in

12 Tips voor foto’s van jonge kegelrobben op Helgoland (Dld)

Jonge kegelrob op het strand van Düne, een zandplaat op kleine afstand van Helgoland (alle foto’s: Erik Keulers)

Op de kade in Cuxhaven is het ’s ochtends een drukte van belang. De enige boot die in deze tijd van het jaar naar Helgoland vaart is gevuld met toeristen. Meer dan twee uur lang ploegt de boot door de Noordzee, omhuld door mist, om uiteindelijk een kleine rots midden in zee te ontwaren. Een rots die zonder de betonnen verdedigingswerken die nog uit de tweede wereld oorlog stammen waarschijnlijk al lang zou zijn verzwolgen door de zee. Nu trekt een lang lint van toeristen met koffers én camera’s over het eilandje, op het moment dat de boot is aangekomen. De temperatuur is rond het vriespunt, de mist maakt dat het allemaal nog kouder aanvoelt. Het zal de komende drie dagen ook niet veranderen.

Een jong vrouwtje spoedt zich over het strand

Tip 1

Wil je afreizen naar Helgoland in november of december, wees je er dan van bewust dat de gevoelstemperatuur laag kan liggen! Het is natuurlijk het begin van de winter, maar het eiland is extra gevoelig voor mist en wind. Zeker als je langer bij de kegelrobben wil blijven is het raadzaam om je warm te kleden. Wij droegen tijdens ons verblijf begin december skikleding en dat was geen overbodige luxe.

Een pup zoekt de bescherming van zijn moeder

Tip 2

De verblijfsmogelijkheden op Helgoland bestaan met name uit enkele eenvoudige hotels en uit appartementjes in de traditionele woningen. Het eiland kent een fors hoogteverschil, deels ligt de bebouwing laag, deels hoog op de rots. Waar je verblijft maakt niet zo veel uit, een lift verbindt beide delen van het dorp. Via www.helgoland.de vind je het meest overzichtelijke aanbod aan verblijven.

Een mannetjesrob luiert in de branding

Tip 3

Helgoland staat bekend als belastingparadijs. Stel je echter in op een eenvoudig eiland met een klein supermarktje, enkele eenvoudige restaurants (waarvan slechts een deel geopend is in deze tijd van het jaar) en de nodige tax-free shops met horloges, sieraden en tassen (ook hiervan is slechts een deel open). Zorg dat je apparatuur op orde is, want je zult het er mee moeten doen en zorg dat je, mocht je speciale wensen hebben ten aanzien van voeding, zelf je voorraadje meeneemt.

Hoewel de kegelrobben van Helgoland een brede bekendheid genieten zul je op het eiland zelf geen rob tegenkomen. Vanuit de haven in het centrum van het dorp, dat is overigens niet de haven waar de boot uit Cuxhaven afmeert, vertrekt ieder uur een taxiboot naar Duhne, een klein eiland of eigenlijk zandplaat die naast het vliegveld van Helgoland op het noordstrand de kolonie kegelrobben huisvest. Zodra de boot aanmeert in Düne is het vijf minuten lopen naar het begin van het strand en voor het eerste zicht op de grote grijze lichamen van de kegelrobben. Wie beter kijkt ziet daartussen kleine witte bolletjes in het zand, de eigenlijke reden dat Helgoland in deze tijd van het jaar zo populair: de robbenpups.

De robbenpups liggen regelmatig op grotere afstand van hun moeder op het strand

Vanaf midden november tot half december werpen de vrouwtjesrobben hun jongen op het strand van Düne. De kolonie kegelrobben op het eiland telt ongeveer 70 volwassen dieren en jaarlijks worden enkele tientallen jongen geboren. Kegelrobben zijn een stuk groter dan de zeehonden die we kennen uit de Waddenzee. Een mannetjes-kegelrob, of grijze zeehond zoals het dier ook vaak wordt genoemd, kan tot wel 3 meter lang worden. De jongen daarentegen wegen bij hun geboorte zo’n 14 kilo. Daarna komen ze zo’n 1 a 2 kilo per dag aan in gewicht, om na enkele weken hun donsvacht te verliezen en de zee op te zoeken.

Wanneer je op Düne het strand betreedt zal het eerste wat je opvalt het geluid van de robben zijn. De dieren hebben een behoorlijk luidruchtige communicatie met elkaar. Voordat je je wandeling voortzet en daadwerkelijk aan de slag gaat met het fotograferen is het goed om te letten op de regels die op dit strand gelden, zoals:
– 30 meter afstand bewaren tot de robben;
– Geen lawaai maken;
– Niet voederen;
– Voorzichtigheid in acht nemen, het gaat tenslotte toch om roofdieren.

Moeder en pup op het strand

Tip 4

Bestudeer vooraf alvast de regels die gelden voor het bezoeken van de kegelrobben. Dat kan onder andere door deze flyer van de VVV te bestuderen. Het helpt als je je op de dag zelf kunt richten op het fotograferen en dat je weet wat mag en wat niet mag.

Tip 5

Weet dat de regels worden gehandhaafd. Op het strand loopt de officiële Seehundenjäger van Helgoland. Hou je je niet aan de regels dan is deze persoon gerechtigd om je een boete op te leggen of van het strand te verwijderen. Een foutje is gauw gemaakt, merkte ik ook tijdens het fotograferen. Spreekt de Seehundenjäger je aan, blijf dan beleefd, geef hem gelijk en beloof beterschap. Let daarna even wat extra op je tellen en je plekje op het strand is weer gewaarborgd. Het laatste wat je wil is tenslotte de rest van je tijd alleen maar op Helgoland spenderen. Naast de Seehundenjäger lopen er ook vrijwilligers rond die informatie over de robben delen.

Nieuwsgierig rondkijkende puppy

Tip 6

30 meter afstand houden tot de robben klinkt makkelijker dan het is; de dieren liggen letterlijk overal over het strand verspreid. Gebruik dus je gezonde verstand en probeer zo veel mogelijk afstand te houden, ook al betekent dat richting de zee lopen en dan weer het hele eind terug. 30 meter zal niet altijd haalbaar zijn, maar maak de afstand dan maximaal en let vooral er op dat je niet tussen moeder en baby doorloopt. Let daarnaast op de signalen die de moeder afgeeft. Blijft ze rustig of focust ze op jou en waarschuwt ze met geluid of door je richting op te komen. In dat laatste geval is het belangrijk ruimte te scheppen!
Nu we op het strand terecht zijn gekomen, de schattige witte bolletjes op het strand zien liggen en weten wat we wel en niet mogen is het tijd voor het fotograferen zelf. De afstand van 30 meter betekent dat je een behoorlijke zoomlens nodig hebt, wil je de pups dichter bij halen. Ikzelf heb tijdens mijn verblijf gebruik gemaakt van de Sony A77ii in combinatie met de Sony 70-400 mm lens, die uiteindelijk vooral ook op 400 mm afstand dienst heeft gedaan.

Gedonder op het strand; volwassen dieren hebben regelmatig bonje met elkaar.

Wees ook voorbereid op het gebruik van hogere ISO-waardes en langere sluitertijden. Dat heeft een paar redenen:
1. Hoe vroeger je op het strand bent, hoe rustiger het nog is en hoe makkelijker je je foto kunt maken zonder collega-fotografen op de achtergrond. Dat is tegelijkertijd de tijd met het minste licht;
2. Zoals ik al aangaf was het tijdens ons verblijf op Helgoland alle dagen mistig. Er zijn prachtige foto’s van stralende blauwe luchten op Helgoland in omloop, in de prakijk is de kans op mist groter dan op zon, zo midden in de Noordzee. Ook mist zorgt voor minder licht;
3. Robben lijken groot en log, ze bewegen opvallend snel! Een lagere ISO-waarde zorgt weliswaar voor minder ruis, het levert je vooraf wazige foto’s op. Met name de kop van een rob is doorlopend in beweging, reagerend op zijn omgeving. Beweegt het dier niet, dan slaapt het en dat zijn niet de fraaiste foto’s.

Tip 7

Een telelens in combinatie met weinig licht betekent voor de meeste van ons lange sluitertijden. Een hogere ISO-waarde, bijvoorbeeld 1600, beperkt die tijd nog wel, maar ga je hoger, dan wordt de ruis al snel te groot. Zelfs met die hoge ISO-waarde zijn belichtingstijden van 1/15 seconde op bepaalde momenten heel gewoon. Zorg dus dat je een bonenzak of statief bij je hebt.


Een volwassen rob op de rug gezien, de camouflage-achtig vacht is duidelijk zichtbaar.

Tip 8

Heb je een statief bij je, pak dan voor je naar Düne vertrekt de onderste delen van de poten goed in met plastic; ik was het zelf vergeten en het zand van Düne is fijn genoeg om je nog lang na te laten genieten van zand in de bewegende delen van het statief.

Tip 9

Gebruik je een bonenzak, neem dan bij voorkeur de vulling van de zak mee; ik vond met veel moeite uiteindelijk spliterwten op Helgoland, maar die waren op toen ik voldoende erwten had voor mijn niet zo heel grote bonenzak.

Een robbenpup wast zichzelf schoon

Tip 10

Bescherm niet alleen je statief maar ook je camera. Een regenhoes is geen overbodige luxe, zeker als de wind wat forser waait op het strand. Zout en zand hebben anders vrij spel op je dure apparatuur en dat is het laatste wat je hier wil.
Het aanbod aan robben en pups is groot, maar dat maakt ook de verleiding groot om steeds op zoek te gaan naar betere fotomogelijkheden. In de praktijk zul je er achter komen dat vrijwel alle pups een zelfde ritueel opvoeren: slapen, drinken en nieuwsgierig rondkruipen. Het kan uiteraard geen kwaad om die laatste categorie te zoeken, maar neem als je eenmaal je plek hebt gevonden, en je zit ver genoeg van de dieren af, de tijd en wacht af wat er gebeurt. De tijd nemen werkt veel beter dan het op jacht gaan naar de gouden kans. Je bent daar namelijk steeds te laat voor als je niet de tijd neemt. Volgens de informatiefolder zouden groepen minder hinder veroorzaken voor de dieren dan individuen, maar het fotograferen in groepen heeft wel een heel hoog paparazzi gehalte, als je meer dan tien fotografen met joekels van telelenzen op een kluitje bij elkaar ziet staan. Is dat niet jouw beeld van robben fotograferen, kies dan een rustig plekje en wacht rustig af.

De jonge dieren voedden zich de eerste weken uitsluitend met moedermelk

Tip 11

Aan de rand van duinen staan takkentwijgen om het zand tegen te houden. Daar kun je je prima verborgen houden en toch de robben zo min mogelijk hinderen. Hou er wel rekening mee dat sommige mannetjesrobben deze takkenschermen als bed gebruiken. Kraakt het plotseling achter je, dan kan het geen kwaad iets verder te lopen.

Een mannetje heeft zich ingegraven op het strand

Tip 12

Vind je op het strand een grijze puppie, althans van dezelfde afmeting, dan is de kans groot dat je naar een gewone zeehond staat te kijken. Ook leuk, maar niet hetgene waar je voor kwam.


Mannetjesrob

Een bezoek aan Helgoland en Düne in december is een bijzondere ervaring. De robbenpups hebben een groot knuffelgehalte, maar ook de volwassen dieren zijn bijzonder om vast te leggen. Door de kleurschakering van hun vacht, maar ook door de gevechten en schermutselingen die zich doorlopend tussen de dieren afspelen. De mannetjes zijn door hun gewicht en lengte indrukwekkend. Fotografeer je graag dieren, dan is dit een aanrader. Bereid je goed voor, maar bedenk ook dat uiteindelijk geluk een belangrijke factor is. Zo lag er, toen ik zat af te wachten langs de takkenrij opeens aan de andere kant van de takken een jong. Dat jong zag mij niet, maar een gat in de takken was net groot genoeg voor mijn lens en een prachtige close-up, voor ik snel de afstand van 30 meter weer opzocht.


Close-up van jong

Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

Double Exposure in Photoshop

Review: Panasonic Lumix DMC-FZ300