in

Fotograferen en ruis: zo zoek je de balans


30 december 2020, 07:19

Ruis is een bekende vijand van de fotograaf die graag in uitdagende lichtomstandigheden werkt. In de schemerin, avond of nacht is er vaak niet genoeg licht aanwezig en zul je in moeten grijpen om toch een goed belicht beeld te maken. Hoe zoek je naar de beste balans?

Vaak houdt dat ingrijpen in dat je de iso-waarde waarmee je fotografeert verhoogt. Dat is namelijk een eenvoudige manier om de sensor in je camera gevoeliger te maken, waardoor je de sluitertijd en het diafragma hetzelfde kunt houden terwijl je wel een beter belicht beeld maakt. Het aanpassen van de iso-waarde heeft altijd een negatief effect op de beeldkwaliteit. Afhankelijk van je camera is dat effect groot of klein, want iedere (camera)sensor gaat hier anders mee om. Als je de iso-waarde verhoogt krijg je namelijk beeldruis te zien in de vorm van een korrel in je beeld. Een beetje korrel kan geen kwaad, maar er is een punt waarop de ruis je beeld negatief gaat beïnvloeden. Dan verlies je scherpte, contrast en kleur in je beelden en dat kun je natuurlijk maar beter voorkomen.

De leeftijd van je apparatuur speelt in deze een (grote) rol, want de ontwikkelingen staan zeker niet stil. De laatste vijf jaar zijn bijvoorbeeld enorme stappen gemaakt op het gebied van sensorkwaliteit en de mate waarin ruis een probleem vormt. Had je vijf jaar geleden bij iso-waarde 800 soms al een probleem, nu zijn er camera’s die beelden afleveren die bij waardes als 3200 of 6400 nog prima te gebruiken zijn. Die vooruitgang betekent een enorme portie extra vrijheid en flexibiliteit die je in de praktijk vaak uitstekend kunt gebruiken. Met een moderne camera is het ruisprobleem vaak een heel stuk kleiner dan met een ouder model.

We zeggen het vaker, maar ook in het kader van de omgang met ruis in je foto’s is het erg verstandig om je eigen camera goed te kennen. Het heeft namelijk geen enkele zin om jezelf qua iso-waardes te beknoppen als je een camera gebruikt waarbij hoge waardes geen enkel probleem vormen voor de beeldkwaliteit. Aan de andere kant is het goed om te begrijpen dat als je een wat ouder model camera gebruikt de kans groot is dat hogere iso-waardes je beeldkwaliteit negatief beïnvloeden. In dit geval kunnen we dus geen ‘standaard’ regel aanbevelen. Hoewel; een lage iso-waarde is altijd te verkiezen boven een hoge. Toch: wat verstandig is ligt volledig aan jouw specifieke camera. Des te belangrijker is het dus om zelf onderzoek te doen naar welke iso-waardes goed te gebruiken zijn en bij welke waardes je de negatieve effecten (te) sterk gaat zien. Om te bepalen welke iso-waardes je kunt gebruiken kun je bestaande beelden analyseren, of een reeks nieuwe beelden met oplopende waardes maken die je vervolgens op groot scherm bekijkt. Op die manier kun je zien bij welke iso-waarde het ‘omslagpunt’ ligt en kun je vervolgens bewuster fotograferen. Op die manier kom je altijd met schone beelden thuis en kun je zekerder zijn van een overtuigende beeldkwaliteit.

De top 10 dierenfoto’s van 2020 op Zoom.nl!

Dit waren de mooiste foto’s van december 2020