in ,

Hoe de brandpuntsafstand een portret beïnvloedt

Je zult misschien weten dat de gebruikte brandpuntsafstand het uiterlijk van je foto beïnvloedt. Dat komt nauw bij een portret. Moet je altijd een ‘echte’ portretlens gebruiken, of zijn er ook situaties denkbaar waarin andere brandpuntsafstanden welkom zijn? We leggen het uit.

Vaak wordt gezegd dat je portretten niet met een groothoek zou moeten maken. En dat klopt, zeker als uitgegaan wordt van een beeldvullend portret van iemands gezicht. Een gezicht dat van dichtbij met een groothoek wordt gefotografeerd krijgt een vervormd uiterlijk. Net zoals de rechte lijnen in een foto dan een andere richting of vorm krijgen, krijgen ook de contouren en lijnen van iemands gezicht dan een ander verloop. Dat zoek je natuurlijk niet, want als je een portret maakt wil je op zijn minst dat iemand als zichzelf herkenbaar is.

Toch kun je ook met een 35mm een prima portret maken. Er zijn immers meerdere soorten portretten. Een klassiek portret van iemands hoofd is het portret waar veel mensen als eerste aan zullen denken. Toch zijn er meer smaken. Zo kun je denken aan een halftotaal, waarbij je als fotograaf natuurlijk meer afstand moet nemen om dat beeld te kunnen maken. Verder is er nog het portret in context, waarbij ook de omgeving van iemand een rol speelt in de foto en het verhaal dat er in dat geval vaak ook nog bij hoort. Denk dan bijvoorbeeld aan iemand in zijn of haar eigen huiskamer, of iemand op zijn of haar werkplek. De context die ook opgenomen wordt in het beeld is dan vaak erg belangrijk. Met een klassieke portretlens zoals een 85mm is dat vaak een probleem, omdat je dan veel te veel afstand zou moeten nemen. Dat is vaak simpelweg niet mogelijk bij iemand in de kamer. Zo’n portret maken met een 50mm of een 35mm is dan een veel beter plan. 

De afstand tussen jou als fotograaf en je onderwerp speelt ook een grote rol in deze kwestie. Het is afhankelijk van die afstand of je met een klassieke portretlens als de 85mm zou moeten werken, of dat je beter een 35mm in je tas kunt steken.

Hoe dichter je het onderwerp nadert, hoe langer de brandpuntsafstand zou moeten zijn om dat onderwerp (het gezicht) niet te doen vervormen. Dat klinkt ingewikkeld, maar is het niet. Kom je te dichtbij met een groothoek, dan vervormt het gezicht. Doe je dat met een 85mm, dan gebeurt er vrijwel niets. Gebruik je een groothoek of standaardlens zoals een 35mm, dan is het zaak om dat enkel te doen als je een portret maakt waarbij ook de context een rol speelt. Als dat zo is heb je standaard vaak genoeg afstand tot de geportretteerde om daarmee weg te komen. Een huiskamer fotograferen met iemand in een stoel op twee meter afstand is prima mogelijk zonder last te krijgen van een vervormd gezicht. Kortom: denk vooraf na over wat je precies gaat fotograferen en sta stil bij de afstanden tussen jou en het onderwerp, de beschikbare ruimte en bij wat voor een beelden je precies zoekt. Kies dan met welke lens je op pad gaat, of wissel tussentijds van lens als de omstandigheden en je eigen eisen veranderen. 

Review – Fujifilm GFX 100S

6 fotolocaties aan het Markermeer