in

Snelheid vastleggen: tips voor het fotograferen van autosport

Auto’s oefenen een bijzondere fascinatie uit op veel sportfotografen door de combinatie van gestroomlijnde vormen, snelheid en techniek. Maar om dat goed in beeld te brengen, moet je een aantal technieken onder de knie hebben, zoals pannen en meetrekken. Professionele autosportfotografen Peter van Egmond en Gijs Spierings leggen op het circuit van Zandvoort uit hoe je dat doet.

Wie is Peter van Egmond?

Peter is begonnen als coureur en maakte in die tijd weleens foto’s met een Agfa Click. Op het circuit van Zandvoort ontmoette hij een Belgische fotograaf die zijn foto’s aan coureurs verkocht. Peter heeft toen tien foto’s afgedrukt en het lukte ook hem met gemak deze aan coureurs te verkopen. Later, tijdens een workshop, is hij in contact gekomen met een andere autosportfotograaf en Autovisie, waarin hij zijn eerste foto in 1985 publiceerde. Tegenwoordig werkt hij onder meer voor het AD, Autoweek, Formule1.nl, Panorama en Autosport.nl.

www.petervanegmond.nl

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Beweging en Actie in Zoom Academy. Hierin leer je alles over het vastleggen van deze gevleugelde modellen en nog veel meer.

Foto: Peter van Egmond

Circuit Zandvoort

Het huidige parcours van Circuit Zandvoort heeft een lengte van 4,3 km, met illustere bochten als de scherpe Tarzanbocht, de Gerlachbocht en de Hugenholtzbocht. De laatste Formule 1 Grand Prix-race werd in de jaren 80 verreden. Het circuit huisvest tegenwoordig races uit het DTM-toerwagenkampioenschap en de Masters of Formula 3. Het circuit wordt gebruikt voor de nationale autosport en speciale events als de State of Art Grand Prix Classic. Snelheidsduivels kunnen zich op een van de vele Vrij Rijden-dagen voor 25 euro twintig minuten lang een autocoureur wanen. Als het bevalt, kun je op het circuit je racelicentie halen. Dan mag je meerijden in de Supersport-sessies.

Meetrekken

Het lastigste bij autosportfotografie is het meetrekken: dat heb je niet zomaar onder de knie. ‘Bij het meetrekken moet je zowel voordat je afdrukt als daarna meebewegen met de auto’, vertelt Peter. ‘Dan heb je de grootste kans op een scherpe auto in beeld.’

Bij de Tarzanbocht kun je oefenen met meetrekken.

Edwin Dekker (ed71)
Canon 7D · ISO 100 · F 20 · 1/25 SEC · 250 MM

Als beginnende autosportfotograaf moet je vooral veel oefenen bij de eenvoudige bochten. Op het circuit van Zandvoort is dat de Tarzanbocht, gewoon 180 graden, een halve cirkel. ‘Een positie in het midden van de bocht is ideaal om het meetrekken te oefenen’, vertelt Peter. De auto’s trekken daar met gelijke snelheid en op gelijke afstand van je camera aan je voorbij. Een stabiele hand is voldoende om de auto scherp in beeld te krijgen.

Ook handig om te weten: bij de eerste ronde van een race liggen alle auto’s nog dicht bij elkaar. Maar na een ronde of twee zijn ze zo verspreid dat je de afzonderlijke auto’s eruit kunt pikken.

Een positie in het midden van een makkelijke bocht is ideaal om het meetrekken te oefenen.

Raymond Friederichs (raym)
Canon 7D · ISO 100 · F 11 · 1/60 SEC · 125 MM

Vol van voren

Na de Tarzanbocht komen de coureurs op Zandvoort bijna direct uit in de Gerlachbocht. Dit is de perfecte locatie om de auto’s vol van voren te fotograferen, omdat ze recht op je af komen rijden. Zo tegen de heuvel op krijg je mooie beelden met de baan op de achtergrond. De autofocus kun je hier prima gebruiken. Als het daarvoor te snel gaat, kun je ook handmatig scherpstellen op een punt op de baan en wachten tot de auto daar passeert.

Soms lijkt de vangrail een prima vervanger voor een statief, want een vangrail levert ook nog eens een mooi laag standpunt op. Doe het niet, waarschuwt Peter. ‘De vangrail lijkt veilig, maar wanneer een auto er tien meter verderop in rijdt, is de klap zo hard dat je in het gras belandt. Een stapje terug dus, en zet zelfs je tas er niet tegenaan. Het zou niet voor het eerst zijn dat een autosportfotograaf een auto binnen de minimale scherpstelafstand ziet komen.’

De vangrail, een prima statief … zo lijkt het!

Hans Kluppel

Meetrekken voor gevorderden

In de daaropvolgende Hugenholzbocht kun je opnieuw oefenen met meetrekken, maar dan voor gevorderden. Doordat je hier aan de buitenkant van de bocht staat, komen de auto’s eerst op je af en rijden daarna weer van je weg, een extra uitdaging voor de scherpstelling. Bovendien komen ze dus eerst langzaam, dan snel en dan weer langzaam voorbij.

n de Hugenholzbocht kun je oefenen met meetrekken, maar dat is wel voor gevorderden.

Hans Kluppel
Canon 5D II · ISO 100 · F 8 · 1/100 SEC · 24 MM

Bij de Hugenholzbocht sta je achter betonnen blokken en rubberbanden. De auto’s komen hier halverwege de bocht heel dichtbij en je moet heel snel meetrekken om de auto’s bij te houden. Peter legt uit dat een scherpe foto met een korte sluitertijd natuurlijk snel is gemaakt. Met een sluitertijd van 1/1000 hoef je geen volleerd meetrekker te zijn om de auto scherp te krijgen. Maar je krijgt dan wel óók de wielen van de auto en wellicht zelfs de achtergrond scherp. Alle beweging is eruit. Mooier is het om een langere sluitertijd te kiezen, waardoor de wielen en achtergrond vervagen. Zo zie je op de foto terug dat hier snelheid in het spel is geweest. Lukt het niet bij 1/60 seconde, begin dan gerust met een wat kortere tijd. Peter raadt dan ook aan de sluitertijdvoorkeuze-stand te gebruiken.

De Hugenholzbocht is een uitdaging met scherpstellen.

Winanda van Zwamen (winanda_zoom)
Nikon D7000 · ISO 100 · F 6,7 · 1/125 SEC · 44 MM

Van voren

Iets verderop, in de Rob Slotemakerbocht, kun je de auto’s van voren fotograferen, wanneer ze op het laatste moment over het duin duiken. Je plaatjes krijgen hier lucht en eventuele wolken op de achtergrond. Het is dan ook altijd handig om een plattegrond van het circuit waar je fotografeert te bemachtigen, vertelt Peter. Dan kun je namelijk bekijken hoe de zon over het circuit beweegt. Aan de hand daarvan kun je vooraf je plan voor de dag trekken.

Winanda van Zwamen (winanda_zoom)
Nikon D7000 · ISO 100 · F 4 · 1/1000 SEC · 420 MM

Op Zandvoort eindig je de dag het best bij de Hans Ernstbocht. Daar gaan de auto’s een lang recht stuk in, wat ook weer mooie beelden kan opleveren. Hier komt een flink teleobjectief goed van pas. Peter gebruikt zelf een 500 mm en die levert uiteraard prachtige beelden op.

Vanuit de Hans Ernstbocht gaan de coureurs een lange rechte weg op.

Winanda van Zwamen (winanda_zoom)
Nikon D7000 · ISO 100 · F 3,3 · 1/750 SEC · 200 MM

Toch hoef je volgens Peter niet noodzakelijk een supertelelens te hebben. Ook een 70-200 mm kun je goed gebruiken. Je staat als fotograaf immers vaak dicht langs de baan. ‘Met wat minder auto in beeld moet je wel goed op de rest van je beeld letten, zoals het publiek.’ Ook een cropframe-camera zorgt natuurlijk voor een kleinere uitsnede.

Wie is Gijs Spierings?

Gijs is een automotive-fotograaf, gevestigd in Eindhoven. Al vanaf jonge leeftijd heeft Gijs een grote liefde voor auto’s en alles wat met automotive te maken heeft. Zijn carrière als fotograaf begon al vroeg. Hij startte in zijn jeugd met het maken van foto’s van auto’s die hij mooi vond. Dit heeft uiteindelijk geleid tot een passie voor fotograferen. Zijn werk is te herkennen aan zijn geheel eigen high-end-stijl. Gijs werkt met veel plezier en creativiteit wereldwijd voor verschillende merken en bedrijven binnen de automotivebranche. Gijs bespreekt diverse autofoto’s uit de community, uiteraard vergezeld van een aantal praktische tips.

www.gijsspierings.com

www.instagram.com/gs_gijs

Marjo Linders (mwhlinders)
Nikon D750 · ISO 50 · F 10 · 1/80 SEC · 280 MM

Over de foto

Marjo Linders: ‘De foto is gemaakt met handmatige scherpstelling op een punt van de weg waar de auto langs zou rijden.’

Feedback door Gijs

‘Er zit een goede snelheid in de foto; dat vind ik sterk. Als je flink inzoomt op de foto, blijkt hij niet honderd procent scherp, maar ik weet uit ervaring hoe moeilijk zulke foto’s zijn. De auto komt mooi uit tegen de achtergrond: het is een nette plaat. Onderin zou ik het wat donker laten aflopen, zodat de auto nog wat beter uitkomt. Nu is het een tamelijk groot grijs vlak, waarin maar weinig gebeurt. Daardoor ben je je aandacht aan het verdelen tussen de auto en het grijze vlak, terwijl je wilt dat de aandacht naar de auto gaat. Aan de bovenkant gebeurt veel. Hierin zit echt beweging: dat is mooi! In de zwarte delen zit nog contrast; dat is knap gedaan.’

Arno Steeman (Instagram: @arnosteemanphotography)
Nikon D810 · ISO 100 · F 13 · 1/50 SEC · 160 MM

Over de foto

Arno Steeman: ‘Ik ben altijd op zoek naar uitdagingen in de fotografie. De foto schieten die ik van tevoren in mijn hoofd heb, is een van deze uitdagingen. Zo ook met deze foto, die geschoten is tijdens de Porsche GTR Cup op Circuit Zandvoort. In de Rob Slotemakerbocht komen de raceauto’s met volle snelheid vanaf het lange rechte stuk richting Scheivlak. Vanaf de bult heb je prachtig zicht met een uniek perspectief van bovenaf. Dit panning-shot met hoge snelheden en een sluitertijd van 1/50 seconde, waarbij veel details van de auto scherp zijn, is voor mij die dag een van de uitdagingen geweest.’

Feedback door Gijs

‘De auto is goed scherp; dat is knap gedaan door Arno. De snelheid is mooi in beeld gebracht. Er had voor mij wat meer contrast in gemogen. De selectieve kleur die is gekozen, vind ik bij deze foto niet zo goed werken. Het beeld mist wat contrast in de omgeving en is wat te plat. In de bewerking kun je hier denk ik nog wel meer uit halen. Probeer de aandacht wat meer naar de auto te brengen. Ik zou hier gaan voor of helemaal in zwart-wit, of helemaal in kleur. De kont van de auto, daar zit mooie scherpte op, en daar is het contrast mooi in balans. Als je dat doortrekt in de foto, wordt het beeld een stuk sterker. De plek van de auto kijkt niet helemaal lekker. Het lijkt of de foto wat is gedraaid, en hierdoor lijkt de auto wat vertekend. Ik vind het wel gaaf dat de achtergrond klopt qua lijnen.’

Tips van Gijs

Experimenteer veel. Probeer veel dingen uit en blijf niet hangen in een soort ‘trucje’. Er is zó veel mogelijk. Hoe je de foto maakt, zegt veel over het karakter van de auto. Blijf dus gewoon nieuwe dingen uitproberen. Hoe meer foto’s je schiet, hoe meer je ontdekt en hoe meer je leert wat ‘vet’ is. Zo heeft iedere auto zijn ideale hoeken, brandpuntsafstanden en andere dingen die passen bij een bepaald type auto. En dat leer je pas herkennen als je veel fotografeert.

Zoom Academy

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Beweging en Actie in Zoom Academy. Hierin leer je de technieken te beheersen die beweging in je foto’s brengen en nog veel meer.

Zo leer je onder andere:

  • Alles over sluitertijd
  • Het fotograferen van dieren en hun beweging
  • Hoe je verschillende sporten fotografeert
  • Creatief omgaan met bewegingselementen

Bekijk hier de volledige Cursus Beweging en Actie.


Dynamisch bereik in de praktijk: essentiële tips voor elke fotograaf

Fotograferen in de regen: waarom je ook met slecht weer foto’s moet maken in de stad