in

Op welk diafragma is je objectief het scherpst?


11 september 2019, 12:59

Je wilt natuurlijk zo goed mogelijk gebruikmaken van je kostbare objectief. Daarom is het fijn om te weten met welke instellingen je de scherpst mogelijke foto maakt.

De scherpte van je objectief heeft te maken met verschillende factoren. Allereerst de optische kwaliteit, dus de kwaliteit van de gebruikte elementen en de constructie daarvan. Daarnaast zijn ook de afstand tussen je objectief en je onderwerp, de omstandigheden en het gekozen diafragma van belang.

Verschillende objectieven

Allereerst moet er een aantal zaken duidelijk zijn. Elk objectief is anders. Niet elke 24mm f/1.4 is even goed of even scherp. Daarnaast is het zo dat de scherpte van een objectief verschilt per gekozen diafragma. Een objectief levert niet bij ieder diafragma optimale prestaties, waardoor het dus de moeite waard is om te weten waar jouw objectief die optimale waarden laat zien. In het algemeen kun je zeggen dat een objectief bij volle opening nog niet optimaal presteert, al zijn daar uiteraard (kostbare) uitzonderingen op te vinden. Vaak is het zo dat een objectief qua scherpte optimaal presteert na twee of drie stops diafragmeren. Een f/1.4-objectief zal dus pas bij f/1.8 of f/2 haar echte kwaliteit laten zien. Een kanttekening: in dit geval hebben we het vaak over scherpte-verbetering in de hoeken van het beeld. Een objectief is bij volledige opening vaak al wel scherp in het centrum van het beeld. Dat is belangrijk om te weten, want misschien heb je hoekscherpte wel helemaal niet nodig in je werk. Als je portretten maakt met een onscherpe omgeving dan is die hoekscherpte namelijk niet of nauwelijks van belang. Maak je landschappen of fotografeer je in steden, dan kan dat juist wel weer een belangrijk aspect binnen jouw foto’s zijn. Bekijk scherpte en de mogelijkheden van je objectief daarom altijd binnen je eigen context en vertrouw niet blind op algemene adviezen. De meeste moderne objectieven zijn overigens over het hele bereik en bij ieder diafragma prima scherp en de verschillen zijn eerder te vinden in de nuance of alleen te zien bij extreem ‘pixel peepen’. Alleen scherpte is ook niet zaligmakend: de kwaliteit van een objectief wordt ook nog bepaald door de tekening, de kwaliteit van de onscherpte en het (micro)contrast.

Sweet spot

Als je toch graag wilt weten waar de ‘sweet spot’ van jouw objectief zich bevindt, dan kun je dat thuis bepalen door het doen van een test. Zo’n test is niet direct wetenschappelijk verantwoord, maar laat je wel zien op welke afstanden en bij welk diafragma jouw objectief het beste presteert. Plak een scherp en contrastrijke afbeelding tegen de muur. Ga met je camera (op statief, voor de ultieme stabiliteit) op een afstand staan en maak een reeks foto’s. In die reeks gebruik je steeds andere diafragma’s en als je een zoom-objectief gebruikt kun je ook nog vanaf verschillende afstanden werken om te kijken bij welke brandpuntsafstand (en diafragma-combinatie) je objectief optimaal presteert. Zet al deze foto’s op je computer en zorg ervoor dat je bij iedere foto op hetzelfde punt (de opgehangen afbeelding) inzoomt tot 100 procent. Zo zie je snel welk beeld het scherpste is en weet je dus met welke afstand en met welk diafragma je aan de slag moet als je de ultieme scherpte wilt bereiken in je beelden.

De mooiste bossen voor de perfecte herfstwandeling

5 tips voor de perfecte mistfoto – Inclusief locaties