in

7 tips voor het fotograferen van de (bloed)maan

Toine Westen 25 september 2015, 14:53

Maandagochtend heel vroeg vindt een maansverduistering plaats, ook wel bloedmaan genoemd. Maar wanneer je de maan probeert te fotograferen met de automatische stand van je camera, eindig je meestal met een witte schijf zonder details tegen een zwarte achtergrond. Deze 7 tips van Toine Westen helpen je op weg naar mooie foto’s van de (bloed)maan.

Wil je meer leren over fotografie en ook prachtige foto’s leren maken? Bekijk dan onze Basiscursus Fotografie

Niet alleen is het maansverduistering, maar doordat de volle maan ook nog eens heel dicht bij de aarde staat is het ook een zogenaamde supermaan.
Lees ook deze tips voor het plannen van een foto van de supermaan

1. Wat zijn de beste instellingen voor het fotograferen van de maan?

Stel je camera handmatig in. De automaat van je camera kan niet goed omgaan met een heel groot donker vlak (de nachtelijke lucht) met daarin een klein zeer licht gedeelte (de maan). Hij zal proberen de hele foto lichter te maken. Met als gevolg dat de maan veel te licht wordt. Om de details op de maan zichtbaar te maken, kun je daarom je camera het beste handmatig instellen. Verschillende factoren hebben invloed op de belichting, dus het is niet mogelijk om te zeggen welke instellingen je precies moet gebruiken.

Als vuistregel kun je gebruik maken van de “Looney 11 rule” (Looney komt van Lunar wat Maan betekent, voor overdag bestaat de Sunny 16 rule). Zet hiervoor je diafragma op F/11 en de sluitertijd op 1/ISO-waarde. Bijvoorbeeld: diafragma F/11, ISO-waarde 200 en sluitertijd 1/200 seconde. Is de maan nu te donker, dan maak je de sluitertijd langer. Bij een te lichte maan, gebruik je een kortere sluitertijd.


Meer leren?

Dit artikel is slechts een klein onderdeel van de uitgebreide fotografiecursussen die je kunt volgen op Zoom Academy. Bekijk het grote aanbod van online fotografiecursussen in de Zoom Academy en start direct met een Cursus Lightroom, Basiscursus Fotografie of een van de vele anderen!

Gemiddelde beoordeling: 8,5

“Erg tevreden. duidelijke uitleg en duidelijke video’s. Voordeel is ook dat je nog eens terug kan kijken. Ik kijk uit naar een volgende training.” – John R


2. Tele-objectief

Om de details in de maanfoto goed te kunnen zien, is het handig om gebruik te maken van een tele-objectief. Een minimale brandpuntsafstand van 200 mm is aan te bevelen. Hoe langer de brandpuntsafstand, des te groter zie je de maan in beeld. Haal eventuele filters van het objectief af. ’s Nachts kunnen deze vervelende schitteringen in je beeld opleveren. En zet de zonnekap er juist op om ongewenste lichtinval te voorkomen.

Foto gemaakt met de volgende instellingen: F/6,3 – 200 iso – 1/160 s – 500 mm.

3. Camera op statief

Wanneer je met een telelens aan de slag gaat, wordt iedere trilling in je camera uitvergroot. Werk daarom vanaf een stevig statief. Of als je dat niet hebt, zorg dan dat de camera op een stevige ondergrond ligt. Wanneer je vanaf statief werkt, is de belangrijkste bron van trillingen die overblijft het indrukken van de ontspanknop. Doe dit dus niet met de hand, maar gebruik hiervoor een draadontspanner of afstandsbediening. Ook de zelfontspanner van je camera werkt hiervoor uitstekend. Ga je voor deze optie, zet de timer dan het liefst zo lang mogelijk, bijvoorbeeld op 10 seconden. Dan zijn de trillingen van het indrukken van de knop zo veel mogelijk uitgedoofd.

4. Handmatig scherpstellen

De volgende stap is het scherpstellen. De kans is groot dat de auto-focus niet goed werkt. Handmatig scherpstellen is daarvoor de oplossing. Je kunt dit uiteraard doen door te kijken door de zoeker. Een andere mogelijkheid is het gebruik van liveview. Met liveview kun je achter op het schermpje van de camera inzoomen. Bijvoorbeeld op de rand van de maan, of op een krater. Wanneer je nu aan de scherpstelring draait, kun je zien of je goed hebt scherpgesteld.

5. Compositie

Je kunt de maan natuurlijk in z’n eentje op de foto zetten. Maar je kunt ook eens overwegen of je nog andere elementen mee wilt nemen in het beeld. Wanneer het nog niet te donker is, kun je het landschap een rol laten spelen in je foto. Ook kun je gebruik maken van silhouetten van bijvoorbeeld een kerktoren, boomtakken of een vliegtuig dat voor de maan langs vliegt.

foto: rtemming · ISO 100 · F 5.0 · 1/500 SEC

6. Het moment

Het moment waarop je fotografeert bepaalt in grote mate de sfeer in je foto. Maak je foto’s van de maan terwijl deze net opkomt en dus nog laag aan de horizon staat? Dan kun je de maan goed in een landschapsfoto opnemen. Staat de maan hoog aan de hemel, dan kun je een “maan-portret” maken. Probeer dit ook eens tijdens het blauwe uurtje. Het contrast tussen de maan en de achtergrond is dan nog niet zo hoog. En de blauwe lucht geeft een hele andere sfeer aan je foto.

Daarnaast maakt het nog een groot verschil in welke fase je de maansverduistering fotografeert. Toon je slechts een dun sikkeltje, of een volle maan? Wanneer je de kraters op de maan mooi in beeld wilt brengen, kies dan een moment waarop de maan niet vol is. De schaduwen maken de kraters aan de rand van de maan beter zichtbaar.

7. Bloedmaan

Wanneer de aarde tussen de zon en de maan door beweegt, ontstaat er een maansverduistering. Als de maan daarbij volledig in de kernschaduw van de aarde komt, dan is er sprake van een totale maansverduistering, ook wel bloedmaan genoemd. Tijdens een totale maansverduistering houdt de aarde het licht dat van de zon op de maan valt voor het grootste deel tegen. Maar via de dampkring van de aarde valt een klein gedeelte van het zonlicht toch nog op de maan. Hierdoor krijgt de maan een oranje-rode kleur, te vergelijken met een zonsondergang. Deze rode kleur geeft dit fenomeen zijn naam: bloedmaan.

foto: eeckhout · ISO 0 · · SEC

In de nacht van 27 op 28 september vindt er een totale maansverduistering plaats. Een supermooi moment om foto’s van de maan te maken! De verduistering begint om 2:11 MEZT, de maan is volledig verduisterd van 4:11 tot 5:24 en het einde van de eclips is om 7:25. Deze tijden gelden voor Utrecht, maar voor andere plaatsen binnen Nederland en België wijken ze niet veel af. En dan nu maar duimen voor een heldere nacht, want de eerstvolgende bloedmaan is pas weer in 2018.

foto: calberts · ISO 800 · F inf · 1 SEC

Toine Westen

Mijn naam is Toine Westen. Als professioneel fotograaf heb ik me gespecialiseerd in natuur- en landschapsfotografie. Met veel plezier deel ik mijn kennis via o.a. blog-artikelen, presentaties en fotoworkshops in de Lage Landen en het Hoge Noorden. Wil jij graag 7 supertips voor een betere scherpte en meer diepte in je foto’s? Download dan mijn gratis e-book: www.fotograferenindenatuur.nl/tips

Fisheyelenzen

Dit is de winnaar van de Panasonic fotowedstrijd ‘macrofotografie’!