in

Fotodokter: vogelfotografie



12 juli 2013, 15:24

Maak jij wel eens een foto die volgens jou beter had gekund maar weet je niet hoe? Vandaag behandelt de Fotodokter de vraag van Joke Petit. Hoe kun je het best vogels fotograferen?

De vraag

‘Ik heb een vraag over dierenfotografie. Eindelijk heb ik de kans om een nestje boerenzwaluwen van vrij dichtbij te mogen fotograferen, maar het lukt steeds niet om een echt scherpe foto te maken. Steeds als ik gefocust heb op een jong, beweegt een ander waardoor er toch weer ergens bewegingsonscherpte op de foto ontstaat. Hoe is het mogelijk om betere foto’s te maken?’

De behandeling van de fotodokter

Het fotograferen van vogels lijkt simpel want ‘ze zijn overal’. In de praktijk blijkt het toch lastig. Vogels zijn vaak erg schuchter en vliegen snel weg als je dichtbij komt of ze zitten verborgen op slecht zichbare locaties. Je hebt dus eigenlijk altijd wel een telelens nodig om vogels te fotograferen. Als je wel dichtbij kunt komen zoals bij stadsvogels zijn er weer andere regels waaraan je moet voldoen. De Fotodokter somt een aantal dingen op.

Beide vogels op deze foto zijn onscherp. ISO 400 F5,6 1/125 SEC 300mm

Instellingen
Om bewogen foto’s te voorkomen, heb je een snelle sluitertijd nodig. Welke sluitertijd je nodig hebt, verschilt per situatie en vogel. Hoe sneller ze bewegen, hoe snellere sluitertijd je moet kiezen. Dit kun je per situatie uitproberen, vooral als je de kans hebt om vaker terug te komen op één plek. Wat de Fotodokter ook bij de foto’s van Joke ziet, is bewegingsonscherpte van haarzelf. Dat kun je wel altijd voorkomen. Uiteraard is de beste optie om te werken vanaf statief. Maar dat kan niet altijd met de snel bewegende vogels. Dan heb je een makkelijk ezelsbruggetje. Neem de brandspuntafstand dat je wil fotograferen, in het geval van Joke is dat 300mm en daar leidt je de sluitertijd vanaf. In het geval van Joke is haar minimale sluitertijd 1/300 SEC. Ze had hier gekozen voor 1/125 SEC, te langzaam dus. Dan zie je altijd bewegingsonscherpte terug. Als je beeldstabilisatie hebt, kun je in theorie langzamere sluitertijden gebruiken maar het is handig om de regel te weten voordat je ervan af wijkt. Had ze dichterbij kunnen komen en met 150mm genoeg, kiest ze voor een minimale sluitertijd van 1/150 SEC. Dit kun je terug rekenen voor alle objectieven. Is dat te weinig voor een goed belichte foto? Schroef dan je iso omhoog en/of kies voor een groot diafragma.
Het kiezen van een groot diafragma is sowieso aan te raden. Door te gaan voor een groot diafragma komt het beestje mooi los van de achtergrond en zorgt de achtergrond niet voor afleiding. Meestal is F4 een goede keuze, F2.8 is vaak net te groot om de vogel mooi scherp te krijgen. Net als met portretfotografie stel je bij vogelfotografie ook scherp op de ogen.
Het is ook slim om je camera op Continue Focus (bij Canon heet dat AI servo) te zetten. Dan blijft je camera continu scherpstellen op het bewegende object, in dit geval de vogel.


Tips en gedragcodes

Als fotograaf doe je alles voor die ene bijzondere foto. Maar dit mag natuurlijk niet ten koste gaan van de dieren of de natuur. Er zijn daarom een aantal dingen waar jij als (natuur- en) vogelfotograaf rekening mee moet houden:
– Fotografeer dieren en planten alleen in hun leefomgeving. Het vangen van dieren voor een geweldige foto is natuurlijk not done!
– Verontrust en stoor de dieren niet tijdens hun bezigheden.
– Fotografeer alleen nesten van een afstand en als dit de dieren niet verstoort.
– Houd de natuur intact en laat geen rommel achter.

Zo lang je rekening houdt met de dieren en natuur, is fotograferen dus vaak geen probleem. En onderstaande tips kunnen je helpen bij het verbeteren van je vogelfotografie:
1. Kijk naar foto’s van anderen, dit kan heel inspirerend en leerzaam zijn. Wat voor een apparatuur heeft de fotograaf gebruikt? Welke instellingen? Hoe ziet zijn compositie eruit? Op Zoom.nl zijn genoeg inspirerende vogelfoto’s te vinden. En als je benieuwd bent hoe de foto nou precies is gemaakt, kun je het ook vragen aan de fotograaf.
2. Zorg dat je kennis hebt over het gedrag van de vogels die je fotografeert. Als je weet hoe de vogels ongeveer leven, kun je het gedrag inschatten en je daarop voorbereiden. Goede voorbereiding is absoluut het halve werk.
3. Ga eens samen met een andere (vogel)fotograaf op stap. Van elkaar kun je veel opsteken! Heb je geen bekenden die fotograferen? Dan kun je via verschillende forums in contact komen met andere fotografen.
4. Fotografeer de vogel in een voor veel mensen herkenbare omgeving. Bijvoorbeeld op een tak. Dit helpt de kijker om de foto met goede verhoudingen te bekijken.
5. Probeer de vogel met een zo min mogelijk afleidende achtergrond te fotograferen. Een achtergrond met veel kleuren of activiteiten leidt de aandacht van de kijker af.
6. Bij het fotograferen van een vogel in de lucht, is het vaak slim om je foto iets over te belichten om detail te behouden. Een belichtingscompensatie van +0,7 of +1 compenseert voor de heldere lucht.
7. En vergeet niet te kijken naar compositie. Met de vele vogelfoto’s die voorbij “vliegen”, is het lastig om nog een bijzonder shot te maken. Zorg daarom dat je kijkt naar unieke composities die je foto anders maken dan anderen. Fotografeer bijvoorbeeld eens ’s ochtend of ’s avonds om het warme zonlicht te vangen in je foto. Maak ook eens gebruik van tegenlicht. Fotografeer voor een keer geen portret, maar een ruimer shot met de vogel toch duidelijk in beeld. Allemaal dingetjes die je kunnen helpen bij het maken van die ene perfecte vogelfoto.

Bij het fotograferen van deze vogel heeft Anna Rass een mooie compositie gekozen en gebruik gemaakt van tegenlicht, waardoor het een vrij uniek plaatje is geworden.

Zelf insturen?

Kleuren sprankelen te weinig, de belichting kan beter, de compositie strakker? Heb jij een foto die je wil verbeteren, maar je weet niet hoe? Stuur hem in en de Fotodokter legt de vinger op de zere plek, stelt een diagnose en geeft tips voor verbetering. Insturen kan via een mail naar redactie@zoom.nl. Stuur in de mail de link van de foto op Zoom.nl en stel je vraag aan de Fotodokter.

Feedback Straatfotografie

Review: Canon EOS 100D