in

Tips voor fotolocaties om vleermuizen te fotograferen

Vleermuizen zijn bijzondere dieren om te zien. Ze zijn daarbij ook zeker niet makkelijk om te fotograferen. Om je daarbij te helpen, vertellen we je waar je vleermuizen kunt vinden, vertellen we je wat over deze dieren en geven we je een aantal tips om ze vast te leggen.

Vleermuizen vindt je eigenlijk overal. Verderop in dit artikel vertellen we je nog even waar je op moet letten als je ze wilt vinden. Geen kaartje dus, zoals je in deze artikelen van ons gewend bent, maar wel een hoop informatie over de vleermuis. Daarbij geven we je een hoop tips om vleermuizen te fotograferen. Op zoek naar meer fotolocaties? Je kunt al onze locatie artikelen hier vinden.

Let op!! Wanneer je in de natuur gaat fotograferen, is het altijd belangrijk dat je respectvol omgaat met deze natuur. Laat geen afval achter, blijf binnen de gebaande paden en stoor de dieren niet. Alle vleermuissoorten zijn daarbij beschermde soorten in Nederland. Dit houd in dat het strafbaar is om een nest te storen of te verwijderen.

Meer leren over nachtfotografie? Volg dan onze Zoom Academy cursusbundel Fotografeer de avond en nacht.

Over de vleermuis

Niet iedereen weet het, maar de vleermuis is een zoogdier. Dat maakt de vleermuis het enige vliegende zoogdier ter wereld. Er leven volgens de Zoogdiervereniging zo’n 18 soorten vleermuizen in Nederland. Veel van deze soorten zijn vaak gewoon binnen de bebouwde kom te vinden. Over de hele wereld leven zo’n 925 soorten vleermuizen.

Veel vleermuizen zijn jagers en jagen bijvoorbeeld op insecten zoals vliegjes en motten. Alle vleermuizen in Nederland eten insecten. Er zijn echter ook vleermuizen in andere landen die geen vlees, maar fruit eten en ook vleermuizen die jagen op vissen, kleine zoogdieren en bijvoorbeeld kikkers. Een paar soorten in Zuid-Amerika worden als vampiervleermuizen gezien, zij voeden zich met bloed.

vleermuizen

Foto: Ruud_Mulder – ISO 200 · ƒ/16 · 1/200s · 31mm

Waar kan ik een vleermuis spotten?

Goed, dit hele artikel gaat natuurlijk over het vinden van vleermuizen en ze vervolgens fotograferen. Alle soorten vleermuizen in Nederland hebben verschillende leefgebieden, waardoor er moeilijk één plek aan te wijzen is waar je ze kunt spotten. Op de zoekkaart van de Zoogdiervereniging worden echter de meest voorkomende vleermuizen opgesomd en wordt verteld hoe je ze kunt identificeren en waar je ze kunt vinden. Wij proberen daar nog wat dieper op in te gaan.

Vleermuizen kunnen verschillende verblijfplaatsen hebben. Zo kun je watervleermuizen, ruige dwergvleermuizen en rosse vleermuizen veel in bomen vinden. Je kunt aan een boom zien of er vleermuizen wonen aan eventuele uitwerpselen die onder de boom liggen en een spoor van urine dat langs de boomholte naar beneden loopt. De uitwerpselen van vleermuizen zijn klein, langwerpig en donker van kleur.

Naast bomen, kun je vleermuizen ook vaak in gebouwen vinden. Zo leven er vaak vleermuizen achter de luiken van oude boerderijen. Ook spouwmuren zijn een goede verblijfslocatie voor vleermuizen. Laatvliegers, meervleermuizen en gewone dwergvleermuizen zijn soorten die je op deze plekken in gebouwen tegen kunt komen. Grote open ruimtes in gebouwen zijn ook populair onder bepaalde soorten, bijvoorbeeld onder vale vleermuizen, ingekorven vleermuizen en grijze grootoorvleermuizen. Denk hierbij dan bijvoorbeeld aan kerkzolders of hooizolders van een boerderij.

vleermuizen

Foto: KeesSikkes – ISO 360 · ƒ/5.6 · 1/2000s · 500mm

De beste tijd om vleermuizen te spotten

Als je graag vleermuizen wilt fotograferen, is het handig om te weten waar het nest zit, zodat je weet waar je moet gaan fotograferen, maar het echte fotograferen doe je niet in het nest. Vleermuizen worden actief zodra het begint te schemeren. Dit geldt niet voor alle soorten, sommige soorten gaan pas op pad als de nacht volledig is ingevallen. De beste tijd om vleermuizen te fotograferen is dan ook zodra de zon onder gaat. Vleermuizen jagen op plekken waar veel insecten te vinden zijn. Zoek dus een plek in de buurt van het nest op waar bijvoorbeeld water of wat groen te vinden is.

Tip: Ga voordat je gaat fotograferen eens een paar avonden kijken. Zo kun je zien waar de vleermuizen heen vliegen, wanneer ze actief worden en leer je hun gedrag kennen. Je kunt je dan goed voorbereiden op het fotograferen.

In de winter hoef je verder niet op pad te gaan om vleermuizen te fotograferen. ‘s Winters zijn er geen insecten voor vleermuizen om op te jagen, dus gaan ze in winterslaap en zijn ze niet actief. In de (late) lente en zomer kun je ze echter volop zien vliegen. Dit is dan ook de periode waarin je vleermuizen kunt fotograferen. Handig, want de schemer duurt dan ook wat langer.

vleermuizen

Foto: gladiola – ISO 800 · ƒ/11 · 1/200s · 23mm

Vleermuizen naar je tuin trekken

Sommige mensen zijn bang voor vleermuizen, maar dat is nergens voor nodig. Het zijn namelijk erg nuttige diertjes, die je helpen met het insectenvrij houden van je tuin. Je kunt je tuin ‘vleermuisvriendelijk’ maken. Een belangrijke factor is een goede schuilplaats. Je kunt er dan voor kiezen om bijvoorbeeld een vleermuizenkast te plaatsen. Deze kasten zijn speciaal gemaakt voor vleermuizen en dus de perfecte schuilplaats.

Voor de fotografie is het misschien wat lastiger, maar het is ook zeker een aanrader om de verlichting te beperken in je tuin. Vleermuizen zijn nachtdieren en dus niet gewend aan felle verlichting. Ze kunnen er wel even tegen, maar het is prettiger voor ze als ze in het donker kunnen vliegen.

Als laatste moet er natuurlijk voldoende voedsel zijn. Wanneer je een tuin met weinig planten en veel bestrating hebt, zullen er ook niet veel insecten in je tuin zijn. Voor een vleermuis valt er dan niet veel te halen. Tuinen met veel planten en groen zijn de perfecte tuinen voor insecten en dus ook voor vleermuizen. Zorg ook voor water, zodat de vleermuis kan drinken.

vleermuizen

Foto: hulsman – ISO 1000 · ƒ/3.2 · 1/25s · 105mm

Tips om vleermuizen te fotograferen

Een vleermuis fotograferen is natuurlijk leuk, maar het is ook belangrijk dat je goed oplet. Vleermuizen zijn tere beestjes en kunnen erg kwetsbaar zijn. Ga dus altijd voorzichtig te werk. Hieronder geven we je een paar tips voor het fotograferen van vleermuizen. Natuurlijk behandelen we de instellingen even, maar verder gaan we vooral ook in op de manier van fotograferen.

Vleermuizen in de winter

Kom je een vleermuizenverblijf tegen in de winter? Dan is het natuurlijk gaaf als je dat kunt fotograferen. Het is echter belangrijk dat je dan heel voorzichtig te werk gaat. Maak je de vleermuis namelijk wakker, dan verstoor je de winterslaap en is de kans groot dat de vleermuis het niet overleefd. Het is dan ook zeker aan te raden om de vleermuis gewoon met rust te laten. Vleermuizen worden wakker van warmte. De warmte van je adem kan de vleermuis al wakker maken.

Wil je deze wel graag even op de foto zetten? Wees dan stil. Zorg ervoor dat je je camera al goed hebt ingesteld voordat je naar binnen gaat, maak twee of drie foto’s en ga weer weg. Houd het zo kort mogelijk. Gebruik ook alleen een LED zaklamp, deze geven namelijk geen warmte af. 

vleermuizen

Foto: marijvdmeijs – ISO 800 · ƒ/6.3 · 1/125s · 105mm

Flitsen of niet?

Er is veel discussie op het gebied van het gebruik van de flits bij nachtdieren. Als je echter een vleermuis wilt fotograferen, zul je wel moeten flitsen. Gelukkig kan dat geen kwaad. Het levert de vleermuis geen schade op en zorgt hoogstens voor wat irritatie. Het kan echter wel storend zijn, maar vaak is de aanwezigheid van een fotograaf met zaklamp (die heb je vaak immers ook nodig) storender dan de flits zelf. Vleermuizen jagen met sonar locatie, dit is geluid en flitslicht heeft dus ook geen invloed op de jacht van de vleermuis. Let dus meer op je zaklamp, want die kan er wel voor zorgen dat de vleermuis schrikt.

vleermuizen

Foto: Jeroen Stel

Je camera instellen

Goed, dan je instellingen. Fotograferen in het donker is natuurlijk een flinke uitdaging, zeker met bewegende onderwerpen. Ga voor een snelle sluitertijd, één waarmee je de beweging van de vleermuis helemaal kunt bevriezen. Afhankelijk van hoe snel de vleermuis vliegt, stel je ook je sluitertijd in. Als de vleermuis hangt, kan de sluitertijd natuurlijk een stuk trager. Natuurlijk kun je er ook voor kiezen om de beweging van de vleermuis vast te leggen, dan kun je je sluitertijd ook wat trager zetten.

Je diafragma zet je zo ver mogelijk open, zo weet je zeker dat je voldoende licht vangt. Daarnaast schroef je je iso flink omhoog. Door je iso goed omhoog te zetten, kun je de flitsintensiteit wat lager houden. Dat is niet alleen voor de vleermuis wel prettig, maar het zorgt er ook voor dat de contrasten in je foto niet erg groot worden. 

vleermuizen

Foto: Puck101259 – ISO 400 · ƒ/8 · 1/80s · 100mm

Scherpstellen

Scherpstellen is misschien wel het lastigste van het fotograferen van vleermuizen, als ze vliegen zijn ze immers enorm snel en bewegen ze onvoorspelbaar. Fotografeer je in het licht van een (zwakke) lamp, dan kun je gebruik maken van dat licht om scherp te stellen op de vleermuis, maar ook dan moet je snel zijn. Je kunt er ook voor kiezen om in te schatten waar de vleermuis langs zal komen en hier vervolgens op scherp te stellen (dat kan bijvoorbeeld door je op te stellen bij de opening van de verblijfplaats van de vleermuis). Dan moet je gewoon op het juiste moment afdrukken.

vleermuizen

Foto: lubbers – ISO 1250 · ƒ/16 · 1s · 170mm

Heb geduld

Het fotograferen van vleermuizen is absoluut niet makkelijk. Het is een enorm lastige discipline in de fotografie en de kans is dan ook groot dat de eerste keren dat je erop uitgaat om te fotograferen mislukken. Je werkt immers ook met levende, wilde dieren die je niet kunt controleren. Geef dan ook niet zomaar op en raak niet gefrustreerd. Van fouten kun je leren en steeds als iets niet lukt, kun je je techniek weer aanpassen. 

vleermuizen

Foto: Jeroen Stel

Inspiratie nodig?

Ga je binnenkort op pad en ben je benieuwd naar foto’s die andere Zoomers al van vleermuizen hebben gemaakt? Wij zetten een paar mooie foto’s voor je in de galerij Vleermuizen. Klik op de galerijtitel of op de foto hieronder om naar die galerij te gaan.

vleermuizen

Klik op de foto om naar de galerij te gaan


Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

Nieuw: Zoom.nl Forum, voor al je fotografie-vragen

Wat is een goede workflow in Lightroom?