in

Loodrechte lijnen: spelen met een tilt-shift objectief

Een bijzonder objectief in de architectuur- en landschapsfotografie is het tilt-shiftobjectief. Deze objectieven kosten een gemiddeld maandsalaris, dus een aanschaf zal voor de meeste mensen niet zijn weggelegd. Maar gelukkig kun je het tilt-effect ook bereiken door je foto’s achteraf op de computer te bewerken.

Als je met een gewoon objectief een gebouw fotografeert, lijkt dat wel om te vallen. Het bovenste puntje van het gebouw lijkt vele malen kleiner dan de voet. In werkelijkheid is dat natuurlijk niet zo. De hoek waarmee de camera naar het gebouw kijkt, is anders dan die van het gebouw. Zo ontstaat er een perspectivische vertekening. Een tilt-shiftobjectief zet dit soort lijnen recht. Vooral architecten en aannemers houden van dit soort objectieven, omdat ze een vertekeningvrij beeld geven van hun gebouwen.

Het objectief wordt ook gebruikt in de landschapsfotografie. Door het objectief te kantelen (tilt) verandert niet het perspectief (want dat wordt bepaald door de stand van je sensor), maar de scherptediepte in je opname.

Microwereld

Tilt-shiftfoto’s geven de sfeer weer van een microwereld, waarbij het lijkt alsof alles wat er in beeld gebeurt uit een poppenhuiswereld komt. Dat komt door de ongewone, zeer plaatselijke scherptediepte. Om dat bijzondere Madurodam-effect te bereiken, kun je het beste foto’s uitkiezen die je van een hoog standpunt hebt genomen. Het lijkt dan alsof een reus de ontspanknop heeft ingedrukt.

Mensen in beeld maken je tilt-shiftopnames alleen nog maar leuker, maar pas wel op dat in de te bewerken opname de gezichten niet al te herkenbaar zijn, anders valt het te veel op dat de ogenschijnlijke miniatuurpoppetjes eigenlijk gewoon full size mensen zijn. Zolang je ze niet al te groot in beeld neemt en ze tijdens het bewerken ook een beetje mee vervaagt, worden ze een leuk onderdeel van het schouwspel.

Let op de scherpte

Omdat je de scherptediepte achteraf kunstmatig verkleint, en niet zoals bij een echt tilt-shiftobjectief al tijdens de opname, zul je rekening moeten houden met een aantal zaken. Vooral hoge gebouwen, bergen en bomen beperken je nogal. Als een flatgebouw heel groot in je foto staat, zal die smalle strook met scherp beeld, die ook over dat pand heen loopt, nogal onnatuurlijk overkomen als je de scherptediepte gaat verkleinen. Vaak helpt het dan om het gedeelte van het beeld dat scherp moet blijven langs het gebouw te leiden. Sowieso is het een goed idee om meerdere varianten uit te proberen. Je ziet dan meteen of de hoek en de diepte van je scherpstelvlak goed bij je onderwerp past.

Vergeet ook niet om als kers op de taart de kleurintensiteit een flinke boost te geven. Schaalmodellen zijn meestal heel fel van kleur, zodat je hersenen er bij het zien van een felgekleurde tilt-shiftopname er bijna automatisch het label van een schaalmodel op plakken.

Foto bewerken

Hoe creëer je nu een digitale tilt-shiftfoto van een gewone, reeds bestaande foto?

  • Open de opname in Photoshop en selecteer de Quick Mask-modus door de Q in te drukken.
  • Selecteer nu de Gradient Tool door de G te selecteren en kies Reflected Gradient.
  • Zoek nu in je foto het gedeelte op wat je scherp wilt blijven zien. Trek met je muis loodrecht op die as een lijn. Dat deel van het beeld wordt nu rood aangegeven en dat zal straks ook gewoon scherp blijven. Door de Gradient Tool zal de overgang tussen scherp en onscherp mooi geleidelijk verlopen.
  • Verlaat nu de Quick Mask-modus door weer de Q in te drukken.
  • Gebruik nu het Lens Blur-filter om de niet-geselecteerde gedeeltes onscherp te laten worden.
  • Omdat miniatuurautootjes en poppetjes vaak felgekleurd zijn, is het een goed idee om de kleurintensiteit van de hele foto wat op te pimpen. Nadat je de selectie ongedaan hebt gemaakt met Ctrl+D kun je met de Hue Saturation-tool ( Ctrl+U) de kleuren nog wat krachtiger aanzetten.

Ben je niet zo handig met Photoshop, dan kun je ook via websites als www.tiltshiftmaker.com online je foto’s deze look geven. De mogelijkheden bij deze websites zijn natuurlijk wat minder groot als wanneer je zelf met je beeldbewerkingsprogramma gaat stoeien, maar je krijgt wel een leuk idee wat je met tilt en shift kunt doen. En dat zonder moeilijke filters en maskers.

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Lijnen en Perspectief in Zoom Academy. Hierin leer je alles over het vastleggen van architectuur en nog veel meer.

Zo leer je onder andere:

Alles over lijnenspel en verdwijnpunten

De apparatuur die je ervoor nodig hebt

Hoe je de beste compositie per gebouw kunt pakken

Manieren om creatief met architectuur om te gaan

Bekijk hier de volledige Cursus Lijnen en Perspectief

Vogels fotograferen: dit zijn goede standpunten voor zee- en watervogels

Tips voor het fotograferen van paddenstoelen