in ,

Een lens kopen voor beginners – Waar moet je op letten?

Marije Scheening 

Wie voor het eerst een (semi-)professionele camera heeft gekocht, komt al snel voor een dilemma te staan. Welke lens heb je nodig voor de onderwerpen die jij graag wilt fotograferen? En wat betekenen al die tekentjes op je lens nou eigenlijk, zoals diafragma, filtermaat en meer? In dit overzicht lees je over de verschillende opties.

Wil je meer leren over fotografie en ook prachtige foto’s leren maken? Bekijk dan onze Basiscursus Fotografie

Soorten lenzen

Foto door djtepas

We gebruiken vaak het woord ‘lens’, maar officieel gebruiken we de term ‘objectief’. Dit is omdat het een constructie is die uit meerdere lens-elementen en een frontlens bestaat. Er zijn verschillende soorten objectieven verkrijgbaar, die verschillende perspectieven opleveren:

  • Groothoek-objectief: Een groothoek-objectief biedt een weids perspectief, waarbij je zelfs meer van de omgeving kunt vastleggen dan je met het blote oog waarneemt (Denk aan wijde landschapsfoto’s). Vaak zijn deze objectieven op een fullframe camera tussen de 12-24mm, op een APS-c camera 10-18mm en bij MFT vanaf 7mm.
  • Standaardobjectief: Een standaardobjectief is tussen de 35-50mm en biedt ongeveer hetzelfde perspectief als dat we met het oog kunnen zien; niet in- of uitgezoomd.
  • Tele-objectief: Een tele-objectief werkt als een verrekijker: je kunt hiermee foto’s maken van objecten die ver van je vandaan zijn. ‘Tele’ begint ongeveer vanaf 50mm op een fullframe camera en kan soms zelfs wel oplopen tot 2000mm.
  • Macro-objectief: Een macro-objectief is speciaal gemaakt om objecten van zeer dichtbij te fotograferen, zoals kleine beestjes of details. Een macro-objectief kan zowel in televorm (90mm) of groothoek (35mm) gebruikt worden.
  • Standaard zoom-objectieven: Dit zijn de typische alleskunners (vaak in de vorm van een ‘kitlens’). Van een weids landschap tot een portret: met een standaardzoom kan het allemaal. Het bereik van een typische standaardzoom is 24-70mm op een fullframe camera, 18-55 op een APS-c camera en 12-35 op een MFT-camera. (Hoewel de standaardzoom van alle markten thuis is, lever je echter vaak wel in op kwaliteit.)
  • Objectieven met een vast brandpunt: Een objectief met een vast brandpunt biedt, in tegenstelling tot een zoom-objectief, slechts één perspectief: je kunt dus niet in- of uitzoomen. Dit maakt het objectief wat minder veelzijdig inzetbaar (je zult bijvoorbeeld op een evenement vaker van objectief moeten wisselen), maar biedt vaak wel een hogere beeldkwaliteit en gewicht. Ook biedt een objectief met vast brandpunt vaak een uitstekende prijs-kwaliteitsverhouding, zoals de welbekende 50mm F1.8.

Wat betekenen al die afkortingen op mijn objectief?

Foto door Clara34
  • Diafragma (F-getal): Met het diafragma bedoelen we de grootte van de lensopening in het objectief. Hoe groter de opening, hoe meer licht er in het objectief kan vallen, hoe lichtsterker het objectief. Een laag F-getal (tussen de 1.0-2.8) betekent een lichtsterk objectief. Wil je een meer uitgebreide uitleg over hoe je een diafragma gebruikt? Kijk dan hier.
  • Zoombereik (MM): Het aantal mm staat voor het zoombereik van je lens. Hoe meer mm je hebt, hoe verder je kunt inzoomen, en hoe dichterbij je het onderwerp dus kunt halen. Een 18mm lens is zo bijvoorbeeld een groothoeklens, en 55 mm een lichte telelens. Staat er op je objectief slechts één getal in mm’s? Dan heb je dus een lens met een vast brandpuntsafstand. Als je in dit geval wil zoomen moet je zelf dichter of verder van je onderwerp gaan staan.
  • AF en MF: Dit staat voor Autofocus en Manual focus. Met dit knopje kun je op je lens aangeven of de camera automatisch scherpstelt (auto focus) of dat jij zelf de scherpte bepaalt (handmatige focus).
  • VR/IS/OS of VC (Afhankelijk van het merk): Al deze afkortingen staan voor hetzelfde, namelijk beeldstabilisatie. Dit is een optie waarbij het objectief zelf kleine trillingen of bewegingen tegengaat. Dit is vooral goed merkbaar bij een teleobjectief. In dit geval kunnen kleine beweginkjes van je handen al voor een bewogen foto zorgen. Beeldstabilisatie zorgt er dan voor dat je beeld (tot op zekere hoogte natuurlijk) scherp blijft. Bij veel Sony, Olympus en Panasonic camera’s is de beeldstabilisatie inmiddels ingebouwd in de camera: elk objectief krijgt dan automatisch een optische beeldstabilisatie vanuit de sensor van de camera.
  • Filtermaat (ø): Elk objectief heeft een filtermaat, waarmee wordt aangegeven hoe groot de filters moeten zijn die op het objectief passen. Deze staat op de voorkant van het objectief aangegeven met het teken ø.
Foto door rogerk

Met welk objectief kun je het beste beginnen?

Foto door GijsBouwdewijns

Als je net een camera hebt gekocht, is vaak de kitlens je eerste objectief: een standaardzoom die niet heel lichtsterk is en niet de beste beeldkwaliteit biedt. Ons advies is echter: probeer eerst gewoon deze kitlens eens uit, en kijk op welke brandpuntsafstanden je het meest fotografeert. Fotografeer je veel binnen of in donkere ruimtes? Dan is het wellicht interessant om er een wat lichtsterker objectief bij te kopen, zoals de 50mm F1.8. Ga je de natuur in en fotografeer je wildlife en landschappen? Kijk dan eens naar een teleobjectief of een groothoek.

Belangrijk om te onthouden: een kwalitatief hoogwaardig objectief kost wel wat meer geld, maar gaat misschien wel je hele fotocarrière mee. Dit in tegenstelling tot een camerabody, die om de paar jaar wordt vervangen.

Accessoires

Foto door marcovanderarend

Er zijn ontzettend veel accessoires op de markt voor objectieven, maar als beginnende fotograaf zijn de meeste van deze accessoires nog niet aan de orde. Als je eenmaal wat hebt geëxperimenteerd en wat verder bent, weet je ongeveer wat je foto’s nog ‘missen’, en kun je eventueel iets bijkopen.

  • Zonnekap: Met een zonnekap kun je voorkomen dat er licht direct in je objectief valt. Bij felle zon kun je zo lensflare of ghosting voorkomen. Vaak zit er al een zonnekap bij het objectief inbegrepen.
  • Uv filters: De meeste digitale camera’s hebben deze niet meer nodig, maar oudere modellen kunnen bij fel licht last hebben van een blauwe waas op de foto’s als word gefotografeerd bij fel licht. In dit geval kun je een Uv filter gebruiken om dit tegen te gaan. Tegenwoordig worden UV-filters vooral gebruikt om het objectief te beschermen.
  • Polarisatiefilters: Dit is een speciale filter, dat een haast magisch effect heeft: het filtert reflecterend licht weg van (niet-metalen) oppervlaktes. Als je foto’s maakt van bijvoorbeeld water in de zon, dan krijg je vaak schitteringen op het wateroppervlak die soms te fel zijn. Om deze schitteringen weg te halen gebruik je een polarisatiefilter. Ook vegetatie en huidtinten krijgen hierdoor extra kleur.
  • Extenders/converters: Dit zijn een soort ‘mini objectieven’ die je op je objectief kunt zetten om hem bijvoorbeeld net iets meer te laten zoomen. Dit gaat wel weer ten koste van de lichtsterkte en de beeldkwaliteit
  • Lens adapters: Heb je net een leuk objectief gekocht maar past hij niet op je camera. Niet getreurd! Met een lens adapter kun je een niet passende lens weer passend maken.

Vijf tips om een aquarium te fotograferen

Zo gebruik je de ‘Regel van derden’ en de ‘Gulden snede’ in je fotografie