in

Vogels fotograferen: zo ga je om met vogels en de natuur

Ga je vogels fotograferen, dan moet je ook op de ethiek letten. Wat doe je wel en niet als vogelfotograaf? Hoe respecteer je de vogels? En hoe lok je vogels zonder ze te storen in hun natuurlijke omgeving?

 

Besef je te allen tijde dat je te gast bent in de natuur. Je dient je hiernaar te gedragen en de natuur zo min mogelijk te verstoren. Je moet dus rekening houden met de dieren én met de leefomgeving. Dat betekent onder andere dat je goed in de gaten houdt dat je geen vegetatie zoals struiken beschadigt, omdat deze voor veel vogels een schuilplek zijn.

 

Meer leren over vogelfotografie? Volg dan de Zoom Academy Cursus Vogels spotten en fotograferen.

 

Inlezen

Voordat je met vogelfotografie begint, is het raadzaam je op internet en via boeken te verdiepen in het gedrag van vogels. Er valt veel over te vinden, en naast dat jouw opgedane kennis de vogel kan helpen is het vaak ook voor jouw fotografie een groot voordeel. Als je meer kennis hebt zie je meer, hoor je meer en krijg je ook veel meer fotokansen.

Vogels reageren heel wisselend op mensen. Dat hangt af van de soort, het individu, het seizoen en ook nog de plek. In het algemeen geldt dat als een vogel heel alert wordt en zich opricht en om zich heen kijkt, je mogelijk te dichtbij staat. Soms gaat de vogel weer over tot ‘gewoon’ gedrag als foerageren en dan is het prima om foto’s te maken. Houd het alerte gedrag aan of loopt de vogel langzaam van je weg, dan is het ook tijd om zelf afstand te nemen of weg te gaan.

 

 

 

Meerkoet met jongen op een nest in de stad zijn prima te fotograferen en hebben geen angst voor de mens.

 

Hay Hermans, hayke.zoom.nl
Nikon D5200 · ISO 800 · F 6 · 1/800 SEC · 450 MM

Broedende vogels

Door de aanvliegroutes van vogels te bestuderen, kun je achterhalen waar een nest zich bevindt. Zeker als er jongen zijn, vliegen ze af en aan. Dit lijkt mooi, maar het is een absolute no-go om hier dan dichterbij te komen. Hierdoor wordt het broedsel in gevaar gebracht, omdat de ouders de jongen niet meer durven voeren of het nest zelfs maar verlaten. Dit is niet de manier waarop een vogelfotograaf te werk hoort te gaan en dit wordt streng afgekeurd door collega-fotografen en vogelkijkers.

Je kunt natuurlijk altijd een nest over het hoofd zien. Besef je dan dat vogels uit zichzelf niet zomaar dicht bij mensen komen omdat ze niet gewend zijn aan mensen. Als er in het broedseizoen een vogel steeds rondom een fotograaf vliegt, dan moet er in de nabije omgeving haast wel een nest zijn dat de fotograaf over het hoofd heeft gezien. Blijf dan niet nog een uur op dezelfde plek zitten, maar loop verder. Het mag niet zo zijn dat er een nest jongen honger heeft omdat iemand niet oplet.

Naast de ongeschreven regels die vogelaars en fotografen elkaar opleggen voor het behoud van de natuur en de gemeenschappelijke hobby, is het vanzelfsprekend dat iedereen zich houdt aan de regels die gelden in het natuurgebied. Zo is het bijna nooit toegestaan om van de wandelpaden af te gaan. Als natuurorganisaties gebieden hebben afgesloten, is dat met een reden, zoals het broedseizoen.

 

 

 

Bij nestfotografie of jonge vogels die gevoerd worden moet je extra voorzichtig zijn. Met name in een stad zijn de daar broedende vogels zoals deze fuut aan de mensen gewend en kun je ze prima fotograferen.

 

Peter van Wieringen, pvanwieringen.zoom.nl
Nikon D7000 · ISO 400 · F 6,3 · 1/750 SEC · 500 MM

 

Vogelgeluiden

De vuistregel bij fotografie: een foto mag nooit ten koste gaan van een vogel. Of het nu een velduil is, een meerkoet of een merel, dat is niet relevant. Elke fotograaf of vogelaar moet respect hebben voor de natuur. Er gelden altijd ongeschreven regels, maar in het broedseizoen zijn er extra beperkingen. Sommige alleen opgelegd door vogelaars en fotografen, sommige door regelgeving. Altijd ten gunste van de vogels.

Het afspelen van vogelgeluiden vanaf een telefoon bijvoorbeeld is geen aanrader en absoluut not done in de broedtijd! Door het afgespeelde geluid denken de vogels dat het sterkste mannetje gearriveerd is, het zanggeluid is namelijk zo luid dat dit wel het sterkste mannetje moet zijn. De mannetjes denken hierdoor dat ze kansloos zijn bij de vrouwtjes en verlaten het broedgebied. Met het afspelen van vogelgeluiden kun je dus het broedseizoen verstoren.

 

 

 

Aalscholvers in stadsvijvers zijn veel makkelijker te benaderen dan in de polder.

 

Manuela Dols, manueladols.zoom.nl
Nikon D7500 · ISO 160 · F 5,6 · 1/500 SEC · 300 MM

 

Gedrag van anderen

Heb je het idee dat je voldoende weet over vogelsoorten, en ook hoe het menselijk gedrag invloed kan hebben op de dieren? Dan is het helemaal niet erg om in het veld daar ook gebruik van te maken. Zie je bijvoorbeeld dat iemand zich bij broedende vogels ophoudt en invloed heeft op het gedrag van de vogels – bijvoorbeeld dat ze hun jongen bijna niet meer durven te voeren – dan zou je die persoon daarop kunnen aanspreken. Uiteraard wel met respect en vriendelijk en met een goed verhaal.

Vaak is er in zo’n situatie sprake van een gebrek aan kennis en gaat men daardoor over de grens. Door dan met de vogelfotograaf in kwestie een goed gesprek aan te gaan, voorkom je wellicht kopieergedrag door andere fotografen en zal de fotograaf zijn gedrag aanpassen.

 

 

 

Een koolmees in de tuin is een prachtig onderwerp, maar houd in de gaten dat ze nog wel frequent de jongen blijven voeren. Anders moet je meer afstand nemen!

 

William Gurdebeke, gurwill.zoom.nl
Nikon D750 · ISO 200 · F 16 · 1/200 SEC · 125 MM

 

Vogels in de winterperiode

Nog een speciale periode van het jaar om extra goed op jouw gedrag als vogelfotograaf te letten, is in de winter. Over het algemeen laten de vogels zich tijdens koudere perioden goed zien en dat biedt jou fotografisch meer mogelijkheden. Soorten die normaliter bijna nooit zichtbaar zijn – zoals de houtsnip en roerdomp – kun je in dit jaargetijde ineens wel waarnemen en mooi fotograferen. Ook als het gesneeuwd heeft zijn vogels beter te ontdekken en prachtig in een witte wereld te fotograferen.

Aan de andere kant dien je in de winter nóg voorzichtiger te zijn. Veel vogels hebben moeite om voedsel te vinden en bovendien vraagt de kou meer van hun lichaam. Neem als voorbeeld de ganzen. In de winterperiode komen er veel uit het hoge noorden bij ons overwinteren. De ganzen overnachten vaak op grote uiterwaardplassen, zeer waarschijnlijk om predatie door de vos te voorkomen. Op dit soort plassen voelen de ganzen zich wel veiliger dan op het land.

Tref je echter een groep ganzen op het land aan, dan dien je wel voorzichtig te werk te gaan om ze niet te verstoren. Stoppen ze met eten en gaan ze met de kop omhoog? Doe dan voorzichtig en rijdt niet meer dichterbij. Bij een grote verstoring gaat de hele groep ganzen op de wieken, wat leidt tot onnodige stres en het verhoogt het energieverbruik bij de ganzen. Zeker in de winterperiode is dat heel ongunstig voor de ganzen en kunnen ze eerder verzwakken.

 

 

 

Ganzen in de winter zijn overal in de polder aanwezig maar houd in de gaten dat je ze niet verstoord.

 

Rob Wennink, rwennink.zoom.nl
Nikon D500 · ISO 320 · F 4,5 · 1/1600 SEC · 300 MM

 

Kortom houd het gedrag van ganzen maar ook andere soorten vogels goed in de gaten als je ze fotografeert en pas je aan indien de situatie daarom vraagt!

 

Zoom Academy

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Vogels spotten en Fotograferen in Zoom Academy. Hierin leer je alles over het vastleggen van deze gevleugelde modellen en nog veel meer.

Zo leer je onder andere:

  • Alles over het vinden van verschillende vogelsoorten
  • De basis voor het fotograferen van vogels
  • Hoe je je camera het beste kunt instellen
  • Het nabewerken bij vogelfoto’s

Bekijk hier de volledige Cursus Vogels spotten en Fotograferen.

Bekijk ook deze video over het fotograferen van een ijsvogel:

Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

Elektronische versus mechanische sluiters: wat is het verschil en is de een beter dan de andere?

Heerlijk fotoweertje: weersomstandigheden voorspellen