in

Het onbekende genre: Luchtfotografie



8 oktober 2013, 15:00

In deze blogserie blijven de bekende fotografiegenres eens onbesproken. De prachtige macrofoto’s, scherpe portretten en uitgestrekte landschappen laat ik voor wat ze zijn en zet een heel ander genre in de spotlight. Deze keer ontdekt Zoomer Afra de Leeuw de wereld van de luchtfotografie.

Wat is luchtfotografie?

Wie droomt er niet van? Zwevend als een vogel door de lucht, neerkijkend op prachtige landschappen. En dan zou het natuurlijk nog geweldiger zijn als je er ook een aantal foto’s van zou kunnen maken. Maar dat is niet mogelijk als vogel… Die fotografeert niet!
Luchtfotograaf Karel Tomeï heeft wel de kans om prachtige foto’s vanuit vogelvlucht te schieten. Hij houdt zich al vanaf 1976 bezig met dit genre en is nog steeds actief in de lucht.

“Als luchtfotograaf fotografeer ik objecten en situaties vanuit de lucht. Luchtfotografie is eigenlijk een vrij breed begrip, want je hoeft niet per se te fotograferen vanuit een vliegtuig of helikopter, maar je kunt ook fotograferen vanuit een ballon of met een drone. Daarnaast kun je dit genre verdelen in verticale luchtfotografie, dus recht naar beneden, en schuin over boord. Met dat laatste heb je veel meer mogelijkheden om te spelen met je perspectief. En dat is ook het bijzondere aan dit genre: dichtbij of veraf, met je standpunt en brandpunt kun je onderwerpen volkomen anders laten zien dan als je vanaf de grond fotografeert. Door het simpel veranderen van je hoek ontstaat gelijk weer een hele andere foto…. De keuze is aan de fotograaf!”

Het leuke en minder leuke aan luchtfotografie

“Luchtfotografie is niet alleen ontzettend mooi en bijzonder, maar ook handig. Op de foto zie je namelijk in één oogopslag wat er allemaal gebeurt. Je laat met je foto zien hoe de wereld er van boven af uitziet. De foto’s worden daarom ook regelmatig gebruikt voor wetenschappelijke doeleinden, landschapsinrichting, stadsplanning en infrastructuur. Het fotograferen van onderwerpen van bovenaf heeft ook zo zijn beperkingen. Bepaalde onderwerpen, bijvoorbeeld een unieke gevel in een stad, zijn veel interessanter om gewoon vanaf de grond te fotograferen. Maar je kunt natuurlijk niet zomaar uit het vliegtuig stappen om even een fotootje te maken. Er zijn ook steeds meer regels en beperkingen voor de luchtvaart bij gekomen, dus je kunt en mag niet zomaar alles. Hier moet je wel een beetje mee om kunnen gaan.
Daarnaast moet je natuurlijk een fotovlucht goed plannen, hier gaat veel tijd in zitten. Ik bedenk verschillende routes voor verschillende weersomstandigheden en leg dit vast in een speciale GPS. Als het weer dan goed is en de brandstof gecheckt, vliegen we uit. In de lucht zelf krijg je te maken met veel radioverkeer en andere vliegzaken en het is een hele kunst om dan toch de foto’s te maken die je in gedachten hebt. Een goede samenwerking met de piloot is daarom noodzakelijk.”

Luchtfotografie in het buitenland

“Ook in het buitenland is het belangrijk om goed contact te hebben met de piloot. Ik ben zelf voor vijf maanden naar Zuid-Afrika geweest en heb daar de gehele tijd met één piloot vanuit dezelfde helikopter gefotografeerd. Want niet alleen in Nederland, maar ook in andere landen kennen ze veel regels en restricties waar je je aan moet houden. In Zuid-Afrika is het bijvoorbeeld streng verboden om laag boven wildreservaten te vliegen. Als je dit toch doet, kun je als piloot je brevet kwijt raken. Maar als je je gewoon beide aan de regels houdt, is er geen probleem. De piloot was daar ook mijn gids. Vooraf had ik enkele testvluchten gemaakt om te kijken hoe de samenwerking zou zijn.
En als dat allemaal geregeld is, dan is het fascinerend om het land van bovenaf te zien. Je leert het zo op een hele andere manier kennen. Daarom heb ik ook een boek uitgebracht met luchtfoto’s van Zuid-Afrikaanse landschappen en bewoners en hun leefomgeving, genaamd Flying over South Africa.”

Reacties

“Mijn opdrachtgevers zie ik als jury’s, zij moeten natuurlijk tevreden zijn met het resultaat. Voordat ik aan een vlucht begin, probeer ik mij in te leven in de materie en bereid ik mij goed voor zodat ik met een geslaagd eindproduct terug kan keren. Ik gebruik een tamelijk zwaar stabilisatiesysteem onder mijn camera’s om daarmee de schokken van turbulentie zoveel mogelijk op te vangen. Het is natuurlijk de bedoeling dat de foto’s trillingvrij zijn. De verwachtingen zijn hoog, maar ik krijg ook veel vrijheid. En ik probeer ook voor mijzelf steeds de lat wat hoger te leggen, dat houdt mij scherp!
Er zit veel druk achter mijn werk en daar moet je wel goed mee om kunnen gaan. Het gebeurt wel eens dat ondanks goede weersverwachtingen ik de vlucht toch voortijdig afbreek, omdat de omstandigheden niet goed genoeg zijn voor het maken van mooie luchtfoto’s. Dit probeer ik natuurlijk zoveel mogelijk te voorkomen, ook omdat het niet zo goed is voor mijn eigen portemonnee.”

Zelf aan de slag

“Voordat je begint aan luchtfotografie is het slim om eerst eens een proefvlucht te maken om te wennen aan het gevoel en om te leren omgaan met de beperkingen. Om goede foto’s te kunnen maken moet je je namelijk echt thuis voelen in de lucht. Dus geef jezelf de tijd. Voordat je vervolgens een echte fotovlucht gaat maken, is het handig om een plan te maken en deze voor te leggen aan de piloot. Overleg wat wel en niet kan en zo weten jullie beide waar jullie aan toe zijn. In het begin heb je al snel dat je iedere foto van bovenaf mooi vindt, omdat het zo anders is. Maar blijf wel kritisch op jezelf en je foto’s.
Nog enkele technische tips: fotografeer vanaf 1/1000 sec om de kans van onscherpe foto’s te verkleinen, speel met de instellingen van scherpstellen van je camera (spot of meervlak), fotografeer in RAW en fotografeer zoveel mogelijk met automatische scherpstelling. Ik geloof in het principe specialiseren in de fotografie en luchtfotografie is een geweldig leuk genre om je eens in te gaan verdiepen!”

Alle foto’s die in dit artikel gebruikt zijn, zijn gemaakt door Karel Tomeï. De vorige blog uit de serie Het onbekende genre gaat over rouwfotografie, lees de blog: Het onbekende genre: Rouwfotografie hier! Houd Zoom.nl volgende maand in de gaten voor een nieuwe blog over een ander onbekende genre.

Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

10 apps om geweldige zwart-wit foto’s te maken

Review: Canon EF 35mm F2