in

Natuurlijk licht en architectuur fotograferen: hier moet je rekening mee houden


12 februari 2021, 10:42

Ga je architectuur fotograferen, dat doe je dat hoogstwaarschijnlijk met natuurlijk licht als lichtbron. Een gebouw helemaal met flitslicht belichten is praktisch onmogelijk – daar is een gebouw natuurlijk veel te groot en je apparatuur te bescheiden voor. Je zult het dus met natuurlijk aanwezig licht moeten doen, maar dat is helemaal geen zwaktebod!

Natuurlijk licht is op elk moment van de dag weer anders. Ook het jaargetijde en weersinvloeden zorgen ervoor dat twee foto’s van hetzelfde gebouw, op twee verschillende momenten genomen, er heel anders uit kunnen zien. Probeer het zelf maar eens: in de ochtendzon ziet een gebouw er heel anders uit dan in de middagzon. Waarschijnlijk is het licht in de ochtend bijvoorbeeld interessanter en maakt dat licht je foto een stuk aantrekkelijker om naar te kijken. Hard middaglicht is niet altijd ideaal.

Omdat het natuurlijke licht van moment tot moment verschilt, is het goed om te onthouden dat het moment van fotograferen vaak doorslaggevend is voor hoe je licht eruitziet.

Denk daarbij overigens ook aan de lucht: een foto van een gebouw bevat daar meestal ook een flinke portie van. Zijn er wolken? Is de lucht wit of juist blauw? Het uiterlijk van de lucht in je beeld doet veel voor de algehele uitstraling van je foto.

Als architectuurfotograaf heb je dus te maken met allerlei verschillende omstandigheden. Het is daarom helemaal niet zo eenvoudig om een gebouw goed op de foto te zetten. Wat je in ieder geval nodig hebt, zijn geduld en tijd.


Het moment waarop deze foto gemaakt is zorgt voor extra sfeer.

Teun de Leede, tdeleede.zoom.nl
Sony A7 · ISO 400 · F 11 · 1/80 SEC · 26 MM

Wanneer vind je nu het mooiste licht? Vroeg opstaan loont meestal, want zowel in de ochtend als in de avond is vaak interessant licht te vinden. Het gouden en het blauwe uur leveren vaak prachtig licht op dat interessant is qua tint en hoek. Het geheim is een laagstaande zon die door dat lage standpunt je onderwerp – het gebouw – fraai beschijnt. De tint, blauw of goud, is daarnaast mooi meegenomen en voegt veel toe aan de sfeer van je beeld.

Lichtrichting

De lichtrichting – de richting van waaruit het licht schijnt – is van doorslaggevend belang bij het maken van een goede architectuurfoto. Met het licht mee fotograferen geeft je weliswaar voldoende en mooi egaal licht, maar zorgt er ook voor dat je beeld misschien wat saai en voorspelbaar uitpakt.

Zoals je weet heeft licht een richting en geeft goed gebruik van die richting in combinatie met je eigen positie spannende beelden. Tegen het licht in fotograferen geeft je gebouw extra vorm doordat er contrast en schaduw ontstaat. Kijk daarom goed naar welke positie je als fotograaf zelf inneemt. Loop – als dat kan – eens een paar rondjes om het gebouw en kijk waar het licht het meest interessant is.

Ook als je een detail fotografeert, is het goed om rekening te houden met de lichtrichting. De schaduw die ontstaat is namelijk ook een element in je beeld. Vaak is het fraaier om een schaduw in tegengestelde richting in je beeld te gebruiken dan eentje die met de richting van fotograferen mee valt. Kijk hier met name naar als de schaduwen hard en krachtig zijn, bijvoorbeeld op een zonnige middag.

Op deze foto zie je heel duidelijk van welke kant het licht komt.

Frank Leenen, frankovitsj.zoom.nl
Sony IA7 II · ISO 100 · F 11 · 1/20 SEC · 66 MM

Zoek naar spanning

Als je architectuur of details van gebouwen fotografeert, is het goed om oog te hebben voor de tactiliteit van een gebouw: de materialen en het reliëf dat je op of aan een gebouw kunt vinden. Vormen en elementen komen – letterlijk en figuurlijk – pas goed naar voren als het gebruikte licht goed is.

Zoek daarom naar de goede hoek om een gebouw in te fotograferen.

Licht dat mooi langs het gebouw ‘strijkt’ kan bijvoorbeeld een prachtig resultaat opleveren. Ook kun je leuk spelen met de zon die langs de hoek van een gebouw schijnt. Het vergt wat oefening en misschien krijg je ook wat flares in beeld, maar met wat experimenteren kun je op deze manier mooie foto’s maken. Zorg ervoor dat de zon zelf net voor het grootste gedeelte achter het gebouw verdwijnt en dat slechts een klein gedeelte langs het gebouw schijnt.

Kortom: zoek naar spanning en drama in je beeld. Dit maak je foto visueel interessanter en tegelijkertijd doet het ook wonderen voor de weergave van details, vorm en materialen.


Het karakter van de lucht past bij het gefotografeerde gebouw.

Fons Bitter, fonsbitter.zoom.nl
Nikon D700 · ISO 560 · F 9,5 · 1/500 SEC · 18 MM

Schemering en avond

Ook in de schemering en vroeg in de avond kun je het natuurlijk aanwezige licht inzetten om architectuur te fotograferen. Er is op die momenten natuurlijk minder licht aanwezig, dus zul je de instellingen van je camera daarop aan moeten passen. Je diafragma wil je waarschijnlijk mooi klein (een groot F-getal) houden, omdat heel het gebouw van voor tot achter scherp moet zijn. Dat betekent dat je bij een gebrek aan licht voor een (te) lange sluitertijd zult moeten kiezen.

Een statief is in dat geval eigenlijk altijd nodig, want uit de hand lukt het de meeste fotografen met of zonder beeldstabilisatie niet om een scherp beeld te maken met sluitertijden die langer zijn dan een halve seconde. Het gebruik van een statief betekent gelukkig een goede basis: je sluitertijd mag lekker lang zijn en ook de iso-waarde kun je fraai laag houden.

Probeer het licht dat er in de schemering of vroege avond nog is optimaal te benutten door aan de juiste kant van het gebouw te gaan fotograferen. Misschien kun je zelfs de avondzon of het mooie blauwe licht vangen in reflecterende materialen of glas. Daarnaast kun je ook kiezen voor het werken met een silhouet door tegen de zon in te schieten en tegelijkertijd onder te belichten.


In de schemering is het licht prachtig.

Ron A.B.,, ronab.zoom.nl
Olympus OM-D E-M10 II · ISO 500 · F 5,6 · 4X3 belichtingen (langste sluitertijd 1/20 sec op iso 500) · 12 MM

Zo ga je het beste om met je camera accessoires

Zo ga je beter fotograferen door goed te leren kijken!