in

Workflow duinlandschap: zo bewerk je een landschapsfoto van A tot Z

Zelf aan de knoppen

De foto van de duinen laat een immense ruimte zien. Maar wie goed kijkt, zal moeten concluderen dat de foto wel wat extra ‘punch’ kan gebruiken. Het geheel is nog wat kleurloos: te vlak, met een duidelijk gebrek aan dynamiek en contrast. En dat is niet vreemd. Ons nog ongerepte raw-bestand is immers niets anders dan hetgeen onze sensor aan licht heeft geregistreerd. Zout en peper moeten we zelf nog toevoegen. We gaan in deze workflow zelf aan de knoppen draaien, van a tot z. We worden we baas over eigen plaat.


De oorspronkelijke foto waarmee we aan de slag gaan.

Nadat je de foto hebt geïmporteerd en de module Ontwikkelen gestart hebt, zie je aan de rechterzijde zoals gebruikelijk het overzicht met alle panelen. Verreweg het meest gebruikte paneel is het paneel Standaard , direct onder het Histogram-paneel. Voor velen is dat paneel het startpunt van iedere bewerking. Je belangrijkste ingrediënten op het gebied van kleur, licht en contrast vind je daar.

Zoals gezegd gaan we niet meer werken met kant-en-klare profielen of voorinstellingen, maar nemen we meteen het heft in eigen handen. We bepalen voortaan alles zelf. Ga in het Standaard-paneel naar de schuifregelaar Contrast en verhoog de waarde naar +13. Je ziet in real time de wijzigingen doorgevoerd worden in je foto. De meest gebruikelijke manier om de waarden te wijzigen is simpelweg door de bijbehorende regelaar te verschuiven. Maar er is ook een alternatieve manier. Achter de betreffende schuif zie je altijd de actuele waarde staan. Indien je klikt op die getalswaarde, ontstaat een invoerveld. Je kunt nu simpelweg de gewenste waarde invoeren en bevestigen met de Enter-toets . Kies simpelweg de methode die jij het makkelijkst vindt.

Schaduwen en hooglichten

In het Standaard-paneel vind je onder andere ook de schuifregelaars Schaduwen en Hooglichten. Dit zijn twee uiterst handige instellingen, die je in staat stellen om verloren details terug te halen in een foto. Het lastigste voor een camera is namelijk alle lichtverschillen of contrasten in beeld goed vast te leggen. Wellicht herinner je je een moment waarop je hebt geprobeerd iemand te fotograferen tegen een mooie zonsondergang. Meestal wordt de geportretteerde tijdens zo’n zonsondergang een silhouet. De lucht is prachtig, maar de persoon mist detail.

De oplossing in zo’n geval is een beetje overbelichten. De persoon op de voorgrond wordt dan beter zichtbaar. Maar helaas: de lucht wordt zodoende lichter en lichter, en raakt misschien zelfs wel overbelicht. Je camera heeft dus bij sterke lichtverschillen moeite om zowel de lichte delen in een foto als de donkere delen goed te registreren. Die lichte delen noemen we ‘hooglichten’; de donkere partijen zijn de ‘schaduwen’.

Je camera mag daar soms dan wel moeite mee hebben, Lightroom niet! Trek de schuifregelaar Hooglichten helemaal naar links, naar een waarde van -100. Meteen zie je dat de lichtste delen in je foto krachtig worden en dat verdwenen details terugkomen. Dit werkt perfect voor foto’s met wolkenluchten die tegen overbelichting aan zitten. Duw vervolgens de schuifregelaar Schaduwen naar rechts, naar een waarde van +65. Zie je wat met de grassen gebeurt? De donkere delen worden veel lichter! Met de schuiven Hooglichten en Schaduwen breng je het dynamisch bereik in je foto terug.


Met een paar schuifregelaars brengen we de foto tot leven.

Levendigheid of verzadiging?

Ons landschap is al een heel stuk verbeterd. Er ontbreekt echter nog wat kleur. Ook die algehele kleurperceptie regelen we in het paneel Standaard. Daarvoor heb je twee schuifregelaars tot je beschikking: Levendigheid en Verzadiging. Welke moeten we nu gebruiken? Doen ze beide niet exact hetzelfde?

Zo lijkt het misschien op het eerste gezicht. Beide schuifregelaars versterken de kleuren. En toch is er een verschil. De schuif bij Levendigheid versterkt alle kleuren, maar de kleuren rood en oranje in mindere mate. Dit is vooral handig bij het nabewerken van een portret, waarbij je de algehele kleurverzadiging wilt opschroeven, maar wilt voorkomen dat iemand daardoor een te rood gezicht krijgt. Deze schuifregelaar wordt daarom dan ook vooral gebruikt om kleur te intensiveren bij portretten, en is dus in deze workflow met een duinlandschap minder vanzelfsprekend.

De schuifregelaar Verzadiging versterkt alle kleuren evenveel en evenredig, en houdt dus geen rekening met bepaalde tinten. Deze schuif is dan ook uitermate geschikt om de kleuren in een landschapsfoto te versterken. Zet deze regelaar daarom op een waarde van +40. Druk eens op de Y-toets van je toetsenbord om te zien wat de bewerkingen tot nu toe al gedaan hebben. Is het niet ongelooflijk …? Met dezelfde toets kun je de vergelijking ook weer uitzetten.


Intenser, contrast- en kleurrijker dankzij een viertal schuifregelaars.

De lucht

In deze workflow gaan we een lokale selectie maken, om de lucht te versterken in de foto en er een speciaal karakter aan te geven. Ditmaal werken we met het Gegradueerd filter. Hiermee selecteren we complete vlakken. Ideaal voor een luchtpartij!

Je vindt de diverse gereedschappen onder het Histogram-paneel. Het vierde icoontje van links is het Gegradueerd filter. Dit icoontje kun je aanklikken om het filter te activeren, maar via een sneltoets kan ook. Daarvoor gebruik je de M-toets op je toetsenbord.

Met dit filter kunnen we zoals gezegd lokale selecties maken in onze afbeelding, waarbij een natuurlijke overgang kan worden aangebracht. Dit filter is dus met name geschikt voor vlakken. Wij zullen het gebruiken om de lucht aan te passen. We willen straks goed kunnen zien wat we geselecteerd hebben. Daarvoor gebruiken we de maskeroverlay, die je aanzet met de O-toets op je toetsenbord. Zo zie je straks meteen met de bekende rode overlay wat je geselecteerd hebt en wat niet. Het Gegradueerd filter gebruiken kan in het begin wat lastig zijn. Maar wie hiermee oefent, zal merken dat deze selectiemethode ongekende mogelijkheden kent. Tijd dus om ermee te starten!

Het filter hebben we geactiveerd en de maskeroverlay staat aan. Ga met je muisaanwijzer ergens in je afbeelding staan. Je zult zien dat de aanwijzer verandert in een kruisje. Met dat kruisje ga je naar het punt van waaruit je je selectie wilt gaan maken. Zet het kruisje ergens midden in de luchtpartij. Als je van daaruit met ingedrukte muisknop naar de horizon beweegt, zie je je selectie verschijnen. Stop op de plek waar de duinen de lucht raken.

Je selectie is gemaakt. Dankzij de rode overlay kun je zien hoe goed die gelukt is. Vermoedelijk is niet de volledige lucht geselecteerd. Ga met de muisaanwijzer op het bolletje in je afbeelding staan, dat zich op de middelste lijn bevindt. Als je erop staat, verandert je muisaanwijzer in een handje. Pak de selectie op en verplaats deze een stukje naar beneden, zodat vrijwel de hele luchtpartij is geselecteerd.

Wat opvalt als je goed naar de rode maskeroverlay kijkt, is dat de selectie een verloop krijgt: de rode tint is niet overal even sterk. Dit verloop kunnen we zachter en harder maken door op de bovenste lijn te gaan staan. Die bovenste lijn kun je met het handje oppakken. Breng je deze lijn omlaag, dan wordt de overgang harder. Omhoog maakt hem zachter. Maak een mooie zachte overgang!

Ga nu eens op de middelste lijn staan, naast het bolletje. Je muisaanwijzer verandert nu in twee pijlen. Met ingedrukte muisknop kun je nu je selectie draaien. Zo kun je die mooi langs de duinrand laten lopen. Selectie klaar? Dan kun je de overlay weer uitzetten met de O-toets. Je zet hiermee alleen het masker uit. Je selectie blijft uiteraard bestaan!

Nu we de selectie gemaakt hebben, kunnen we met de beschikbare schuifregelaars bij Effect de nodige aanpassingen doen. Elke schuifregelaar die we verplaatsen, heeft dus nu ook alleen maar betrekking op onze selectie: de lucht. Om nu nog meer detail in de lucht te brengen, zetten we de schuifregelaar Hooglichten helemaal op -100. Dit hebben we eerder bij de hele afbeelding gedaan; nu passen we dit alleen extra toe op de lucht. De volgende magische schuifregelaar is Helderheid. Schuif deze naar het maximum van (+) 100 om de wolken een voller karakter te geven. Een beetje extra kleur in de lucht mag ook nog wel. Hiervoor zet je de regelaar Verzadiging op (+) 50.

Om de lucht een wat warmer voorkomen te geven, spelen we ook met de (kleur) Temperatuur, de bovenste schuif. Je krijgt wat warmere kleuren door de schuif naar rechts te bewegen. Wij kozen voor een waarde van (+) 20. Klik op Gereed om deze ingreep af te sluiten.


De pictogrammen onder het Histogram-paneel.

De selectie van de lucht is gemaakt.

De lucht wordt warmer en kleurrijker.

Kleurverloop

We hebben de lucht flink aangepakt. De laatste stap was de kleurtemperatuur aanpassen, zodat de wolkenpartijen een warmere gloed kregen. Die gloed komt nóg mooier tot zijn recht als we de gloed niet over de hele wolkenpartij laten doorlopen. Daarom zullen we een deel van de wolkenpartij intact laten, maar een ander deel overschilderen met een andere kleur. Er komt dus een selectie op de selectie: een laag op een laag. Zo ontstaat een mooi kleurverloop in de lucht. Het klinkt moeilijker dan het is. Sterker nog: het is zo gedaan!

Activeer opnieuw het Gegradueerd filter en klik op de O-toets om de maskeroverlay aan te zetten. Trek in de lucht een nieuwe selectie, net als je zojuist hebt gedaan. Selecteer daarbij niet de volledige lucht, maar alleen de bovenste regionen. Gelukt? Zet de maskeroverlay weer uit met de O-toets. Helemaal onderaan in het paneel met de schuifregelaars vind je Kleur. Dit is de enige aanduiding waarbij je geen schuif ziet staan. In plaats daarvan zie je achter het woord Kleur een grijs vlak met een kruis erdoor. Klik op dat vlak.

Er opent zich een kleurenkiezer. Daarmee kunnen we een kleur kiezen die we als gloed willen toepassen op onze selectie. Hiervoor kun je simpelweg in het geopende vlak een keuze maken. De kleuren boven in het vlak zijn sterker en minder genuanceerd dan onder in het vlak. Wij kiezen ervoor om een zachte kleur blauw toe te passen op onze selectie. Onder die selectie zit nog onze vorige selectie, die ongemoeid blijft. Zo loopt het blauw van de huidige selectie straks mooi zacht over in de warme gloed van de vorige.

Selecteer de gewenste kleur met het pipetje. Wij kozen een zachtblauwe kleur, herkenbaar aan het vierkantje in de screenshot. Als je je keuze hebt gemaakt, sluit je de kleurenkiezer door op het kruisje linksboven aan de rand van dit venster te klikken. Je kunt nu het Gegradueerd filter sluiten door op Gereed te klikken.

De tweede selectie omvat alleen het bovenste deel van de lucht.


De kleurenkiezer.


De keuze viel op een zachtblauwe kleur.

Panorama

Wat een plaat! De laatste stap moet het helemaal afmaken. Als je kijkt naar de afbeelding, zie je dat de foto tamelijk vierkant is. Een landschap wordt imposanter als we het beeld wat bijsnijden. Hiervoor gebruiken we het gereedschap Uitsnijdbedekking: het eerste icoontje onder het Histogram-paneel. Klik dit aan om het gereedschap te activeren.

Klik bij de gereedschapsinstellingen op het woord Origineel, links naast het ‘hangslot’. Vervolgens kun je een keuze maken uit diverse beeldverhoudingen, zoals 16 x 9 of 2 x 3. Kies de gewenste verhouding. Wij kozen voor 2 x 3. Je ziet meteen dat je foto bijgesneden wordt. Het kader kun je eventueel naar wens verplaatsen. Klik op Gereed om de foto daadwerkelijk te laten bijsnijden. Het resultaat kan zó aan de muur!


Het bijsnijden van de foto tot een langwerpiger beeld.

Het eindresultaat


Voor


Na

LIVE: De eerste sneeuw van 2021 is gevallen: foto’s van Winter in Nederland 2021

Huisdieren binnen fotograferen: deze apparatuur kun je gebruiken