in

De voordelen van Lightroom



2 september 2013, 10:00

Lightroom, een onderdeel van de Adobe familie. Hoe werkt het en wat zijn de voordelen? Jack van Dalen legt het uit en geeft 5 tips!

Het verschil tussen Lightroom en Photoshop

Lightroom (Lr) is net als Photoshop (Ps) een fotobewerkingsprogramma. Naast het nabewerken van foto’s is het met Photoshop goed mogelijk foto’s te manipuleren door bijvoorbeeld met lagen te werken en foto’s te combineren. In Lightroom is het ook mogelijk om een beetje te manipuleren door middel van het gereedschap Vlekken verwijderen (sneltoets Q). Maar deze mogelijkheid is beperkt. Als je gereedschap nodig hebt dat in Lr niet te vinden is, bestaat de mogelijkheid een uitstapje te maken naar Photoshop of Photoshop Elements (PsE) door de sneltoets (Ctrl+E) te gebruiken. Lightroom is dus meer een digitale donkere kamer waar je foto’s ‘ontwikkelt’. Wil je veel meer en foto’s zelfs manipuleren zul je moeten overstappen op PsE of Ps.

In Lightroom kun je vlekken verwijderen maar veel meer kun je niet manipuleren aan je beeld.

Raw Converter

Zoals gezegd, Lr is in wezen een RAW converter, alleen in een ander jasje dan Adobe Camera Raw (ACR) van Ps en PsE. Lightroom en Adobe Camera Raw wijzigen de metagegevens van de afbeelding. Metagegevens zijn de typerende kenmerken van een bepaald gegeven. Zoals de gegevens van diafragma en sluitertijd die in je foto staan. Deze kun je met de sneltoes , (komma) filteren. Eenmaal in Ps en PsE worden de pixels van de afbeelding gewijzigd.
Je kunt snel je foto’s in de bibliotheek van Lightroom filteren op metagegevens.

Bewerkingen die je in Lr uitvoert, kun je ook in Camera Raw uitvoeren. Maar Lr is stukken gestroomlijnder dan Camera Raw in combinatie met Bridge. Wanneer er in Camera Raw een aanpassing is gemaakt, maakt Ps een tweede bestand aan, een XMP bestand. XMP staat voor Extensible Metadata Platform. In dit metagegevens bestand worden alle wijzigingen opgeslagen. In Adobe Bridge is dit XMP bestand niet zichtbaar, maar wanneer je met de Windows verkenner door de mappen met afbeeldingen bladert, staat naast elk bestand dat gewijzigd is een XMP bestand. Mocht je willen weten wat er zoal in zo’n XMP bestand staat, kun je het openen met bijvoorbeeld Kladblok. Ook Lr maakt een tweede bestand aan waarin de wijzigingen worden bijgehouden. Wat is dan het verschil? De XMP bestanden die Lr aanmaakt worden opgeslagen in een centrale database, de Lightroom catalogus, en zijn (dus) niet zichtbaar in de Windows verkenner. Dit komt de overzichtelijkheid ten goede.

Kopieën maken

Wanneer je één of meerdere kopieën van een bestand wil hebben om ze naderhand met elkaar te vergelijken, dien je in Ps “harde” kopieën te maken. Oftewel daadwerkelijke kopieën van het bestand. Dit gaat ten koste van de ruimte op de harde schijf. Lr daarentegen maakt een virtuele kopie (sneltoets Ctrl+’). Dat betekent dat je in Lr in de module Bibliotheek twee afbeeldingen ziet, maar het is slechts één bestand. Door de sneltoets Ctrl+R te gebruiken zie je een venster met daarin de map en de bewuste foto. Er is slechts één bestand, ongeacht hoeveel virtuele kopieën je maakt! Dit wordt nogmaals duidelijk wanneer je de virtuele kopieën een andere naam wilt geven. Verander je binnen Lightroom de naam van een bestand met virtuele kopieën (sneltoets F2), dan krijgen die andere afbeeldingen dezelfde naam.

Om onderscheid te maken in de virtuele kopieën kun je de naam wijzigen

Logisch, want er is slechts één bestand. Verander je de naam buiten Lightroom geeft Lr een foutmelding: het programma kan de foto niet vinden. Afhankelijk van de instellingen die je zelf kan aanpassen in de module Bibliotheek en in de module Ontwikkelen (in beide gevallen sneltoets Ctrl+J), laat Lr zien dat het om een kopie gaat en uiteraard hoeveel kopieën er zijn. Wil je desondanks de virtuele kopieën een andere naam geven kun je ze exporteren. Wil je verdere aanpassingen doen kun je de geëxporteerde bestanden opnieuw, maar nu onder hun eigen naam, importeren in Lr. Het zijn nu wel “harde” kopieën geworden.

Je kunt zelf de instellingen bepalen in de module Bibliotheek (Ctrl + J)

Slimme verzamelingen

Het zelfde geldt voor (slimme) verzamelingen. Het zijn niet meer dan verwijzingen, virtuele kopieën dus. Eén afbeelding kan deel uit maken van verschillende verzamelingen en is uit iedere verzameling apart te verwijderen. Verwijder je de afbeelding van je computer, dan verwijder je daarmee ook de afbeelding uit de verzameling(en). Het verschil tussen een verzameling en een slimme verzameling is dat wanneer een afbeelding aan bepaald criteria voldoet die in de slimme verzameling staan, het bestand automatisch aan de slimme verzameling wordt toegevoegd. Bij een ‘gewone’ verzameling moet je dit zelf doen.

5 tips voor het gebruik van Lightroom

1 Gebruik één catalogus, zeker wanneer je Lightroom voor het eerst gebruikt en het programma nog moet leren kennen. Een catalogus kan, afhankelijk van de vrije ruimte op je harde schijf, duizenden foto’s bevatten.
2 In de catalogus kun je mappen aanmaken en werken met trefwoorden. Deze combinatie van mappen en trefwoorden zorgt ervoor dat je bestanden terug kan vinden. Mocht dat niet voldoende zijn, is er nog altijd de mogelijkheid om te filteren door de metagegevens.
3 Voer bewerkingen zoveel mogelijk uit binnen Lr. Wil je toch gebruik maken van gereedschap dat niet in Lr voorkomt, voer die bewerkingen vanuit Lr dan uit in bijvoorbeeld Ps of PsE. Bij “Voorkeuren” (sneltoets Ctrl+,) geef je in het tabblad “extern bewerken” aan welke externe editor(s) je wilt gebruiken om jouw foto’s in te bewerken. Jouw raw-bestand staat dan nog gewoon in Lr. Ik ga er vanuit dat je in raw fotografeert, omdat een raw-bestand veel meer ruimte laat om foto’s te bewerken. Uiteraard kun je ook gewoon jpg’s en andere formaten in Lr gebruiken.

Via Voorkeuren kun je aangeven welke externe programma’s je wilt gebruiken en hoe je de foto’s wilt exporteren.

4 Wil je bestanden een andere naam geven? Doe dat dan binnen Lr, anders kan Lr de bestanden niet meer vinden en moet je de beelden opnieuw importeren.
5 De Lightroom catalogus is geen back-up van je foto’s! Zodra de foto’s (per ongeluk) worden verwijderd, zijn ze ook in Lightroom niet meer te vinden . Maak dus altijd een back-up van je foto’s en catalogus, het liefst op verschillende harde schijven.

Wie is deze auteur?

Mijn naam is Jack van Dalen. Reeds in het analoge tijdperk had ik grote interesse in fotografie. In een donkere kamer ontwikkelde ik zelf zelf rolletjes en drukte foto’s af. Toen de tweede generatie digitale camera’s op de markt kwamen en Adobe Lightroom uitbracht was ik verkocht, hoewel ik analoge fotografie nog altijd een warm hart toedraag. Fotografie is geen hobby maar een passie, het maakt deel uit van wie ik ben. Zie hier mijn website en Zoom.nl profiel.

Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

Het zoomt niet meer

Review: Nikon Coolpix a