in

Fotodokter: Macrofotografie met omkeerring

Maak jij wel eens een foto die volgens jou beter had gekund maar weet je niet hoe? Vandaag behandelt de Fotodokter de vraag van Steven Covent over het fotograferen met een omkeerring.

Wil je de kunst van macrofotografie beheersen? Bekijk dan onze Cursus Macro & Close up (boek & online cursus)

De vraag

Ik ben in het bezit van een Nikon D5200 met een 18-55mm kitlens en een Sigma 18-200mm lens. Ik wil mij gaan verdiepen in de wereld van macrofotografie en oefenen met een omkeerring. Graag zou ik willen weten wat je het best doet met een omkeerring en waar je allemaal op moet letten. Dit is mijn eerste foto met de omkeerring op mijn 18-55mm kit lens. De foto is een druppel op een aan het verwelkend bloemblaadje.

De behandeling van de fotodokter

Naast de standaard macrolens en de voorzetlenzen en tussenringen bestaat er nog een techniek om macrofoto’s te maken, namelijk door je lens om te draaien. Zo’n omkeerring geeft een grote vergroting en je kunt dichter bij je onderwerp komen met je lens, waardoor je de kleinste voorwerpen groot en scherp kunt vast te leggen.

Lens en omkeerring

Steven beschikt al over een omkeerring. Voor Nikon camera’s is de Nikon BR-2A beschikbaar. Voor andere merken koop je een omkeerring op www.caruba.nl. Qua lenzen zijn er twee vereisten: de lens moet beschikken over een diafragmaring en de filterdraad moet intact zijn. Steven maakt gebruik van twee zoomlenzen. Voor een omkeerring kun je het beste werken met een primelens/vast brandpunt. De voorkeur gaat uit naar een brandpuntsafstand tussen de 20 mm en 50 mm. Twee betaalbare lenzen voor Nikon zijn de lichtsterke Nikkor 35mm en 50mm lenzen (beide F1.8).

Vergrotingsfactor

De vergrotingsfactor is afhankelijk van je brandpuntsafstand. Hierbij geeft een 50mm lens een vergroting van ongeveer 1:1 weer, deze is vergelijkbaar met de meeste macrolenzen. Hoe meer groothoek, hoe sterker de vergroting. Een 20mm lens geeft een vergroting van 3,5:1. Zo’n vergroting klinkt verleidelijk, maar het is aan te raden om niet gelijk met een 20mm lens te beginnen. Het is door de vergroting lastig om je onderwerp door de lens terug te vinden en waarschijnlijk ben je wel even zoet met het leren scherpstellen. Begin daarom liever met een brandpunt van bijvoorbeeld 35 mm.

Een 50Mm geeft ongeveer een 1:1 weergave van de meeste macrolenzen (foto gemaakt met een 50mm lens van bobmanshooting)

Flitser

Aangezien je dicht op het onderwerp kruipt is je scherptediepte al snel vrij klein. Stel daarom geen liever groter diafragma in dan F11. Zo’n gesloten diafragma geeft maar weinig licht. Het is niet verstandig om dit te compenseren met een langere sluitertijd. Iedere kleine beweging zorgt al snel voor bewegings-onscherpte. Natuurlijk kun je wel de iso-waarde omhoog schroeven, maar de beste manier om licht aan je foto’s toe te voegen is door middel van een flitser. De ingebouwde flitser werkt prima, maar je hebt weinig invloed op de richting van je flits. Voorkeur gaat uit naar een reportageflitser naast de lens of bijvoorbeeld een Macro Ring.

Scherpte

Als je met een omgekeerde lens fotografeert heb je een vast punt waar de scherpte ligt. Je kun dus niet aan de lens draaien voor een scherpe foto, maar je moet naar voor en achter bewegen voor een scherp resultaat. Let bij die schuiven wel op dat je gemakkelijk te dicht op een onderwerp kruipt en daardoor ergens tegenaan stoot. Dit gebeurt al sneller dan je denkt. Blogger Jeroen Hoppenbrouwers heeft hier een oplossing voor. Hij boort een gat van (minimaal) twee centimeter in de achterdop van de lens. Deze zet hij vervolgens op de lens. Dit voorkomt krassen op je lens tijdens een kleine botsing.

Vind je het lastig om de scherpte van je foto via de zoeker? Dan is het verstandig om via de live view te werken. Hier kun je meestal 5 tot 10x inzoomen, waardoor je zeker weet of je foto scherp is of niet.

Stilstaand object

Met een omkeerring kun je de mooiste foto’s van insecten maken. Alle ogen en haartjes van een spin zijn haarscherp. Toch is het aan te raden om niet direct je lens op een spin of insect te richten. Probeer eerst eens wat ervaring op met het scherpstellen om een stilstaand object, zoals de druppels op het bloemblaadje van Steven. wil je aan de slag gaan met het fotograferen van insecten? Lees dan deze 10 tips voor het fotograferen met een omkeerring eens door.

Oefen het scherpstellen met een omkeerring op een stilstaand object, zoals een bloem, munt of een sierraad(foto: tolplayacaatje)

Zelf insturen?

Kleuren sprankelen te weinig, de belichting kan beter, de compositie strakker? Heb jij een foto die je wil verbeteren, maar je weet niet hoe? Stuur hem in en de Fotodokter legt de vinger op de zere plek, stelt een diagnose en geeft tips voor verbetering. Insturen kan via een mail naar redactie@zoom.nl. Stuur in de mail de link van de foto op Zoom.nl en stel je vraag aan de Fotodokter.

Nog meer fotografietips nodig?
De belangrijkste fotografietips vind je op ZoomAcademy Blog. Hier vind je tips over elk denkbaar onderwerp.

Fotodokter: Kalibreren

Fotodokter: vignettering