in

Vogels fotograferen: high-key en low-key

Bij het fotograferen van vogels aan zee en bij wateren, heb je te maken met licht én donker. Als de vogels alleen lichte kleuren hebben, maar ook bijvoorbeeld bij het donker van het water. Dit leent zich uitstekend voor creativiteit, zoals high key en low key fotografie. Hoe je dit doet, komt in dit hoofdstuk uitgebreid aan bod.

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Vogels spotten en Fotograferen in Zoom Academy. Hierin leer je alles over het vastleggen van deze gevleugelde modellen en nog veel meer.

High-key fotografie

Bij high-keyfotografie domineren de lichte tonen het beeld. Dat levert frisse, heldere beelden op waarbij alle aandacht naar het onderwerp uitgaat. De associatie met zuiverheid ligt voor de hand. Het is dan ook niet vreemd dat je high-keyfotografie terugziet bij reclame-uitingen over gezonde leefstijl en voeding. Uitgangspunt bij deze vorm van fotografie is een zacht contrast zonder harde schaduwen, en pasteltinten.

Ook bij vogelfotografie heb je genoeg mogelijkheden, vooral wat betreft de witte vogels als zwanen, zilverreigers, meeuwen en ooievaars die allemaal in Nederland voorkomen.

Bij deze drieteenstrandlopers heeft de overbelichting een prachtig resultaat. Let ook op de bijzondere en gestreepte spiegeling, veroorzaakt door het zandpatroon.

Peter van Wieringen
Nikon D850 · ISO 900 · F 6,3 · 1/1250 SEC · 600 MM

Correct belichten

Bij high-keyfotografie is de belichting van belang voor de juiste uitstraling. Daarvoor kunnen we niet op de automatische belichting vertrouwen. Een belichtingsmeter is namelijk geijkt op 18 procent gemiddeld grijs. Iets wat prima werkt als de onderwerpen allerlei kleuren in het middengebied hebben. Zijn het onderwerp en de omgeving echter grotendeels licht van tint, zoals grijs of wit, dan gaat het met de belichting verkeerd. Zeker als we uiteindelijk een high-keybeeld willen overhouden.

Zodra je een geschikte setting en een geschikt onderwerp hebt gevonden om te fotograferen, bijvoorbeeld een witte grote zilverreiger tegen een grijsbedekte hemel, zal deze zonder correctie ook grijs worden weergegeven. Dat wil je natuurlijk niet! Stel daarom een correctie op de belichting van gemiddeld +2 EV in. Dat maakt het beeld lekker licht, maar in sommige gevallen kan ook +3 EV of meer nodig zijn. Het histogram mag dan idealiter helemaal aan de rechterkant zitten.

Direct toepassen

Uiteraard kun je een high-keybeeld ook naderhand thuis op jouw computer in een fotobewerkingsprogramma creëren. Al is het meestal toch wel fijn als je op jouw cameraschermpje al meteen het resultaat in high-key ziet. Bovendien kan het je motiveren om in het veld nog meer beelden in deze stijl te maken. Daarbij is er bij iedere bewerking die achteraf nodig is, het gevaar dat je zo veel moet corrigeren, met bijvoorbeeld levels of curven, dat er ruis ontstaat. Dit is met name te zien in de schaduwpartijen van het hoofdonderwerp en gaat dan ook ten koste van de details.

Witte vogels als de kluut vragen om een high key benadering, wat dit prachtige, frisse beeld oplevert.

Kees Bastmeijer
Fuji x-t3 · ISO 800 · F 14 · 1/450 SEC · 400 MM

Low-key fotografie

Bij low-keyfotografie bepalen de donkere tonen het beeld. Net als bij high-keyfotografie bepaalt het heel sterk het gevoel en sfeer. Waar high-keybeeld als zacht ervaren wordt, is het bij een low-keybeeld juist andersom. Het gevoel wat zo’n foto oproept, is dramatisch en duister. Voor de uitwerking van low-key zijn we gebaat bij contrast. Een groot verschil tussen licht en donker is belangrijk, waarbij grote delen van het beeld zich in de schaduw bevinden. In principe kan ieder onderwerp in een low-keybeeld worden gebruikt. Met het juiste lichtgebruik bepaal je vervolgens wat je wilt laten zien en wat verborgen moet blijven in het donker of zwart.

Overbelichting

Ook hier kunnen we niet op de automatische belichting van de camera vertrouwen. Bij een lichtsituatie waarbij de vogel door een klein straaltje licht wordt beschenen en de omgeving donker is, zal de camera het gehele beeld automatisch ‘te licht’ maken voor wat wij willen. Hoe licht, dat is afhankelijk van hoe groot het onderwerp in beeld staat (en dus ook hoeveel procent van de omgeving donker is). In het ergste geval raakt de vogel volledig overbelicht, zeker als deze al een lichte kleur van zichzelf heeft. Zo’n beeld kun je mogelijk in de nabewerking ook niet meer redden, omdat er in de hoge lichten geen pixels meer aanwezig zijn.

Spotlichtmeting

Globaal genomen kunnen we wel stellen dat je met een onderbelichting van -2 EV al aardig in de richting komt van een low-keybeeld met een goed belicht hoofdonderwerp.

We kunnen het ook nog wat preciezer doen en de spotlichtmeting van de camera gebruiken, waarover je in het vorige onderdeel ook al kon lezen. Hiermee wordt het licht bepaald naar aanleiding van een klein deel van het totale beeld. Vaak koppel je die spotlichtmeting aan de AF-sensor.

Als we deze op het hoofdonderwerp richten dat door het (spot-)licht, zoals een zon of lamp, wordt beschenen, dan wordt hier de belichting op bepaald. De opname wordt dan correct belicht. Deze werkwijze werkt bij divers gekleurde onderwerpen, behalve bij extreem zwarte of witte hoofd­onderwerpen. Houd het histogram in de gaten, want dat moet helemaal links uitkomen bij low-key.

De donkere aalscholver is een vogelsoort die zich prima leent voor een low key foto.

Arjen Nouta
Canon 5D III · ISO 100 · F 6,3 · 1/640 SEC · 600 MM

Zoom.nl Academy

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Vogels spotten en Fotograferen in Zoom Academy. Hierin leer je alles over het vastleggen van deze gevleugelde modellen en nog veel meer.

Zo leer je onder andere:

Alles over het vinden van verschillende vogelsoorten

De basis voor het fotograferen van vogels

Hoe je je camera het beste kunt instellen

Het nabewerken bij vogelfoto’s

Bekijk hier de volledige Cursus Vogels spotten en Fotograferen.

Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

Perspectief tot in de puntjes: aan de slag met een panorama

Portretten fotograferen in een studio: zo werk je met een model