in

Fotodokter: Grijskaart

Maak jij wel eens een foto die volgens jou beter had gekund maar weet je niet hoe? Vandaag behandelt de Fotodokter de foto van Agnes van Oudheusden.

Wil je meer leren over fotografie en ook prachtige foto’s leren maken? Bekijk dan onze Basiscursus Fotografie

De vraag

Agnes: Ik heb altijd voor mijn gevoel net niet de juiste belichting, dan is het histogram wel goed maar als ik thuis op de computer de foto bekijk, zijn de kleuren net niet sprekend genoeg. Dit kan ik waarschijnlijk het makkelijkste verhelpen door te fotograferen in RAW en het thuis na te bewerken, maar ik vind het juist de kunst om het bij de foto maken ook al goed te doen.

Nu zag ik laatst op een workshop sommigen met een grijskaart fotograferen. Alleen ik weet niet hoe het werkt. Je maakt een foto van de grijskaart en er werd mij verteld dat er dan een cijfer op 0 moest staan, dan paste de camera daar het diafragma en sluitertijd op aan en die instelling neem je dan over voor je foto. Maar hoe is dan de camera-instelling, M of A past het toch niet automatisch aan, dan geef je in ieder geval of de sluitertijd of het diafragma zelf aan?

Wat is een grijskaart?

Een grijskaart is een kaart van karton of plastic met een geijkte kleur grijs. De kaart is bedekt met 18% grijs. 0% is puur wit en 100% is puur zwart, 18% is dus lichtgrijs. Het lijkt voor ons niet echt interessant maar voor zowel Photoshop als een camera is deze 18% erg belangrijk. Een goed belichte foto wordt namelijk geijkt op 18% lichtgrijs. Dit zorgt ervoor dat een spierwit sneeuwlandschap met de automatische belichting een lichtgrijze brij wordt (18% grijs). Maar ook het zwarte pak van een donkere man in een donkere omgeving, het wordt een saaie kleur (18% grijs) zonder ingrijpen. In dit soort situaties maar ook in andere kan de grijskaart helpen. Je kunt met de grijskaart precies je belichting instellen maar ook je witbalans kun je de juiste waarde meegeven. Dit is handig omdat kleuren kunnen verschillen afhankelijk van je lichtbron. Dit komt omdat de kleur van een object wordt bepaald door de kleur van het licht dat op dat object valt. Dit kan bij zonlicht dus geler zijn dan bij TL-licht, wat normaal een blauwe gloed heeft. Onze ogen kunnen zich daar op aanpassen maar een camera heeft daar wat hulp bij nodig, zoals een grijskaart

Belichting instellen met een grijskaart

Agnes vroeg zich af hoe zo’n grijskaart werkt. De Fotodokter legt het uit:
1. Zet je camera in één van de volgende standen: P, S (Tv bij Canon), A (Av bij Canon) of M.
2. Houd de grijskaart voor het camera. Zorg ervoor dat je de kaart recht voor de camera houdt, zodat hij op precies dezelfde manier het licht reflecteert als je onderwerp. Het is ook belangrijk dat je de kaart beeldvullend op de foto hebt. Bij het half indrukken van je sluiter in de P-stand, berekent je camera zelf een sluitertijd en diafragma. Heb je zelf een van de twee ingesteld in de S- of A-stand, berekent de camera de andere waarde voor een goed belichte foto.
3. Fotografeer je in de M-stand is het belangrijk dat je ook de juiste belichting krijgt. Hiervoor zorg je dat de camera in de 0 stand staat, waarover Agnes eerder heeft gehoord. Dat ziet er als volgt uit en zit vaak onder in je beeldscherm:

Hier is de belichting dus nog te licht

Het is hier belangrijk dat je het diafragma of sluitertijd zo insteld dat je precies op 0 uitkomt. Dit zorgt voor de beste belichting. Houdt dus in de gaten dat je de grijskaart beeldvullend in beeld houdt, anders wordt ook het andere licht meegerekend.

Witbalans

Je kunt ook je witbalans nauwkeurig instellen met een grijskaart. Hiervoor zijn stappen 1 t/m 3 hetzelfde. Na instellen van de juiste belichting maak je een foto (beeldvullend van de grijskaart). Na het maken van de foto zoek je in het menu van je camera ‘Handmatige witbalans’.
– Ga weer terug naar de gemaakte foto en selecteer de foto om als ijkpunt in te stellen voor het witbalans door op ‘set’ te drukken.
– Vervolgens vraagt je camera of je dit beeld wilt gebruiken voor het handmatige witbalans, bevestig dit.

– Nu het witbalans ingesteld is moet je het nog toepassen. Druk op de optie witbalans en selecteer het icoontje voor handmatige witbalans. Dit ziet er uit als een rondje met twee driehoekjes eronder.

()
– Je foto’s zullen hierna gemaakt worden met het aangepaste witbalans.
Hieronder is goed het verschil te zien tussen een foto met een automatische witbalans (links) en handmatige witbalans (rechts).

Bron: www.photofacts.nl

Let op! Als het licht verandert, wat vaak in de natuur het geval is, moet je belichting en witbalans ook opnieuw instellen. Je doorloopt dan opnieuw alle stappen met de nieuwe lichtsituatie.

Zelf insturen?

Kleuren sprankelen te weinig, de belichting kan beter, de compositie strakker? Heb jij een foto die je wil verbeteren maar je weet niet hoe? Stuur hem in en de Fotodokter legt de vinger op de zere plek, stelt een diagnose en geeft tips voor verbetering. Insturen kan via een mail naar redactie@zoom.nl. Stuur in de mail de link van de foto op Zoom.nl en stel je vraag aan de Fotodokter.

Fotodokter: Grijsfilters

Het schoonmaken van je camera doe je zo!