in ,

Perspectief bij architectuurfotografie

Oog voor het lijnenspel

Ultramoderne stations, vervallen zwembaden en imposante bruggen. Met architectuurfotografie kun je heel veel kanten op en deze tak van sport biedt ook interessante technische uitdagingen. Want hoe zet je een gebouw ook in het juiste perspectief op de foto? De volgende tips gaan je daarbij helpen.

Waterpas

Het lijnenspel is een van de belangrijke gereedschappen van de architectuurfotograaf. Belangrijke keus daarbij: zet ik mijn camera waterpas of niet? Je camera waterpas zetten heeft grote voordelen. Je mag ervan uitgaan dat alle gebouwen (behalve een enkele toren in Italië) waterpas gebouwd zijn. Als je camera ook waterpas staat, lopen alle lijnen dus recht. En dat ziet er direct strak uit. Het lijkt misschien een basistip, maar je zult versteld staan hoeveel fotografen hun camera net niet waterpas zetten. Het gevolg is vallende lijnen. Vooral als je de camera naar boven of beneden draait, lopen de lijnen van gebouwen en muren ‘scheef weg’.

lijnenspel in theater
Foto: wvdweerd
Als je het vraagt, mag je soms een leeg theater in, met spectaculair resultaat, zoals hier in Valencia. De groothoek maakt het imposant.

Vertekening

Het is niet altijd mogelijk om je camera waterpas te zetten en toch alles in beeld te hebben. Veel gebouwen zijn hoger dan de statiefhoogte. Om in dat geval alles in beeld te krijgen, ben je gedwongen de camera naar boven te kantelen. Deze perspectiefvertekening kan heel mooi werken. Vooral als je het extreem doet, bij hoge wolkenkrabbers bijvoorbeeld, werkt het indrukwekkend.

Tilt-shift

Een klein stukje omhoog fotograferen ziet er vaak uit als een willekeurig gemaakt kiekje. Er is een speciale lens bedacht om dit probleem te verhelpen. Met een ‘tilt-shift’-objectief kun je de camera omhoog richten en daarna je lens aan de voorkant weer waterpas terugdraaien. Zo heb je een onvertekend beeld, ondanks dat je camera niet waterpas staat. Nadeel is de speciale – dure – lens, die je weinig gebruikt. Je kunt het effect ook opheffen door in de nabewerking de vertekening te verwijderen, waarbij je dan vaak wel een deel van je kader moet inleveren.

Compositie

In architectuur- en interieurfoto’s is de actie vaak ver te zoeken. De dynamiek moet dan ook komen uit de compositie. Er zijn veel verschillende composities die je kunt toepassen, zowel binnen als buiten. Veelgebruikt is symmetrie. Alles lijkt meer geordend als het er aan twee kanten hetzelfde uitziet, daardoor oogt het beeld logisch en strak. Architecten gebruiken zelf ook symmetrie in hun ontwerpen. Aan jou als fotograaf de taak om dat dan te accentueren.

Gulden snede

Een tegenhanger is de gulden snede. Bij deze techniek plaats je een belangrijk element – bijvoorbeeld een stoel – in een hoek van de compositie. Ons oog scant in een foto eerst de hoeken. En dus is de stoel met deze techniek direct in beeld voor de kijker. De compositie is bij de gulden snede asymmetrisch.

Caleidoscoop

caleidoscoop van trappenhuis
Foto: MOD1971
Een trappenhuis in Duisburg: van onderaf gefotografeerd lijkt het een caleidoscoop.

Perspectivische vertekening is nog zo’n veelgebruikte techniek bij architectuurfotografie. In een lange gang kun je zo gaan staan dat de muren aan alle kanten naar het midden toe weglopen, met dynamiek als gevolg. Als aan het einde van de gang ook nog een mooi standbeeld staat, wijzen de lijnen de weg daarnaartoe. We noemen dit ‘inleidende lijnen’. De ultieme vorm van een inleidende lijn is de inleidende cirkel. Als je in een groot trappenhuis van bovenaf naar beneden fotografeert, zie je een soort caleidoscoop van lijnen; succes gegarandeerd. Van onderaf naar boven werkt het net zo goed.

Reflectie

Buiten is het wat lastiger een lijnenspel te vinden. Hier kun je beter reflecties gebruiken om het beeld aantrekkelijker te maken. Zo doet een vijver wonderen. Het weerspiegelt het gebouw en zorgt tegelijkertijd voor symmetrie.

reflectie van gebouw in het water
Foto: dutchal
Avondfoto van een megalomaan gebouw in Singapore. De reflectie in het water werkt hier goed.

De acteur

Mensen zijn meestal niet gewenst in een interieur- of architectuurfoto omdat ze de compositie verstoren. Maar soms kan een langslopende zakenman of traplopend stelletje juist wel handig zijn om meer dynamiek in beeld te krijgen. Ook kan het de functie of grootte van een ruimte duidelijker maken. Tip: neem de persoon met bewegingsonscherpte op, zodat hij of zij niet te veel de aandacht afleidt.

Lenscorrectie

In de nabewerking zijn er aantal belangrijke zaken die je goed moet doen bij een architectuurfoto. Bij exterieurfoto’s is het zaak de lijnen recht te zetten als die niet waterpas zijn opgenomen. Hiervoor is een speciaal gereedschap in Photoshop: Filter-Lenscorrectie. Je selecteert je eigen objectief, waarna de tool vervorming corrigeert. Met de optie Verticaal perspectief kun je vallende lijnen corrigeren tot dat ze weer recht staan.

Review: Canon RF 24-240mm f/4-6.3 IS USM

Zo importeer je Presets in Lightroom