in

Op pad naar bekende fotolocaties: zo voorkom je clichés

De meest fotogenieke bestemmingen zijn tegelijkertijd de grootste valkuilen voor het maken van de beelden die je al kent. Hoe voorkom je dat je na een fototripje thuiskomt met de clichébeelden die iedereen maakt? We geven je de beste tips, zodat jij wél met creatieve en originele foto’s thuiskomt.

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Lijnen en Perspectief in Zoom Academy. Hierin leer je alles over het fotograferen van architectuur en nog veel meer.

Maak een clichéfoto

Ja, je leest het goed. We willen je vertellen hoe je clichés voorkomt en beginnen met de tip om die foto juist wél even te maken. Als je die foto eenmaal gemaakt hebt, kun je het cliché namelijk veel makkelijker loslaten en op zoek gaan naar creatievere invalshoeken. Als je voor het eerst oog in oog staat met een beroemde bezienswaardigheid die je al zo vaak op prachtige foto’s hebt gezien, dan wil je dat beeld automatisch zelf ook vastleggen. Doe maar. Ook prima om te hebben. Maar blijf vervolgens nog een tijdje hangen, loop rond en kijk eens rustig om je heen. Zodra je de rust gevonden hebt om eens echt te genieten van de plek en alles in je op te nemen, komt de creativiteit en vind je een interessante invalshoek die jóúw ervaring weergeeft.

Perspectief

Als je alles op ooghoogte fotografeert, wordt het al snel saai. Probeer daarom eens een perspectief of standpunt te kiezen dat je niet zo vaak ziet, dan vinden je hersenen het beeld ineens veel interessanter. Kijk eens recht omhoog of vanaf een hoog gebouw recht naar beneden. De wereld ziet er dan ineens heel anders uit. Klim ook eens ergens bovenop of ga op de grond liggen om je perspectief te veranderen. Neem bijvoorbeeld een vuilniszak mee in je cameratas om op te zitten of liggen, zodat een natte ondergrond geen excuus hoeft te zijn.

Blijf dus langere tijd op dezelfde plek en zoek naar leukere of mooiere standpunten. Je kunt je uren vermaken in het park, in één straat in de stad, of zelfs voor macrofotografie in een stukje berm naast je huis.

Voor een bijzondere macrofoto hoef je niet ver van huis! Dit beestje ziet er door zijn enorme schaduw grappig en indrukwekkend uit, terwijl het van voren of van bovenaf waarschijnlijk een doodnormaal mugje is.

Dieke Steeg
Nikon D5600 · ISO 100 · F 3,5 · 1/320 SEC · 105 MM

Detail en uitsnede

We neigen er vaak naar om een onderwerp helemaal in beeld te brengen. Maar wanneer je heel dicht op je onderwerp gaat staan, zie je soms verrassende details. Focus eens op details en structuren. Durf ook eens een onconventionele uitsnede te maken. We hebben de neiging om een onderwerp altijd in zijn geheel in het kader te plaatsen, maar door een gedeelte weg te laten, kan er een veel spannender beeld ontstaan. Dit werkt lang niet altijd overigens. Wanneer iemands voeten of de staart van een dier net niet in het beeld passen, kan dat erg storend zijn bijvoorbeeld. Door te proberen zie je vanzelf wat werkt en wat niet.

Je kunt al bij het fotograferen kiezen voor een ander kader, je kunt ook achteraf in de bewerkingssoftware meerdere uitsnedes proberen om te testen wat wel en niet mooi is.

Door je onderwerp eens niet netjes van boven tot onder in beeld te brengen,
kunnen soms verrassende beelden ontstaan.

Marco van den Arend
Fujifilm X-H1 · ISO 200 · F 5 · 1/1000 SEC · 50 MM

Kies 1 objectief

Veel fotografen hebben een enorm assortiment aan apparatuur, want voor iedere situatie is weer een ander objectief geschikt. Je kunt dit allemaal meesjouwen om op iedere situatie voorbereid te zijn, maar het kan ook bevrijdend zijn om eens niet alles mee te nemen. Niet alleen scheelt het je een hoop gesjouw waardoor je vrijer beweegt, het kan ook je creativiteit prikkelen.

Leg jezelf eens de beperking op om maar één objectief met een vast brandpunt mee te nemen. Dit is een flinke uitdaging omdat je in het begin het zoomen mist, of toch die telelens had willen pakken. Maar als je het moet doen met wat je wél bij je hebt, en het objectief misschien niet voor de hand liggend is voor het onderwerp, word je gedwongen om anders te kijken en anders te fotograferen en kom je ineens met verrassende resultaten thuis.

Slecht weer bestaat niet

Wanneer het weer tegen lijkt te zitten en je denkt dat je maar beter naar huis kunt gaan, zet dan de knop om en gebruik het in je voordeel. Gebruik het tegenvallende weer als een uitdaging om creatievere foto’s te maken. Heb je last van felle zon? Focus dan eens op de schaduwen die daardoor ontstaan. Probeer het felle contrast in je voordeel te gebruiken.

Begint het keihard te regenen en denk je dat je verder fotograferen wel kunt vergeten? Laat je niet uit het veld slaan en ga door wanneer het gros van de mensen afhaakt en naar binnen gaat. Laat de sfeer van het moment een rol spelen in je foto. Grote kans dat je juist dan met een prachtige plaat thuiskomt. Natuurlijk moet je dan wel opletten voor je apparatuur.

Probeer ook in andere weersomstandigheden goed na te blijven denken over je camera-instellingen en of die passen bij wat je wilt bereiken. Wil je bijvoorbeeld de kracht van een goede plensbui benadrukken, dan is het verstandig om voor een wat kleiner diafragma (hogere F-waarde) te kiezen. Anders worden de druppels op de voor- en achtergrond te onscherp om de sfeer te kunnen versterken. Kies ook een niet al te lange sluitertijd.

Voeg mensen toe in je compositie

Meestal ben je niet de enige op een bijzonder mooie plek. Het is dan lastig om die andere toeristen uit je foto te houden. Je kunt dan in de verleiding komen om een iets minder gunstig perspectief te nemen om die ene man met zijn petje en zijn rugzak uit beeld te laten, maar dan heb je eigenlijk nog steeds niet de perfecte foto die je had willen hebben.

Je kunt nu twee dingen doen: kies een tijdstip waarop je de massa’s ontwijkt om in alle rust te fotograferen. Dit is logistiek soms wat lastiger omdat je bijvoorbeeld in het donker moet vertrekken om vlak voor zonsopkomst ergens te zijn, maar dat betekent ook dat de massa dit niet snel zal ondernemen.

Een tweede mogelijkheid is om mensen bewust in je foto toe te laten. Wacht tot er een kleurrijk persoon voorbijkomt en kijk of je deze op een mooie plek in je compositie op kunt nemen. Zo wordt een bezienswaardigheid gelijk ook minder statisch.

Spiegeling

Wanneer iedereen één kant op staat te fotograferen, kijk dan eens achterom. Misschien zie je wel een interessante spiegeling in een winkelruit of een waterplas waardoor je een verrassend effect krijgt in je foto. Spiegelingen zorgen sowieso vaak voor een aantrekkelijke gelaagdheid die vaak wordt toegepast in straatfotografie. Let er maar eens op, en je zult versteld staan van de mooie plaatjes die je in alle glimmende oppervlaktes zult zien.

Deze foto bewijst dat je niet altijd spectaculaire gebeurtenissen nodig hebt voor het maken van interessante beelden.

Foto: Bas Hordijk
Fujifilm X-Pro2 · ISO 1000 · F 2 · 1/500 SEC · 35 MM

Zoom.nl Academy

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Lijnen en Perspectief in Zoom Academy. Hierin leer je alles over het fotograferen van architectuur en nog veel meer.

Zo leer je onder andere:

Alles over lijnenspel en verdwijnpunten

De beste composities voor gebouwen

Welke camera’s en objectieven je kunt gebruiken

Een aantal extra creatieve trucs

Bekijk hier de volledige cursus Lijnen en Perspectief.

Fotograferen in het donker: welke camera moet je hebben?

Het voordeel van werken in Photoshop: destructief en non-destructief werken