in ,

Fraai fotoweer

Niets is zo veranderlijk als het weer

Niet alleen hebben we in januari een van de warmste wintermaanden erop zitten, de tweede week van februari is ook warm én grillig. Waar er sommige dagen volop zon te zien is, wordt het afgewisseld met dagen waarop er een storm over ons land trekt en de regen met bakken uit de hemel valt. Iedere dag lijkt wel een ander weertype te hebben, en daarmee is er ook iedere dag sprake van een ander licht om bij te fotograferen.

Vale kleuren

Je bent misschien geneigd er vooral op zonnige dagen op uit te trekken. Mooi weer, met veel zon nodigt tenslotte uit om naar buiten te gaan, leuke dingen doen en lekker veel foto’s te maken. Toch levert zo’n zonnige dag niet automatisch het beste fotoweer op. Met mooi weer kan er veel vocht en stof in de lucht rondzweven: heerlijk zonnig, maar ook een stuk minder helder. De lucht is dan troebeler. Alles wat ver weg is, lijkt in nevelen gehuld. Niet zo geschikt dus om alles van voor tot achter kraakhelder op de foto te zetten. Maar wel heel geschikt wel als je op zoek bent naar een mooi sfeerbeeld van een uitgestrekt landschap. Alle voorste bomen van een bomenrij zijn kristalhelder en kleurrijk, terwijl alles naar achteren toe vervaagt en verbleekt; een prachtig sfeerbeeld.

De verminderde helderheid en het vervagen van kleuren in de verte is wel iets om rekening mee te houden. Want gaat het jou juist om wat er op de achtergrond te zien is? Dan is zonnig weer niet het ideale weer om dat vast te gaan leggen. Je kunt dan beter op een andere dag terugkomen. Want daarvoor heb je juist een heldere atmosfeer nodig, zodat wat zich verder weg bevindt extra goed te zien is en ook de kleuren intact blijven. Dat is vaak bij een weersomslag en op koude dagen met een lage luchtvochtigheid.

vervagend berglandschap
Vooral in de bergen zie je goed hoe nevelig het in de verte is en dat kleuren vervagen.
Foto: cobyreyer

Heldere lucht

Gaat het jou erom alles wat je ziet zo helder mogelijk in beeld te brengen? Van dichtbij tot desnoods de horizon aan toe? Dan heb je een dag nodig met weinig vocht en deeltjes in de lucht. Als je goed oplet, herken je na een tijdje vanzelf wanneer het zo’n kraakheldere dag is. Je kunt dat namelijk aan de intensiteit van de blauwe lucht zien. In plaats van een ietwat vale melkachtige lucht, zie je dan een heldere diepblauwe kleur. Heb je goed zicht vanuit bijvoorbeeld je huis of werkplek, dan kun je ook aan de hand van gebouwen, kerktorens en bomen die zich op een afstandje bevinden inschatten hoe het met de luchtsamenstelling zit. Houd sowieso de weersverwachting in de gaten. Hoor of lees je dat er lucht vanuit het noorden onderweg is, breng dan zo gelijk je fototas in gereedheid. Want helderder weer en drogere lucht kun je je in onze omgeving amper wensen. Al moet je een beetje kou dan wel op de koop toe nemen.

Na de regen

Regen nodigt niet echt uit tot fotograferen. We blijven dan liever binnen bij kachel, televisie en computer. Toch zijn er juist na een regenbui prachtige foto’s te maken. Natuurlijk wil je jouw dure fotospullen heel houden, dus is het geen goed idee om er in de stromende regen mee te gaan rondlopen. Een wisselvallige dag met enkele buien is het meest geschikt, omdat het tussendoor gewoon droog is. Een voordeel van al die nattigheid, is dat kleuren extra mooi uitkomen. Het jonge groen in het voorjaar ziet er ineens heerlijk fris en fruitig uit, maar ook in de herfst wordt de kleurenpracht flink versterkt. Extra voordeel is dat alle stof en viezigheid die zich over langere tijd heeft opgehoopt, nu in één keer wegspoelt. De wereld is weer schoon. Wegen, straten en pleinen zijn nat, waardoor alles een mooie glans krijgt. Als het donker wordt krijg je er ook nog eens prachtige reflecties op te zien, dankzij de kleurrijke verlichting van kantoorgebouwen, winkels, huizen, lantaarnpalen en niet te vergeten passerend verkeer.

laan met bomen en regenboog
Na regen zijn kleuren helderder en krijg je reflecties op bijvoorbeeld het wegdek.
Foto: jorisbrouwer

Winterse buien

In de donkere maanden kun je te maken krijgen met de winterse buien. Relatief korte maar hevige buien die je op de buienradar gemakkelijk herkent, omdat het beeld bezaaid is met honderden vlekjes. Omdat het tussendoor meestal onbewolkt en vrij aardig weer is, zie je de grote paddenstoelwolken (cumulonimbus genaamd) al van verre naderen. Daaronder zie je vaak lange slierten regen, sneeuw of hagel. Het perfecte weer om mooie landschapsfoto’s te maken, vanwege de imponerende wolkencomplexen en omdat na elke bui alles weer eventjes nat is. Zorg wel dat je continu in de buurt van een schuilplek bent, want het weer slaat snel om. Ook gewone dreigende luchten zijn perfect voor foto’s. Een grijze lucht lijkt altijd extra donker en onheilspellend als deze zich vlak achter een zonverlicht landschap bevindt. Dat versterkt het contrast. Zodra het licht uitgaat (lees: de zon achter de wolken verdwijnt), is deze betovering meteen weer weg.

Hoge en lage zonnestand

Het maakt nogal een verschil of de zon schijnt. Zonlicht vrolijkt de wereld op en laat kleuren beter uitkomen. Wel krijg je te maken met een hoog contrast als de zon in de zomer hoog aan de hemel staat. Zowel de felverlichte plekken als diepe schaduwen goed vastleggen is lastig. Je kunt er wel wat aan doen door een paar opnamen met hdr-technieken te combineren, maar het blijft behelpen. In de schaduw zijn kleuren nu eenmaal minder uitbundig en ziet alles er platter en vlakker uit en dat blijf je op de uiteindelijke foto zien.

Wat niet wil zeggen dat je overdag nooit goede foto’s kunt maken. Dat geldt zeker voor de wintermaanden, het late najaar en in het vroege voorjaar, wanneer de zon een flink stuk lager staat dan in de zomer. Zelfs midden op de dag bereikt de zon maar een bescheiden hoogte. Je kunt dan gerust de hele dag door fotograferen, omdat het licht veel aangenamer, warmer en zachter is. Ook schaduwen zijn nu mooier. Daar kun je goed gebruik van maken.

Bevindt er zich veel vocht in de lucht, dan kan het nevelig worden en kan er zelfs grondmist ontstaan, waardoor de foto een dromerige sfeer krijgt, met zacht licht en allerlei pasteltinten. Als er ook wat rijp, sneeuw of ijs is, staat dat garant voor unieke winterse platen. Omdat de zon niet zo hoog staat, kun je bijna de hele dag door heerlijk spelen met tegenlicht, om mooie sfeervolle foto’s te maken.

mistig veld met bomen en sloot in paars-blauwe lucht
Grondmist en zachte pasteltinten in de winter.
Foto: Yvonne-1974

Blauw met wit

Een kantoorpand met een glazen gevel komt extra mooi uit bij zonlicht, omdat het de blauwe lucht perfect reflecteert. Kies dan een dag met wat wolken uit. Dat maakt de reflecties nog spannender en geeft extra diepte aan het beeld. Ook reflecties op wateroppervlakken kunnen best wat bewolking gebruiken. Verder is het vooral een kwestie van smaak of je van foto’s met compleet blauwe luchten houdt of dat je liever hier en daar een wolkje voorbij ziet drijven.

Kleurrijke zonsondergang

Ben je verzot op mooie kleurrijke zonsondergangen? Misschien ben je geneigd bij strakblauwe hemel met je camera klaar te gaan staan, maar gek veel meer dan een vage oranje gloed boven de horizon krijg je op die dagen meestal niet te zien. Spectaculaire zonsondergangen en zonsopkomsten ontstaan juist tijdens bewolking. Wel is het cruciaal waar die bewolking zich bevindt en hoe hevig die is. De kleuren ontstaan namelijk doordat de laagstaande zon langs de wolken scheert. Lage bewolking in het westen bij een zonsondergang is daarmee ideaal. Er is wel een open plek bij de horizon nodig, zodat het zonlicht ongestoord langs de wolken kan strijken. Zit het er potdicht, dan lukt dat helaas niet.

Op een regenachtige dag lijkt de kans op een mooie zonsondergang verkeken. Toch kan het ’s avonds ineens opklaren en krijg je alsnog de prachtigste kleuren te zien, omdat het zonlicht door laaghangende wolkenflarden schijnt en de atmosfeer erg vochtig is. Ook hoge bewolking kan voor schitterende zonsondergangen zorgen. Ook nu weer moet er wel een strook lucht vrij blijven bij de horizon, zodat het zonlicht de wolken aan de onderkant kan aanlichten. Als wolken veel reliëf hebben en ze in een gunstige richting liggen, ontstaan vaak de meest spectaculaire kleuren en patronen, waarbij de hemel in vuur en vlam lijkt te staan.

Volg op de Zoom Academy de cursus Licht en belichting om te leren hoe je om kunt gaan met alle verschillende soorten belichting die het weer met zich meebrengt. Of ga aan de slag met de cursus Landschapsfotografie om meer te leren over de beste compositie, standpunt en perspectief.

Zo vervang je een lucht met Adobe Photoshop

Een afstandsbediening kopen? Hier moet je op letten