in

De 9 beste tips voor het fotograferen van noodweer

De zomer is niet alleen de tijd van zonlicht en warmte, maar ook van noodweer, fikse onweersbuien en stormen. Nu de zomer is begonnen, hebben we al te maken gehad met een aantal heftige buien en er zullen er vast nog meer volgen. Daarom stelden wij een artikel vol tips voor je op, zodat jij binnenkort goed voorbereid op pad kunt.

We hebben al een aantal flinke stormbuien achter de rug en misschien ben je zelf al op pad geweest om het onweer of de dramatische luchten vast te leggen. In het artikel hieronder geven we je wat meer informatie over bliksem, onweer en andere stormachtige weersverschijnselen. Verder geven we je ook een hoop tips voor het fotograferen van dit weer.

Storm en onweersbuien zijn niet de enige fotomomenten die in de zomer hun intrede maken. Zo schreven we eerder al een aantal artikelen over typisch zomerse taferelen. Hieronder een lijstje:

5 fotolocaties om zeevonk te fotograferen
Alles over het fotograferen van lichtende nachtwolken
7 fotolocaties voor het vastleggen van de Melkweg
20 fotolocaties om de zomer vast te leggen

noodweer

Foto: Eddyk – ISO 20 · ƒ/2.4 · 1/130s · 1.54mm

Weersverschijnselen in een storm

Wanneer het flink gaat stormen, kun je verschillende dingen tegenkomen. Na een warme zomerdag kan een stel donkere wolken prachtig afsteken tegen de warme kleur van de ondergaande zon. Wanneer het natuurgeweld eenmaal losbarst kun je op een goede dag behoorlijk wat bliksemflitsen verwachten.

Wat minder vaak voorkomt, maar wel steeds vaker in Nederland, is een shelfcloud. Dit is een onweerswolk die ontstaat wanneer de lucht erg snel verplaatst. Zo’n wolk gaat dan ook altijd gepaard met flinke windvlagen.

Ook windhozen (ook wel tornado’s genoemd) komen in Nederland jaarlijks voor. Meestal zijn deze windhozen niet enorm groot, maar soms zitten er flinke exemplaren tussen. 27 juni 2021 was het nog raak in de Belgische Ardennen.

Locaties om het noodweer vast te leggen

Het ligt voor de hand dat de beste locatie om het noodweer vast te leggen compleet afhankelijk is van de weersvoorspellingen. Wanneer dus slecht weer voorspeld wordt, is het handig om het weerbericht goed in de gaten te houden. Dit kun je doen via het journaal, het nieuws op de radio of online, of via verschillende apps. Denk hierbij aan Buienradar (voor Android en iOs), Weeronline (voor Android en iOs), of de KNMI weer app (voor Android en iOs). Verder bestaan er ook kleine groepjes op Facebook waar je up to date wordt gehouden over het weer.

noodweer

Foto: renekuipersphotography – ISO 64 · ƒ/16 · 1/4s · 13mm

Tips voor het fotograferen van noodweer

Er is storm op komst en jij wilt het vast gaan leggen, maar je weet nog niet zo goed waar je moet beginnen. Om je op weg te helpen stelden wij een hoop tips voor je samen. Zo weet je zeker dat je straks goed voorbereid op pad gaat.

1. Let op je veiligheid

Dit komt misschien wat zeurderig wat over, maar het moet wel even gezegd worden. Als het volop onweert en bliksemt, is het niet slim om met je camera en statief midden in een weiland te gaan fotograferen. Je bent dan namelijk het hoogste punt van het veld en bliksem trekt altijd naar het hoogste punt. Om te voorkomen dat je door de bliksem geraakt wordt, kun je het beste vanuit een luwe plek fotograferen (niet onder een boom!). Zo kun je bijvoorbeeld fotograferen vanuit je auto, een portiek, bushokje, of viaduct. Je kunt ook vanuit huis fotograferen, maar het is wel verstandig om op een overdekte plaats te gaan staan. 

noodweer

Foto: DaanRoepman – ISO 200 · ƒ/4 · 1/220s · 9.6mm

2. Gebruik een groothoeklens om noodweer te fotograferen

Een groothoeklens is de beste lens om noodweer mee vast te leggen (maar het is natuurlijk geen vereiste), of het nu gaat om bliksem, of shelfclouds. Wanneer je een shelfcloud (of mooie, donkere, dramatische lucht) ziet, wil je de foto zo indrukwekkend mogelijk maken. Dit doe je niet door slechts een klein stukje van de shelfcloud vast te leggen, maar door de wolk in zijn geheel op de foto te zetten. Met een groothoeklens kun je de foto mooi breed maken, waardoor de shelfcloud erg indrukwekkend overkomt.

Ook in het geval van bliksem is een groothoeklens je beste optie. Bliksem is namelijk er onvoorspelbaar en je weet nooit precies waar en wanneer de bliksem in gaat slaan. Door gebruik te maken van een groothoeklens pak je veel meer omgeving mee dan met een gewone zoomlens. De kans is dan dus ook groter om de bliksem vast te kunnen leggen. Ga voor een brandpuntsafstand voor 20mm of minder, zo vang je een breed gedeelte van het landschap.

Alleen een tornado wil je misschien juist wat dichterbij halen, daarvoor zou een telelens ook nuttig kunnen zijn.

noodweer

Foto: Thombrouwer

3. Kies je sluitertijd

Als je nog nooit bliksem hebt gefotografeerd, heb je misschien de neiging om op het moment van de flits te klikken met een snelle sluitertijd. Misschien heb je er dan een ‘lucky shot’ tussen zitten, maar het is niet de manier om bliksem vast te leggen. Er is namelijk een heel simpel trucje voor: het gebruiken van een lange sluitertijd. Die lange sluitertijd zorgt ervoor dat er gedurende een langere tijd licht op de sensor kan vallen. Wanneer in die tijd dan een flits voorbij komt, staat dat op de foto. Vaak is het handig om te beginnen met een sluitertijd van 20 à 30 seconden. Vandaar kun je kijken of je sluitertijd wat sneller of trager moet.

Wanneer je een shelfcloud of donkere lucht gaat fotograferen is een dergelijk lange sluitertijd misschien niet nodig. Als je zo’n tafereel vast wilt leggen is het namelijk vaak nog wat lichter, waardoor je ook met een iets kortere sluitertijd uit de voeten kunt. Dit hangt natuurlijk ook helemaal van de situatie af.

noodweer

Foto: EllenD

4. Het diafragma

Als je bliksem gaat fotograferen, wil je dat de hele foto scherp is. Daarbij wil je niet dat de foto overbelicht raakt. Je kunt je diafragma daarom het beste niet te ver open zetten. Je foto is namelijk vaak al goed belicht door de lange sluitertijd. Ook hier hangt je diafragma natuurlijk weer van de situatie af, maar f/8-f11 is een goed beginpunt. 

noodweer

Foto: niels_dam – ISO 100 · ƒ/8 · 15s · 20mm

5. Houd de ISO-waarde laag

Eigenlijk probeer je de ISO-waarde altijd zo laag mogelijk te houden. Dat is dus ook wat je in dit geval doet. Ook hier hangt het weer van de situatie af hoe laag je de ISO-waarde kunt zetten. Als je het ISO-getal te hoog zet, wordt de kwaliteit van je foto slechter. Er ontstaat dan ruis in de foto en dat is vaak erg lelijk. Meer leren over de belichtingsdriehoek? In onderstaande video vertellen we je daar meer over!

6. Gebruik een statief

Het spreekt al redelijk voor zichzelf, wanneer je een dergelijke lange sluitertijd gebruikt, is het niet verstandig om uit de hand te fotograferen. Je krijgt dan namelijk altijd te maken met bewegingsonscherpte. Zet je camera daarom altijd op een statief. Je kunt er zelfs voor kiezen om de foto door middel van een app of een externe knop te maken, zo voorkom je bewegingsonscherpte door de kleine aanraking.

noodweer

Foto: MariekevanAndere

7. Een ND filter of polarisatiefilter kan handig zijn

‘s Nachts en ‘s avonds laat zul je geen last hebben van overbelichting als je kiest voor een langere sluitertijd. Overdag, of wat vroeger op de avond is dat wel het geval. Je kunt dan het beste een ND filter of grijsfilter gebruiken. Dit filter maakt je foto een paar belichting stops donkerder, waardoor jij voor een langere sluitertijd kunt kiezen, zonder je foto te overbelichten.

Ook bij het fotograferen van een donkere lucht in een nog zonnig landschap kan een filter handig zijn, al kun je dan beter voor een polarisatiefilter gaan. Een polarisatiefilter zorgt namelijk voor mooiere en sprekendere kleuren in een foto. Fotografeer je aan het water? Dan voorkomt een polarisatiefilter spiegelingen. Ook dat kan erg handig zijn. Meer weten over het gebruik van filters in landschapsfotografie? In onderstaande video leggen we je daar het een en ander over uit.

8. Fotografeer in RAW

De kans is groot dat je dit al doet. Doe je dit echter nog niet, dan is het bij het fotograferen van bliksem of een storm een echte aanrader om dat wel te doen. Een RAW bestand geeft je bij de nabewerking namelijk alle kans om de witbalans te herstellen, maar ook om de foto op te lichten, of juist wat donkerder te maken. Bij een JPEG bestand heb je hier veel minder mogelijkheden in, daarbij gaat de kwaliteit van een JPEG bestand erg achteruit als je het probeert te bewerken.

noodweer

Foto: robindejongphotography – ISO 50 · 1/30s · 50mm

9. Blijf droog

Bliksem en storm gaan vaak gepaard met regen. Het is dan ook helemaal geen gek idee om (als je wel buiten gaat fotograferen) een regenhoes, paraplu, of plastic zak mee te nemen. Hiermee kun je in ieder geval nog je camera beschermen, zodat deze niet stuk gaat wanneer het met bakken uit de hemel komt. Zorg er daarom voor dat je altijd een plastic tas of regenhoes in je cameratas hebt zitten, je komt dan nooit voor verrassingen te staan.

noodweer

Foto: JLfoto – ISO 400 · ƒ/2.8 · 1/25s · 14mm

Inspiratie nodig?

Ben je helemaal klaar voor een nieuw foto avontuur? Wil je zodra het weer slecht weer wordt op pad gaan, maar wil je eerst nog wat inspiratie op doen? In de galerij Onweer, bliksem en storm zetten wij de mooiste foto’s van noodweer voor je bij elkaar. Klik op de galerijtitel of de foto hieronder om naar de galerij te gaan!

noodweer

Klik op de foto om naar de galerij te gaan

Lastige kwesties: de ethische keuzes van een macrofotograaf

Tips voor bokeh in je foto