in

Diepte creëren in je landschapsfoto’s: twee Zoomers leggen uit

Wil je ook indrukwekkende landschapsfoto’s met diepte en perspectief maken? Twee ervaren Zoomers leggen uit hoe zij te werk gaan. Bovendien hoef je niet eens naar exotische bestemmingen af te reizen, want ook dicht bij huis zijn genoeg mogelijkheden om unieke foto’s te maken.

Edwin Stuit

Edwin Stuit (Edwin64, Krimpen aan den IJssel) vindt het heerlijk om buiten in de natuur te zijn. ‘Als ik ga hardlopen, blijven mijn hersenen soms doormalen. Maar zodra ik fotografeer, kom ik echt tot rust.’ Het liefst gaat hij alleen op pad. ‘Ik vind het fijn dat ik dan mijn eigen gang kan gaan.’ Omdat hij vlak bij Kinderdijk woont, kent hij alle verborgen plekken van de streek en staat hij er ’s morgens vroeg zodra de zon opkomt. Ook komt hij regelmatig in de Drunense Duinen en het Mastbos.

‘In de winter gaan mijn vrouw en ik enkele maanden met de caravan naar het Dwingelderveld. Een mooi gebied waar weinig fotografen komen.’ Bovendien is op zandgrond de kans op mist groot. ‘Ik sta vroeg op en ga dan de heide op. De herfst en de winter zijn hier ideaal voor. In de zomer is de zonsopkomst voor mij te vroeg. Dan pak ik liever een zonsondergang bij mij in de buurt.’

Voor mooi ochtendlicht moet je vroeg opstaan.

Edwin Stuit
Pentax K-70 · ISO 100 · F 11 · 1/160 SEC · 10 MM

Dicht bij huis

Edwin reist bewust niet de halve wereld af voor zijn foto’s, al wil hij graag nog eens naar Lapland vanwege de sneeuwlandschappen. ‘In Nederland zijn genoeg mooie plekken, en het licht en de wolkenpartijen zijn vaak prachtig. Het geeft mij voldoening om de minder bekende plekken vast te leggen; plekken waar je overdag zo aan voorbijloopt.’ Wil je zelf op pad, maar wil je niet te ver hoeven reizen? In Nederland zijn genoeg plekken om deze herfst te bezoeken en te fotograferen. Om diepte in het beeld te brengen, gebruikt Edwin lijnen in het landschap: ‘Ik laat ze uit de hoeken lopen, waardoor de aandacht de foto ingetrokken wordt. Volgens de regel van derden neem ik twee derde van een mooie lucht in beeld en een derde landschap, of andersom.’

Toch stapt hij daar ook weleens vanaf. ‘Ik loop rond, kijk vanuit meerdere standpunten en maak testopnamen. Dan zie je snel genoeg wat de mooiste compositie oplevert.’ Het liefst werkt hij met een groothoeklens: ‘Daar fotografeer ik tachtig procent van de tijd mee. Maar soms pak ik een detail uit het landschap met een telelens. Dat zorgt voor meer rust, zoals bomen omringd door mist.’

Vanuit de uitkijktoren bij de schaapskooi in Ruinen kan je met een flinke telelens de bomen in het veld fotograferen.

Edwin Stuit
Pentax K-5 II S · ISO 80 · F 6,3 · 1/40 SEC · 500 MM

Contrast in balans

Edwin gebruikt grijsfilters in een aantal sterktes en met verschillende soorten verloop. ‘Nederland is vlak; daarvoor gebruik ik meestal een hard verloop. In het buitenland gebruik ik eerder een zacht verloop vanwege de onregelmatige horizon. Samen met een drie stops ND-filter zijn ze onmisbaar voor mij. Ik kijk in het histogram naar de hoge lichten en regel met de verloopfilters dat de luchten niet uitgebeten raken. Als het contrast groot is, lukt dat niet, en maak ik drie tot vijf belichtingen die ik in Lightroom samenvoeg via HDR.’ Een big stopper (tien stops) en little stopper (zes stops) heeft Edwin ook: ‘In het begin vond ik het leuk om alles sterk te vervagen, maar nu gebruik ik ze bijna niet meer.’

Tre Cime di Lavaredo; de mooiste bergketen van de Dolomieten.

Edwin Stuit
Pentax K-5 II S · ISO 80 · F 11 · 1/125 SEC · 10 MM

Fotograferen doet hij vooral in de Av-stand (diafragmavoorkeuze) door te spelen met het diafragma en de belichtingscorrectie. De iso-waarde houdt hij zo laag mogelijk. ‘De sluitertijd is minder van belang, tenzij ik de belichtingstijd wil verlengen om voorbijtrekkende luchten te vervagen. Om trillingen te voorkomen, klap ik de spiegel omhoog en werk ik met een afstandsbediening.’

Favoriete foto van Edwin

‘Ook op bekende plekken kun je unieke foto’s maken als de omstandigheden gunstig zijn. Door de belichtingstijd van ruim 150 seconden, het strooilicht van de werf op de achtergrond, de juiste windrichting en een langgerekte overdrijvende wolk ontstond dit dynamische beeld.’

Edwin Stuit
Pentax K-5 II S · ISO 200 · F 8 · 168 SEC · 10 MM

Tip van Edwin

Op bekende fotoplekken maak je al snel mooie foto’s, denkt Edwin. ‘Het is vooral de uitdaging om creatief te zijn en naar eigen composities te zoeken. Mijn advies: ga naast de ‘standaardfoto’ ook op zoek naar andere standpunten of een andere voorgrond. Dan krijg je vanzelf andere, verfrissende beelden.’

Drunense duinen, net voor zonsopkomst.

Edwin Stuit
Pentax K-5 II S · ISO 80 · F 11 · 20 SEC · 10 MM

Sven Broeckx

Werken met diepte

Sven Broeckx (sven483, Ravels, België) neemt zijn camera mee tijdens het hiken in de bergen. ‘Ik wandel graag naar plekken waar weinig mensen komen, om daar vervolgens te wachten op de zonsondergang of zonsopkomst. Daar kan ik enorm van genieten. Het liefst ga ik naar gebieden waar nog niet al te veel foto’s van bestaan.’

Sven werkt vooral met een groothoeklens en is altijd op zoek naar inleidende lijnen. ‘Diepte is belangrijk in foto’s. Dus loop ik op locatie met het hoofd omlaag te zoeken naar mooie voorgronden. Daar maak je de foto anders mee.’ Want de achtergrond is bij iedereen min of meer gelijk.

Vooral met een mooie voorgrond maak je een foto uniek.

Sven Broeckx
Canon 6D · ISO 100 · F 16 · 0,4 SEC · 12 MM

‘Ook mooi licht maakt jouw foto anders, maar daar heb je geluk voor nodig. De voorgrond en inleidende lijnen heb je zelf in de hand. Lijnen die vanuit de hoeken naar het onderwerp wijzen, zijn mooi. Een dominant onderwerp plaats ik in het midden. En anders volg ik de regel van derden en plaats ik het op een kruispunt van lijnen.’

Actuele informatie

Sven gebruikt Google Maps om alvast virtueel rond te kijken, en de app TPE (The Photographer’s Ephemeris) om te bepalen waar en wanneer de zon opkomt en ondergaat. ‘Op Instagram zoek ik naar fotografen die op dat moment op een bepaalde locatie zijn. Zo plaatsten een tiental bekende fotografen de hele dag door foto’s van de Lofoten op Instagram Stories. Daar haal ik enorm veel actuele informatie uit. Of op IJsland, bij Stokksnes: Ik had daar nog nooit een strand vol ijsschotsen gezien tijdens het blauwe uur. Dus ben ik meteen doorgereden toen ik daarover een story zag. De volgende dag regende het en was het ijs allemaal weg.’

Volg lokale fotografen voor actuele informatie over een locatie.

Sven Broeckx
Canon 6D · ISO 100 · F 16 · 5 SEC · 12 MM

Locaties voor elk weertype

Sven Broeckx bedenkt locaties voor elk weertype. ‘Zonsondergangen zijn saai als er geen wolken zijn, maar op IJsland en de Lofoten heb je dan kans op noorderlicht. In de Dolomieten kun je in plaats van de bloeiende bloemen in juni ook de Melkweg fotograferen. Dan heb je wel locaties nodig met de juiste ligging. Zo heb ik ook locaties voor als het bewolkt, mistig of slecht weer is, en gaan er tijdens mijn reizen geen kostbare dagen verloren.’

Slecht weer, sluitertijd van iets minder dan een seconde en gefotografeerd op een minder bekende plek.

Sven Broeckx
Canon 6D · ISO 400 · F 8 · 1 SEC · 16 MM

De M-stand

Sven gebruikt nagenoeg altijd een statief en hangt daar een zakje met grijsfilters aan. ‘Reinigingsdoekjes en de afstandsbediening doe ik daar ook in. Dan heb ik alles bij de hand en hoef ik niet steeds in mijn rugzak te zoeken.’ Hij werkt in de M-stand: ‘Met de voorgrond dichtbij zet ik het diafragma op F 16 en anders op F 8. De iso-waarde zo laag mogelijk en een sluitertijd die daarbij past. Ik heb het gevoel dat ik dan de controle heb over de camera, in plaats van de camera over mij.’ Scherpstellen gebeurt wel automatisch. ‘Op een derde van het beeld of op iets op de voorgrond. Als dat erg dichtbij is, gebruik ik focus stacking om alles scherp te krijgen.’

Is de voorgrond erg dichtbij? Overweeg dan focus stacking.

Sven Broeckx
Canon 6D · ISO 400 · F 16 · 1/6 SEC · 16 MM

In de nabewerking houdt Sven de foto realistisch: ‘Ik benadruk de kleuren en verlaag de middentonen om het beeld donkerder te maken. Vaak voeg ik in Photoshop een vignet toe. Dat teken ik zelf, waardoor het niet in het midden hoeft te staan en ik de aandacht naar het landschap kan leiden. Bij een inleidende lijn op de voorgrond verwijder ik het vignet juist.’

Tip van Sven

Belicht je een waterval lang, dan zie je geen details meer. Eerst vond ik dat ‘wow’. Nu belicht ik maximaal één seconde, zodat je lijnen en details blijft zien. Zelfs 1/10 of 1/15 seconde is meer dan genoeg. Daar heb je niet eens een ND-filter voor nodig. Bij kortere tijden zie je meer details en krijg je boeiendere foto’s. Aan zee hangt de sluitertijd af van de stroomsnelheid. Hoe sneller het water beweegt, hoe korter de sluitertijd.

Favoriete foto van Sven

‘Ik kwam uit mijn tent en daar stond op tien meter afstand een steenbok. Snel de telelens eraf en de 24-70 mm erop. Het alfamannetje bleef bij dit uitkijkpunt staan. Het originele plan was om met mijn telelens het licht op de achterste bergpieken te fotograferen, met ernaast de rivier en de waterval. Die foto heb ik erna gemaakt, maar toen was het mooiste licht al voorbij.’

Sven Broeckx
Canon 6D · ISO 400 · F 8 · 1/30 SEC · 70 MM

Zoom Academy

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Lijnen en Perspectief in Zoom Academy. Hierin leer je alles over het fotograferen van architectuur en nog veel meer.

Zo leer je onder andere:

  • Alles over lijnenspel en verdwijnpunten
  • De beste composities voor gebouwen
  • Welke camera’s en objectieven je kunt gebruiken
  • Een aantal extra creatieve trucs

Bekijk hier de volledige Cursus Lijnen en Perspectief.


6 fotolocaties aan het IJsselmeer

Vogels fotograferen: waar vind je watervogels in Nederland?