in

Fuji X-Pro2 getest op het ijsbeeldenfestival

Iedereen heeft een mening. Zonder dat duidelijk is of die mening gevormd is door eigen ervaring, door de mening van anderen of door bepaalde belangen. Om een objectief oordeel te kunnen vormen, ga ik samen met Ed Coenen, die zelf een Fujifilm X-Pro 2 heeft, een dag op stap.

Als ik de camera in m’n handen neem, gaat m’n fotografiehart sneller kloppen. De camera oogt als die van m’n vader, waar ik ooit als kind mee leerde fotograferen. Het diafragma verzet je gewoon weer zoals vroeger op het objectief, de sluitertijd met een knop boven op. Zelfs m’n oude mechanische draadontspanner past erop!

Compact

Met een primelens (ik heb de 23 en de 35 mm tot m’n beschikking gekregen van Fujifilm) is de camera heerlijk licht. Met de 40-150 mm die ik mag lenen, wordt het geheel wel veel zwaarder en daarbij wat topzwaar, dus moelijker te hanteren zonder op knopjes te drukken waar je niet op wilt drukken (het Q-menu bijvoorbeeld). Maar het is nog altijd veel minder zwaar dan m’n eigen fullframe spiegelreflex met een 70-200mm erop. Daarmee hebben we gelijk een groot voordeel van deze camera te pakken: geen zere elleboog en duimmuis meer van een te zware camera!

Gauw van start dan maar, met het testen van de mogelijkheden die deze camera biedt! Om te beginnen zetten we de Nikon D4s en de Fujifilm X-Pro 2 op statief naast elkaar en maken we met beide camera’s (zelfde instellingen) een foto.

Wat gelijk opvalt na het laden van de foto’s, is het verschil in kleur (raw foto’s in Adobe Camera Raw geladen). De foto gemaakt door de Nikon D4s is wat groen, de foto gemaakt door de Fuji X Pro 2 is wat paars. Als ik met het witbalans-pipet op dezelfde plek in de foto klik is het kleurverschil nagenoeg verdwenen. Van de bewering dat Adobe slecht om zou gaan met de geproduceerde kleuren van Fujifilm heb ik niks gemerkt.

Ruisprestaties

Bij de foto’s gemaakt op iso 200 zie ik niet heel veel verschil in scherpte en detail. Dat had ik niet verwacht! 1-0 voor Fuji dus. Het gaat echter mis bij hogere iso-waarden. Beide onderstaande foto’s zijn gemaakt met de iso op 1000. Hoe de ruisprestaties van de Fuji camera ook geroemd worden, dit ziet er natuurlijk gewoon belabberd uit. De wimpers vallen volledig weg in de ruis. Haal je de ruis weg in de Raw-converter, dan wordt het nog beroerder met de detaillering….

Links: Fuji X-Pro II (iso 1000) Rechts: Nikon 4Ds (iso 1000)

Oké, de door de Fuji X-Pro 2 geleverde kwaliteit bij weinig licht is daarmee niet bruikbaar voor mijn tak van sport: bedrijfsfotografie, waarbij ik vaak foto’s maak bij moeilijke lichtomstandigheden en die nogal eens gebruikt worden in Abri’s: groot geprinte foto’s die van dichtbij bekeken worden.

Wat kan er wel met de foto’s uit de Fujifilm X-Pro 2? Alles waarbij de ruisprestatie minder van belang is: reportagefotografie, straatfotografie, journalistieke fotografie en reisfotografie bijvoorbeeld.

Om te kijken hoe de camera werkt als reportagecamera, nam ik hem ook nog een dag mee naar het Nederlands IJsbeelden Festival. Net zoals vorig jaar is me gevraagd een reportage te maken van de opbouw van dit festival, die alleen op het web gepubliceerd wordt.

Menu

Om een beetje met de camera uit de voeten te kunnen, eerst maar eens kijken wat er voor mogelijkheden onder de knoppen en menu’s zitten. Ik ben blij verrast met de snelheid van de autofocus. Zelfs in donkere omstandigheden weet de camera snel scherp te stellen. Fuji heeft in deze camera ruim de helft van de AF-punten uitgerust met fasedetectie, en dat is dus goed te merken!

Snelheid

Ook in de continumodus volgt de camera Ed die naar mij toe komt rennen goed. Dit doet echt niet onder voor m’n Nikon spiegelreflex!

Na ongeveer 12 foto’s is de buffer vol en moet de camera de foto’s wegschrijven naar de kaart. En daar zit wel een grote adder onder het gras. We begonnen met een kaartje dat 30MB/sec weg kan schrijven. Daarmee moesten we anderhalve minuut (!!) wachten voordat we weer een foto konden maken. Toen we er een kaartje in deden dat 90MB/sec weg kan schrijven, duurde dat ‘nog maar’ 15 seconden. Met een UHSII kaartje (280 MB/sec) 12 seconden.

Ook als ik in de single modus fotografeer, is de vertraging echt een $#@*&-moment. Zelfs met het UHSII kaartje wat ik mocht lenen. Je kunt niet snel achter elkaar door fotograferen. Tijdens het wegschrijven van een foto naar het kaartje kun je de ontspanknop gewoonweg niet indrukken. Ter indicatie: ik mis ongeveer de helft van de foto’s hierdoor. Zelfs het instapmodel van Nikon (D3100) is met een 30MB/sec kaartje vele malen sneller in het wegschrijven van de foto’s dan de Fujifilm met een 280 MB/sec kaartje!

Om nog een beetje snelheid te houden is het van belang dat in beide kaartsloten een snel kaartje zit (minimaal 90 MB schrijfsnelheid). Als je in het 2e kaartslot een langzame kaart (30 MB/sec) stopt, dan is dat het kaartje dat de snelheid bepaalt. Gebruik je het tweede kaartslot als overloop, dan heb je dit probleem natuurlijk niet.

Back Button Focus

We hebben ook nog even de Back Button Focus getest. Na even zoeken komen we er achter dat dit bij Fujifilm anders werkt dan bij andere camera’s. Je moet namelijk eerst de AF-knop voorop de camera op manueel zetten! Daarna kun je natuurlijk scherp stellen met de ring op het objectief, maar ook met de AF-L knop! Daar werkt de AF nog gewoon. Ik moet zeggen dat ik dit wel erg handig vind. Misschien een idee voor andere fabrikanten.

Heb je de AF-L knop eenmaal ingedrukt, dan houdt de camera die scherpstelling vast. Als je de ontspanknop vervolgens half indrukt, regelt die alleen de belichting, met de scherpstelling doet deze knop dan niks meer.

Elektronische zoeker

De elektronische zoeker kan een zwak punt zijn bij systeemcamera’s, je ziet dan bijvoorbeeld het beeld verspringen of naijlen. De Fujifilm X-Pro 2 heeft daar geen last van, super!

De Fuji X-Pro 2 heeft een hybride zoeker. Dat wil zeggen dat je ervoor kunt kiezen om de zoeker als elektronische zoeker te gebruiken, of als optische zoeker. Door de plaatsing van de zoeker in de linkerbovenhoek van de camera, heb je in het laatste geval natuurlijk wel last van parallax. Men plaatste de zoeker links om een groot deel van het gezicht van de fotograaf vrij te kunnen houden naast de camera. Alleen pakt dat voor mij niet goed uit; ik kijk met m’n linker oog door de zoeker (omdat ik met m’n rechter oog bijna niets zie is dat geen optie). En dus zit ik nu met m’n hele gezicht achter de camera.

Bij gebruik van een telelens , maar ook van de 23 mm, moet je er rekening mee houden dat bij gebruik van de optische zoeker, de lens een groot deel van het zoekerbeeld in beslag neemt. En het kader wat in de zoeker aangeeft wat er op de foto komt, is in de telestand zo klein, dat je dit niet goed meer kunt beoordelen.

Onderstaand foto’s van wat je ziet in de optische zoeker met de 40-150 mm op de camera. Ik heb deze foto’s gemaakt door mijn iPhone voor de zoeker te houden. Bij 150 mm krijg je daarmee een heel klein kader (alles buiten het witte kader komt niet op de foto). Ergens binnen het kader staat misschien nog iemand waarvan het gezicht hooguit 10% van de ruimte binnen het kader inneemt. Dat is een reële situatie bij bedrijfsfotografie waar mensen op hun werkplek gefotografeerd worden. Het kleine kader maakt het onmogelijk om de gezichtsuitdrukking van diegene te zien op het moment dat je de foto maakt. Toch maar over op de elektronische zoeker dus! Dan heb je geen last van de lens in beeld of van een verkleind kader. What you see is what you get in dat geval.

Waar ik in het begin wel tegen aan liep was dat de elektronische zoeker bij een klein diafragma veel te donker werd. Ik zag helemaal niets meer! Je bleek dit te kunnen verhelpen door in het menu te duiken en in te stellen dat de EVF niet de werkelijkheid moet laten zien m.b.t. belichting en witbalans. Je moet de preview uitzetten dus. Voor strobistfotografen die van een donkere omgeving houden en die dus altijd met korte sluitertijden werken, is dit een handige instelling!

Bediening

Dat het allemaal net anders dan anders werkt, maakt de camera niet echt intuïtief te bedienen. Zo werd ik bijvoorbeeld verrast door het feit dat na het testen van de voorgeprogrammeerde filters die op de camera zitten, de camera plotseling op jpeg stond (en bleef staan!). Ik kan me voorstellen dat foto’s met zo’n filter alleen in jpeg gemaakt worden, maar het is wel vervelend dat je daarna het menu in moet duiken om de camera weer op raw te zetten. Of erger: als je niet in de gaten hebt dat dit gebeurt, je de rest van de reportage in jpeg hebt staan….

Wat ook wel even wennen is, is dat er op de camera geen PSAM-knop zit. Zowel de sluitertijdknop als de diafragma-ring op A zetten, betekent dat de camera op de Program-stand staat. Een echte Auto-stand kent hij (gelukkig) niet. Zet je de sluitertijd op A, dan werk je op diafragmavoorkeuze. De sluitertijd kiest de camera dan ‘Automatisch’ voor je. Zet je de diafragma-ring op A, dan werk je dus in sluitertijdvoorkeuze. En zet je helemaal niets op A, dan werk je volledig handmatig.

Wat opvalt is dat de bracketingfunctie alleen overbelicht tot +2. Normaal gesproken ga je van -3 naar +3 of van -5 naar +5, maar hier kun je dus geen serie maken van onderbelicht naar overbelicht. Althans niet met de bracketingfunctie. Ik zou de bracketingfunctie dan maar helemaal weggelaten hebben. Voor b.v. HDR wil je toch ook onderbelichte foto’s in de serie hebben om de witte tinten goed te krijgen, en dat moet je nu dus toch handmatig regelen.

Conclusie

Tot slot nog wat positieve verrassingen:

Bij auto-iso kun je behalve een max iso ook een minimale sluitertijd instellen. Zodat je bijvoorbeeld niet door een te lage iso met een te lange sluitertijd werkt en daardoor een onscherpe foto krijgt.

Waar ik afgelopen zomer bij het testen van de Captur Module Pro tegen aan liep, was dat de intervalfunctie daar alleen werkte als je minimaal 3 seconden tussen de foto’s hield. Onhandig als je bijvoorbeeld een timelapse van noorderlicht wilt maken. De Fuji heeft het beter voor elkaar: je kunt 999 foto’s maken met een interval van 1 seconde.

Plus- en minpunten

In tegenstelling tot de XT-2 heeft de X-Pro 2 geen kantelbaar scherm. Waarschijnlijk om dezelfde reden als waarom de professionele camera’s van Nikon geen kantelbaar scherm en geen pop-up flitser hebben: “Jullie professionals zijn over het algemeen niet zuinig op jullie camera’s, dan zijn dit soort dingen zo kapot”. Nu ben ik ongelooflijk zuinig op m’n spullen, dus ik vind dit echt een gemiste kans… Ik heb de Wifi niet uitgetest, maar het kan natuurlijk zo zijn dat dit de nadelen van het niet hebben van een kantelbaar scherm deels oplost omdat je het beeld dan op je smartphone kunt zien.

De belichtingscompensatieknop boven op de camera ziet er mooi uit, maar blijkt in de praktijk erg onhandig te zijn. Meermalen had ik zonder er erg in te hebben de knop verdraait bij het oppakken van de camera. Met als gevolg een over- of onderbelichte foto.

Verder: ik merkte dat de accu snel leeg is, dus de aanschaf van reserve accu’s is een must.

Het Nederlands IJsbeelden Festival

Ik ga op pad met alleen de Fuji X-Pro 2, een 23 mm en een 40-150 lens. Wat een genot om zo licht bepakt te gaan fotograferen!

Verder heb ik twee Cactus V6 II bij me, twee flitsstatiefjes en twee Godox flitsers. Waarom m’n Godox flitsers in plaats van m’n Nikon flitsers? Omdat Godox werkt met accu’s in plaats van penlight batterijen; accu’s houden het in koude omstandigheden veel langer uit dan batterijen.

Aangekomen bij het IJsbeelden Festival blijkt dat de Fuji X-Pro 2 en de Cactus V6 II ondanks alle beloftes niet met elkaar kunnen praten (met mijn Nikon werkt het allemaal wel).

Voor dit soort reportagefotografie is de Fuji X-Pro 2 echt een fijne camera. Lekker licht, snelle auto focus. Het eerder genoemde probleem van de vertraging speelde me wel behoorlijk parten. Maar ach, vroeger moesten we met een hendel de negatieffilm transporteren, dus alles is relatief ;-).

Vanwege de ruisproblemen heb ik alleen met de 23 mm gefotografeerd. Daarmee kon ik met de iso op 800, met f2 en een sluitertijd van 1/60 redelijk uit de voeten. De 40-150 nam teveel licht weg, waardoor of de iso omhoog moest (ruis), het diafragma naar 1.4 (te weinig scherptediepte) of de sluitertijd te lang werd (risico op bewegingsonscherpte).

Wat een werk wordt er door de ijscarvers verzet om deze beelden te maken uit 275.000 kg (!) ijs. Echt de moeite waard om eens te gaan bekijken hoe ze met kettingzagen en beitels het ijs omgevormd hebben tot prachtige beelden. Het thema van dit jaar is “muziek”. Je vindt er beelden met als thema disco, klassiek, hiphop, hardrock, punk, musical, etc. Voor elk wat wils dus.

Tip van de organisatie: als je wilt fotograferen, kom dan buiten de weekenden en de kerstvakantie om, want dan is het heel erg druk. En kleed je warm aan….. Het IJsbeeldenfestival is open van 10 december tot 5 februari. Meer informatie vind je op de website



Thuisgekomen duiken we het internet op, bellen en mailen we collega’s (ook een paar Fuji ambassadeurs), etc. Het eindresultaat van een middag speurwerk is dat het nog steeds niet naar behoren werkt. Bij de eerste aanbevolen instelling krijgen we al bij 1/50 een zwart beeld, ver voor de flitssynchronisatietijd dus. De flitser flitst dan te laat. Bij een andere instelling komt de flits wel op de foto, maar of je nu hard of zacht flitst, het flitslicht wat op de uiteindelijke foto komt is even fel. Terwijl de flitser duidelijk zichtbaar harder of zachter flitst. Vreemd…. Zo lopen we samen alle instellingen door, proberen zowel een Cactus met update 1.1.003 als met 1.1.006, maar helaas zonder het gewenste resultaat.

We kijken ook nog even naar het HSS flitsen wat de Fuji volgens een omweg zou moeten kunnen met de Cactus V6 II. HSS staat voor High Speed Sync en betekent dat je met een kortere dan de flitssynchronisatietijd kunt flitsen. Een instructief filmpje hierover vind je hier:

Helaas, het werkt niet. Je ziet in het begin van dit filmpje dat de Cactus de Fuji zou moeten herkennen als je met de ontspanknop half ingedrukt de Cactus aan zet (op TX). Er moet dan een F in het camera icoontje komen. Dat gebeurt bij ons niet. De Cactus herkent de Fuji dus niet. Waardoor het instellen van de flitser en HSS flitsen niet werkt. Even checken op de Nikon: daar werkt het wel.

Omdat ik in mijn reviews een objectief beeld wil geven, neem ik contact op met Fuji en met Cactus om hun kant van het verhaal te horen. Ondanks heel veel heen en weer mailen (Cactus blijkt erg behulpzaam te zijn!), komen we er niet uit. Ook bij mijn camerazaak hoor ik intussen verhalen met dezelfde strekking: problemen met het flitsen met de Fuji X-Pro 2.

Flitsen met de Fujifilm X-Pro 2

Inmiddels is er ook een reactie van de Fujifilm ambassadeur die ik benaderde: bij hem werkt de Fujifilm in combinatie met de Cactus de ene keer wel en de andere keer niet. Erg onvoorspelbaar dus.

Behalve Cactus ondersteunt ook de Captur triggerset van Hahnel HSS flitsen (voor mij een voorwaarde voor een goede triggerset). Alleen is de Capturset altijd cameragebonden, voor ieder cameramerk koop je dus een andere triggerset. Bij Cactus is dat niet het geval, daar kun je op de triggerset instellen met welk cameramerk je werkt. Ik heb geen Capturset voor Fujifilm in mijn bezit, vandaar dat ik alleen kon testen met Cactus.

Motto van het verhaal: als je een Fujifilm camera aan wilt schaffen en je wilt er off-camera mee kunnen flitsen, probeer dan eerst in de winkel uit of het met jouw spullen werkt! Het is mij niet duidelijk geworden of dit een software probleem is van Fuji of van Cactus. Maar Cactus komt begin 2017 met een update. Fingers crossed dat de problemen dan opgelost zijn!

Conclusie

Is de Fujifilm X-Pro 2 nu een camera die ik aan zou schaffen? Zoals gezegd niet voor het werk dat ik voor mijn klanten doe. Daarvoor is de beeldkwaliteit te matig door de slechte ruisprestaties. Maar voor op reis, voor straatfotografie of voor reportagewerk zou het een interessante optie kunnen zijn.

Ik merk dat ik het jammer vind dat ik de camera weer in moet leveren, dus wie weet! Eerst maar eens afwachten of de flitsproblemen opgelost kunnen worden.

Met dank aan: Ed Coenen, Martin Hogeboom, Piet van den Eynde, Sam van Asselt, Camera Tools en Cactus voor hun hulp en adviezen bij deze review! En natuurlijk Fuji voor het beschikbaar stellen van de camera.

Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

10 leuke fotografie-ideeën om in 2017 uit te voeren – Daag jezelf uit

Review: Sony FDR-X3000R