in

De basis van sportfotografie: zo leg je actie vast

Droom jij ervan? Om als fotograaf langs de lijn te zitten bij je favoriete club? Of om Max Verstappen te kunnen fotograferen als hij voor het eerst tijdens de F1 over het circuit van Zandvoort scheurt? Of kies je voor meer toegankelijke sportevenementen, zoals de zwemwedstrijd van je zoon of een jaarlijkse halve marathon in jouw stad? Wat je ook fotografeert qua sport; skills, kunde en kennis zijn jouw basis om de ultieme sport vast te kunnen leggen, in zowel scherpte als in dynamiek.

In dit artikel gaan we op zoek naar de ultieme sportfoto, waarbij scherpte uiteraard weer een belangrijk element zal zijn. Maar soms is die scherpte juist wat minder belangrijk en zoek je bewust de randen van de onscherpte op. Een auto in volle snelheid suggereert dankzij een lichte bewegingsonscherpte meestal zelfs méér snelheid dan een perfect bevroren onderwerp. Dynamiek en beweging zijn twee ultieme basisvoorwaarden voor een indrukwekkende sportplaat.

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Beweging en Actie in Zoom Academy. Hierin leer je alles over het vastleggen van deze gevleugelde modellen en nog veel meer.

Actiefoto’s

Sportfoto’s waarbij actie hét ingrediënt van de betreffende foto is, daarvan zou je die bewuste dynamiek ook daadwerkelijk in beeld moeten proberen te brengen. De beweging zou min of meer tastbaar moeten zijn, voelbaar voor de kijker, die de snelheid dan als levensecht ervaart.

Om die dynamiek te kunnen maken, zullen we in sportfotografie keuzes moeten maken. Kiezen we voor een ‘bevroren’ onderwerp, waarbij de sporter haarscherp en herkenbaar in beeld moet? Of kiezen we voor de snelheid en dynamiek van de foto, waarbij we de regels over scherpte juist een beetje laten vieren? Of kiezen we juist voor een derde variant, waarbij én de sporter scherp in beeld is én waarbij de dynamiek een belangrijke rol heeft? In deze keuzes is geen goed of fout. Het hangt puur af van het verhaal dat je met beeld wilt vertellen. 

Een dynamisch onderwerp

Beweging laten zien en benadrukken: ook dat deden we met de sluitertijd. Misschien weet je al dat een langere sluitertijd voor een vorm van bewegingsonscherpte zorgt. Worden de sluitertijden nog langer, dan wordt de bewegingsonscherpte zelfs veroorzaakt door ons als fotograaf: we staan niet stil en hebben in zo’n geval een statief nodig. Die sluitertijd blijft een magische instelling … Wil je je nog even opfrissen? Lees dan hier over de camera-instellingen die je veel gebruikt bij sportfotografie.

En hoewel we de sluitertijd meestal juist kort willen houden om een beeld te kunnen bevriezen, kunnen we ook voor het omgekeerde kiezen: bewust een langere sluitertijd aanhouden, zodat er in een bewegend onderwerp onscherpte ontstaat en zo de beweging extra benadrukt wordt.

Het werken met die langere sluitertijden in sportfotografie gaat dus vaak juist ten koste van de ultieme scherpte. En hoewel alle lessen in deze cursus over scherpte gaan, willen we deze techniek van onscherpte creëren zeker niet aan je voorbij laten.

Het bewust creëren van bewegingsonscherpte kent een paar uitgangspunten:

  • De bewegingsonscherpte moet worden gecreëerd door de beweging van het onderwerp.
  • De achtergrond en stilstaande objecten moeten scherp in beeld zijn.

Als we gaan werken met een wat langere sluitertijd, is er toch nog steeds een vorm van scherpte nodig: de achtergrond en de stilstaande objecten moeten scherp zijn. Kun je je camera met een langere sluitertijd niet meer vanuit de hand gebruiken omdat door jouw eigen beweging ook de omgeving en die stilstaande objecten bewogen op de foto komen, gebruik dan een statief. En weet je het nog? Bij gebruik van je statief zet je je beeldstabilisatie uit.

Een bewuste bewegingsonscherpte suggereert snelheid.

Tom de Cock (cockie)
Canon 7D II · ISO 100 · F 18 · 1/40 SEC · 17 MM

Onherkenbaar

Het suggereren van snelheid door te werken met een bewuste bewegingsonscherpte van het onderwerp heeft vaak als nadeel dat een persoon niet meer herkenbaar is. Van welke groep zijn de lopers? Wie zijn het? Voor journalistieke doeleinden zijn dusdanige beelden vaak wat minder bruikbaar, maar de creatieve effecten die je hiermee kan maken zijn eindeloos.

Je kunt deze techniek oefenen op bijvoorbeeld een brug. Zet je camera op je statief, maak een compositie van de straat eronder en experimenteer met verschillende sluitertijden op de voorbijrijdende auto’s. Snelheid is met deze techniek prima in beeld te brengen: de auto’s veroorzaken beweging, de straat en de omgeving blijven haarscherp in beeld.

De bewegingsonscherpte van het onderwerp laat de snelheid van een fietser zien.

Thomas van Galen (thomasvg)
Canon 5D III · ISO 100 · F 8 · 1/50 SEC · 35 MM

Zoom Academy

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Beweging en Actie in Zoom Academy. Hierin leer je de technieken te beheersen die beweging in je foto’s brengen en nog veel meer.

Zo leer je onder andere:

  • Alles over sluitertijd
  • Het fotograferen van dieren en hun beweging
  • Hoe je verschillende sporten fotografeert
  • Creatief omgaan met bewegingselementen

Bekijk hier de volledige Cursus Beweging en Actie.


Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

Je onderwerp vervormen in Photoshop: werken met transformeren

Fotograferen in de avond: wat heb je nodig?