in

Meer scherpte in je macrofoto’s: focus stacking uitgelegd


6 april 2020, 07:44

Om in een macrofoto een groter gebied scherp te kunnen krijgen, kun je gebruikmaken van focus stacking. Hier moet je tijdens het fotograferen al over nadenken. We leggen het je uit!

Focus stacking

Een focus stack is een serie foto’s in lagen waarbij uit iedere foto die delen worden gecombineerd die scherp zijn. Door de foto’s zo te maken dat de scherpte in iedere foto op een iets andere plek ligt, krijg je een eindresultaat met een veel grotere scherptediepte dan je in één foto zou kunnen bereiken.

Vooral voor opnamen van dichtbij en/of echte macro-opnamen levert dit fraaie mogelijkheden op, omdat de scherptediepte van dergelijke foto’s juist altijd erg klein is. De praktijk werkt als volgt: maak een serie foto’s, waarbij je steeds de scherpstelling iets verlegt. Werk vanaf een statief. Begin met een foto waarbij je scherpstelt op het dichtstbijzijnde deel van de foto dat nog scherp moet zijn. Maak dan je serie met de scherpte steeds iets verder naar achteren, totdat je een foto hebt waar het achterste stuk scherp is.

Lagen stapelen

Nadat je deze foto’s in Lightroom van hun basisbewerkingen hebt voorzien, selecteer je ze allemaal en stuur je ze naar Photoshop via het menu Openen als lagen in Photoshop. Als de foto’s in Photoshop geladen zijn, selecteer je alle lagen en kies je het menu Bewerken / Lagen automatisch uitlijnen. Je zou misschien denken dat dit niet nodig is omdat je van statief werkte, maar het is essentieel. Omdat het verschuiven van de scherpstelling leidt tot kleine verschillen in grootte, moet het uitlijnen er vooral voor zorgen dat die grootteverschillen worden opgeheven.

Vervolgens kies je Bewerken / Lagen automatisch overvloeien en klik op de opties Afbeeldingen stapelen en Naadloze tinten en kleuren aan. Nu zal Photoshop automatisch maskers aanmaken op basis van de scherpte van de verschillende lagen.

Maskers zijn die zwart-witte iconen naast het icoon van de laag. Waar een masker zwart is, wordt de laag transparant. Zo blijven alleen de scherpe delen van iedere laag zichtbaar. Het resultaat is een foto die van voor tot achter helemaal scherp is. Vaak ontstaan er wel wat kleine problemen aan randen, maar die snijd je dan simpelweg af. Er is ook een optie om Photoshop daar weer met de bekende Behoud van inhoud techniek pixels toe te laten voegen.


Vijf foto’s worden gecombineerd tot een ‘focus stack’. Op dit moment zie je nog alleen de bovenste laag, met daarin een foto waarbij alleen de voorste blaadjes scherp zijn. Bij de foto’s daaronder is steeds iets verder naar achteren scherp gesteld.


Via zogenaamde maskers maakt Photoshop in iedere laag het onscherpe deel transparant. Het resultaat is een foto met veel grotere scherptediepte.

Zo breng je emotie in je foto’s

How it’s made: hondenfotografie met Chris van Riel