in

RAW of JPEG – Waarom professionele fotografen in raw fotograferen

Maarten Jacobi

Wie een ‘serieuze’ camera koopt krijgt de optie in het menu om in raw of jpg te fotograferen. Hoewel jpg bij de meeste beginnende fotografen bekend is, roept het raw-formaat vaak vragen op. In dit artikel leggen we je uit waarom een raw-bestand voor veel fotografen toch de eerste keuze is en vertellen we hoe je hier het meeste uit haalt.

Wil je alles leren over fotograferen in JPG en RAW? Bekijk dan onze Cursus Fotograferen in RAW

De meeste mensen zijn vooral gewend om een jpg-bestand te zien. Je kunt ze zo van je compact- of smartphonecamera plukken; je stuurt ze door via WhatsApp, post ze op sociale media of laat ze afdrukken. Een jpg-bestand is een kant-en-klare foto: je kunt er nog wat aan veranderen, maar hij is al klaar voor publicatie.

Voor beginnende fotografen zijn jpg-bestanden dan ook een makkelijk formaat om mee te beginnen. Het is een klein en handzaam bestand. Vooral als je nog niet helemaal bekend bent met je camera en de instellingen hoeven ook niet alle foto’s helemaal perfect te zijn, en zo kun je veel meer foto’s nemen en hoef je later niet zo veel meer met je foto te doen. Wil je toch nog iets veranderen in de nabewerking, dan zijn de grote lijnen nog wel aan te passen. Dus zolang je niet te veel in detail wilt gaan, is dit een prima oplossing.

Foto © Lando

Een raw-bestand zit daar echter nog een stap voor: het is vergelijkbaar met een onontwikkeld negatief uit de analoge tijd; de foto moet nog ontwikkeld worden. Zo moeten het contrast, verzadiging, hooglichten, schaduwen etc. nog worden bepaald. Ook de witbalans, scherpte van de foto en ruisreductie staan nog niet vast. Als je in de camera kiest voor jpg, dan wordt dit proces door de camera gedaan, wat jou als fotograaf achteraf minder controle geeft over het eindresultaat. Dit is dan ook de rede dat veel professionele fotografen toch al snel over stappen op raw-bestanden.

1. Keuzevrijheid

Want dat is dan ook meteen het grote voordeel van raw: als fotograaf heb je veel keuzevrijheid om achteraf de foto nog helemaal naar je hand te zetten. Om die reden bevat een raw-bestand veel meer informatie: er zijn details terug te halen op het gebied van kleur en belichting, die bij een jpg permanent verloren gaan.

Heeft je foto toch iets teveel licht? Geen zorgen, je hebt heel wat ruimte om hem donkerder te maken zonder dat het detail in de lichte delen verdwijnt. Te donker? Dan geldt hetzelfde in de schaduwen.

2. Veiligheid

De mogelijkheid om veel correcties door te voeren (zonder kwaliteitsverlies) is belangrijk voor professionele fotografen: fotografeer je bijvoorbeeld een bruiloft of belangrijk evenement, dan wil je zo min mogelijk risico lopen. Blijkt bijvoorbeeld dat je toch de foto’s hebt onderbelicht, dan kun je dit in de nabewerking veilig corrigeren, zonder uitgebeten delen of dicht geslipte schaduwen. Zo stel je jezelf veilig voor eventuele fouten.

Foto © LianneSnoek

3. Dynamisch bereik

Met een raw-bestand haal je alles uit het dynamische bereik van je sensor: sta je voor een zonsondergang, waarbij de lucht vooral heel fel is maar de voorgrond juist donker? Met een raw-bestand kun je achteraf het meeste detail uit de schaduwen krijgen en ook de hooglichten terughalen.

4. Ruis

Als het donkerder wordt komt er al snel veel ruis in je foto door een hoge iso-waarde. Als je een jpg fotografeert, zal de camera zijn eigen ruisreductie toepassen, die in de meeste gevallen niet heel sterk is, en word het eindresultaat dus direct vastgezet. Hierdoor gaan er details verloren of blijft er nog steeds een te grove korrel over. Door in raw te fotograferen heb je dit hele proces zelf in de hand en kun je achteraf precies de gewenste hoeveelheid ruis verwijderen en de foto daarnaast extra verscherpen om detail te behouden. Dit levert praktisch altijd een betere foto op.

Foto © pietervandenhoudt

5. Toekomstbestendig

Als je de foto hebt bewerkt en online publiceert, wordt het een jpg-bestand. Maar als je misschien na een jaar denkt: ik wil hem toch eens op een hele andere manier bewerken, is het origineel nog steeds onbewerkt. Je hoeft alleen maar terug te grijpen naar het originele raw-bestand, om hem weer helemaal in een nieuw jasje te kunnen steken.

Komt er zo bijvoorbeeld een nieuwe techniek beschikbaar om ruis tegen te gaan op een slimme manier, dan kun je altijd het oude bestand er nog eens bij pakken. Veel fotografen vinden het leuk om zelfs na jaren nog eens terug te kijken in de raw-bestanden, wat vaak weer prachtige nieuwe bewerkingen oplevert.

Nadelen

Hoewel we bij Zoom.nl groot voorstander zijn van het fotograferen in raw-formaat, kleven er ook een paar nadelen aan. Zo nemen raw-bestanden relatief meer ruimte in beslag, en kun je ze niet altijd even makkelijk en snel delen op social media; de foto’s hebben wat werk nodig voordat ze ‘ontwikkeld’ zijn. Toch is dit simpel op te lossen, door in jpg én raw tegelijk te fotograferen.

Tot slot heb je ook speciale fotobewerkingsprogramma’s nodig om de foto’s te bewerken. De meest populaire programma’s hiervoor zijn Photoshop en Lightroom, hoewel ook Corel Paint Shop Pro en andere alternatieven hier de mogelijkheid toe bieden.

Ook de schijfruimte die het inneemt vormt steeds minder een probleem: geheugenkaartjes worden steeds groter en betaalbaarder, net als externe harde schijven, dus hoeft de extra grote van de bestanden geen probleem meer te zijn. Kortom: de voordelen overtreffen de nadelen.

Wil je meer leren over het fotograferen in raw? Bekijk dan eens de Cursus Fotograferen in Raw in onze Zoom Academy. Hierin leer je hoe je de maximale informatie uit je foto’s haalt en nog veel meer. Zo leer je onder andere: alles over het fotograferen in raw in bepaalde foto-genres, tips over het stroomlijnen van je workflow, het voorkomen van missers in je nabewerking en alles over de techniek en de praktijk van het fotograferen in Raw. Bekijk hier de volledige Cursus Fotograferen in Raw

Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

7 belangrijke tips voor nachtfotografie

7 Tips voor wildlifefotografie