in

Eerste stap in nachtfotografie


20 december 2013, 16:00

Fotograferen in de nacht vereist een speciale techniek. Edwin van Alfen volgt een cursus Nachtfotografie en deelt zijn ervaring.

Cursus Nachtfotografie

Op 26 oktober werd op het Kootwijkerzand in het kader van de Nacht van de Nacht een cursus nachtfotografie gegeven door natuurfotograaf Johan van der Wielen. Samen met 49 andere cursisten werd ik d.m.v. 1,5 uur theorie klaar gestoomd om het geleerde in de praktijk toe te passen.

De Nacht van de Nacht

Nederland is een van de meest verlichte landen ter wereld. Ieder jaar worden er miljoenen euro’s verspild door inefficiënte verlichting. Veel lichtbronnen veroorzaken stoorlicht dat daarmee zijn doel niet bereikt. Ook de verlichting in de glastuinbouw, sportveldverlichting, skybeamers, sierverlichting, terreinverlichting en reclameverlichting zijn bronnen van lichthinder. Behalve de mensen hebben ook dieren en planten last van te veel licht en is het belangrijk dat de nachten duister blijven. Te veel licht verstoort het bioritme van allerlei organismen en kan een heel ecosysteem ontwrichten. Om de schoonheid van de nacht te benadrukken en aandacht te vragen voor de gevolgen van lichthinder, organiseren de Natuur- en Milieufederaties jaarlijks de Nacht van de Nacht.

Theorie

Om 14.45 uur werden we verwacht in de werkschuur van Staatsbosbeheer in Kootwijk en klokslag 15.00 uur begon Johan van der Wielen met een 1,5 uur durend theoretisch gedeelte. Sluitertijd, diafragma, scherpstellen, iso en vanzelfsprekend het gebruik van een degelijk statief kwamen uitgebreid aan bod. Aan de hand van foto’s werden de verschillen in instellingen getoond. Lekker duidelijk en schitterend om te zien. De 1,5 uur zijn omgevlogen en het was tijd om naar Radio Kootwijk te rijden voor de praktijk.

Zorg dat je voor zonsondergang op de locatie bent, dan heb je tijd om alles goed in te stellen.

Praktijk

Het verzamelpunt voor de praktijk was Radio Kootwijk. Bij het voormalig zendgebouw waren al vele amateurfotografen bezig om de prachtige zonsondergang op de gevoelige plaat vast te leggen. Tegen 19.00 uur kregen we nog wat laatste instructies en werd de wandeling naar het Kootwijkerzand ingezet. Dit grootste stuifzandgebied van Europa is maar liefst 700 hectare groot! Na ruim een half uur waren we op plaats van bestemming. Inmiddels was het helemaal donker en ging een ieder aan de slag. Ik zocht zelf een nog iets rustiger plekje op want met 50 man bij elkaar is wel heel erg druk. Nadat het statief opgezet was, kon ik de camera instellen. De autofocus werd uitgeschakeld en de sluitertijd en diafragma ingesteld. Door de zoeker zag je werkelijk helemaal niets en dus moest de camera op gevoel ingesteld worden. Na iedere opname de camera een beetje bijstellen totdat de ideale foto op het display verschijnt. Van de 84 foto’s die ik genomen heb zijn er maar heel weinig redelijk tot goed gelukt, zo moeilijk vond ik het! Met een iso van 1600, diafragma F3.5 tot 4 en sluitertijd van 10 tot 15 seconden werden er toch wel een paar leuke foto’s gemaakt. Heel bijzonder dat de foto’s een ander beeld geven als wat je met eigen ogen ziet. In het zwart van de nacht blijk je met de juiste instellingen een prima foto te kunnen maken. Scherpstellen blijkt toch wel lastig te zijn op een klein scherm en ook dat is uitproberen. Achteraf bleek dat ik beter de liveview functie had kunnen gebruiken om scherp te stellen. In klein formaat zien de foto’s er wel aardig uit, maar uitvergroot zie je toch wel de nodige onscherpte!

Je kunt beter de iso waarde laag houden anders krijg je veel ruis.

Conclusie

Deze cursus was een geweldige belevenis. Het was ontzettend leuk om te doen maar nachtfotografie is oh zo moeilijk! Hoewel ik het idee had dat dit niet mijn ding was begon het bij het zien van de foto’s op de computer wel weer te kriebelen. Er valt nog een hoop te verbeteren. Voor een goede compositie is voor mij als beginnend amateurfotograaf één avondje Nacht van de Nacht niet genoeg! Gelukkig is inmiddels de nachten lang en kunnen we steeds eerder op pad voor nachtfotografie.

Scherpstellen in het donker is lastig. Omdat je camera licht nodig heeft om te focussen, kun je in het donker beter handmatig scherpstellen. Zoom na het fotograferen in op je scherm om te kijken of het ook echt scherp is.

Meer weten?

Een cursus is handig omdat je het geleerde direct in praktijk kunt brengen. Maar je kunt je ook goed inlezen. Wil je meer weten over nachtfotografie, lees ook deze artikelen op Zoom.nl:
De eerste hulp bij nachtfotografie van de Fotodokter.
Of heb je iets meer tijd, lees deze uitgebreide basiscursus.
En in deze korte video kun je zien welke instellingen fotograaf Marcel Scholing gebruikt tijdens nachtfotografie in Berlijn.

Wie is deze auteur?
Ik ben Edwin van Alfen en sinds kort met fotografie bezig. Ik ben in het bezit van een tweedehands Sony Alpha a330 met Tamron 18-200mm lens. Wat mij het meeste aanspreekt is natuurfotografie. Dit doe ik in combinatie met mijn andere hobby geocaching. Sommige foto’s plaats ik op Zoom.nl. De geocaches die ik heb bezocht houd ik bij in een blog.

Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

Samyang 10mm f/2.8 ED

Maak je eigen fotografiewebsite (deel 1)