in

Springstaartjes fotograferen: zo stel je scherp op 1 millimeter

Bij macrofotografie is goed kunnen scherpstellen één van de belangrijkste vaardigheden. En als je dan een springstaartje wil fotograferen, dan is dat scherpstellen letterlijk millimeterwerk. Marieke Bunt geeft je haar tips voor het fotograferen van springstaartjes.

Ingrediënten

  • Camera: Nikon D5100
  • Objectief: AF-S DX Micro NIKKOR 40mm f/2.8G
  • Overig: Leesbril, vuilniszak (om op te zitten)
  • Locatie: Den Treek, Leusden, Utrecht

Stappenplan

  • Zoek een goede locatie om springstaartjes te vinden.
  • Stel je camera in, zet je scherpstelling op manueel en je live-view aan.
  • Heb geduld en blijf proberen.
  • In de nabewerking moet je waarschijnlijk nog wat croppen, verscherp je foto daarom ook voldoende.

“Ik fotografeer echt serieus sinds de zomer van 2020. Tijdens de lockdown had ik plotseling veel meer tijd om op pad te gaan en sindsdien heb ik de camera niet meer weg kunnen leggen. Op Instagram had ik al bij diverse mensen springstaartjes langs zien komen. Die wilde ik enorm graag fotograferen, ik maak dan ook het liefste macrofoto’s. Springstaartjes zijn enorm leuke beestjes, maar ze zijn erg moeilijk te vinden.”

Deze minuscule beestjes zijn niet zo makkelijk te vinden en misschien nog wel moeilijker om vast te leggen. Toch is het Marieke Bunt met deze foto goed gelukt.

Marieke Bunt (pinkrosepictures)
Nikon D5100 · ISO 100 · F 4 · 1/80 SEC · 40 MM

De voorbereiding

“Om de springstaartjes te kunnen vinden, heb je wel wat aanwijzingen nodig, want dat kan best een uitdaging zijn. Gelukkig kun je veel over de beestjes op internet terugvinden. Springstaartjes zijn echt niet groter dan een speldenknopje, vaak zo’n 1 à 2 millimeter. Een leesbril kan dus ook erg van pas komen. Ze bevinden zich het liefst in een vochtige, niet al te warme omgeving. Van oktober tot en met maart heb je de beste kans om ze tegen te komen.”

“De beste manier om ze te vinden is om simpelweg het bos in te gaan, met je knieën op de grond (op een vuilniszak) te gaan zitten en tussen de bladeren te gaan speuren. Ik ben dan ook naar het mooiste, dichtstbijzijnde bos bij ons in de buurt gereden en heb precies dat gedaan. De kans is groot dat je ze niet direct ziet, maar als je er één hebt gevonden, weet je ook direct waar en hoe je moet kijken. Het is de truc om als het ware vriendjes te worden met de springstaartjes en ze dus aan je te laten wennen. Het springstaartje op de foto heb ik gevonden op een omgehakte boomstam die al lag te vergaan.”

Op locatie

“Het eerste waar je naar moet kijken voor het fotograferen van je springstaartje, zijn je instellingen. Ik ga altijd uit van iso 100 en F 4, en dan kijk ik verder naar hoe ik mijn camera instel naar de omstandigheden. Ik stel handmatig scherp en fotografeer in live-view. Ik laat het uiteinde van mijn lens dan rusten vlak voor het beestje, dat is voor mij ook het makkelijkste wat betreft scherpstellen.”

“Omdat het springstaartje zo klein is, is het scherpstellen wel even puzzelen. Ik zoom vaak nog in op mijn live-view, zodat ik het beestje volledig in beeld heb. Dan beweeg ik mijn camera naar voren en naar achteren, om zo te kijken wanneer het onderwerp het scherpst is. Met een lampje kun je eventueel nog op het beestje schijnen, zodat je sluitertijd wat omhoog kan. Zeker als je nog een polarisatiefilter gebruikt, kan dat erg fijn zijn. Verder zit het springstaartje natuurlijk niet stil en dat maakt dat je vaak snel mee moet bewegen en snel moet handelen.”

“Ik gebruik hierbij geen statief, want dat vind ik dan onhandig. Het fotograferen van deze kleine diertjes is best even oefenen en zal dan ook niet gelijk lukken, dus neem een goede portie geduld mee.”

De nabewerking

“Ik heb de foto een heel stuk moeten croppen om het dier zo in beeld te zetten. Hierdoor is het verscherpen van de foto toch echt wel nodig. Je wilt namelijk dat de haartjes op dat bolle kontje goed uitkomen. Ik heb de foto dus flink verscherpt, en ook het contrast aangepast en de ruis gereduceerd. De belichting en de helderheid heb ik wat omhoog gezet en om wat kleur toe te voegen heb ik een kleine ‘lightleak’ in de foto geplaatst, zodat het lijkt alsof het zonnetje schijnt.”

“Door de foto te verschuiven in het gewenste kader, ben ik tot deze compositie gekomen. Ik vond deze minimalistische indeling het beste passen bij de foto. Ik bepaal dus ook niet van tevoren mijn compositie, maar kijk later bij het croppen hoe ik die compositie op zijn mooist krijg.”

De originele foto voordat Marieke de kleuren en scherpte bewerkte en de foto bijsneed.

Marieke Bunt (pinkrosepictures)

Zoom Academy

Dit recept komt uit het Fotografie Receptenboek op Zoom Academy. Hierin vind je veel verschillende foto’s en het bijbehorende stappenplan om de foto ook zelf te realiseren. Bij elke foto zie je wat de fotograaf allemaal heeft gebruikt: van camera en objectief tot filters en statieven. Daarnaast krijg je ook tips over bijvoorbeeld de locatie. Uiteraard leer je ook welke instellingen je nodig hebt. Een lange sluitertijd of juist een korte? Welke iso-waarde moet je instellen? En welk diafragma kies je?

Bekijk hier de Cursusbundel Fotografierecepten op Zoom Academy voor meer inspiratie! 


Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

Fotografie Dilemma: camera apparatuur huren, ja of nee?

Werken met Photoshop: Klonen in perspectief