in

Workshop boomkikkers fotograferen



23 september 2015, 11:06

Diep in de Drentse bossen, in het plaatsje Vledder, komt een groep van 14 gecamoufleerde fotografen bijeen om klimmende amfibieën te fotograferen. Veldbioloog en natuurfotograaf Edo van Uchelen nodigt een delegatie van Zoom.nl uit om verslag uit te brengen. Daniel Laan is van de partij.

Afslag Vledder

Ik klap het zonnescherm omlaag tegen de felle opkomende zon. Met 130 kilometer per uur passeerde ik zojuist de Drents-Friese grens, op weg naar een unieke locatie om heuse boomkikkers te fotograferen. Terwijl het platte Friesland plaats maakt voor hevig bebost Drenthe, verbaast het mij dat ik de borden voor Vledder al langs de snelweg zie staan. Zou het dorp, met amper 2000 inwoners, dan direct naast de snelweg liggen? Mis. Het is hier zo dunbevolkt, dat het kennelijk belangrijk is om aan te geven dat er over 15 kilometer een dorp verscholen ligt in de Drentse bossen. Andere wereld.

Welkom

In Vledder de auto te hebben geparkeerd, zie ik een klein groepje in het groen en bruin geklede mensen staan. Zwarte buizen hangen om hun nek. Misschien gaan ze survivallen of paintballen. Ik kijk nog een keer goed en herken het gezicht van de hoofdredacteur van Zoom.nl. Ik meng mij onder het gezelschap en zie dat de zwarte buizen geen wapens maar statieven zijn…
Bioloog Edo van Uchelen leidt vandaag de cursus boomkikkers fotograferen. In zijn woonplaats neemt hij een groep van 14 man mee op zijn eigen terrein. We worden via een trap naar een conferentiezaal van restaurant de Tippe gebracht, waar al zo’n tien mannen en vrouwen geduldig zitten te wachten. En ze zijn net zo gecamoufleerd gekleed.


De conferentieruimte in restaurant de Tippe. We beginnen met een introductie over boomkikkers en het natuurgebied.

Introductie

Onder het genot van een kop koffie en appeltaart met slagroom, bekijken we de beamer presentatie van Edo. Zijn terrein van 4 hectare heeft hij zelf geschikt gemaakt voor allerlei diersoorten. Sommige dieren komen op eigen gelegenheid, andere zijn geïntroduceerd. De boomkikker valt onder de laatste categorie. In de warmere maanden hebben ze het zeer goed op het natuurterrein, maar vertelt Edo, het blijkt bijzonder lastig om te achterhalen waar ze overwinteren. Zijn enthousiasme werkt aanstekelijk. Hij vond er eens een in een bloempot. Ook in de dakgoot willen ze nog wel eens de winter doorbrengen.

De boomkikkers veranderen ook van kleur, doet Edo ons verbazen. We trekken direct een vergelijk met kameleons. “Bij boomkikkers gaat de verandering van kleur niet zo snel”. Edo vertelt ons gedurende de dag meer wetenswaardigheden dan we kunnen onthouden. Zijn stortvloed aan informatie ervaren we geen moment als opdringerig of betweterig. Dit is iemand die iedere vraag wil beantwoorden. We komen te weten waar de kikkers zich bevinden en maken kennis met tientallen andere dier- en plantensoorten. Wij vinden het allemaal prachtig.

“Terwijl we worden rondgeleid door het gebied, zien we met elkaar letterlijk honderden onderwerpen aan ons voorbij razen.”

Dauw

Het eerste dat opvalt als we na de presentatie door het vier hectare grote natuurgebied wandelen, is hoe de aanwezigheid van spinrag wordt verklikt door de ochtenddauw. Terwijl we worden rondgeleid door het gebied, zien we met elkaar letterlijk honderden onderwerpen aan ons voorbij razen. “En we hebben maar één dag?” wordt er gevraagd. Het is maar goed dat Edo ons op voorhand verzocht om nu nog even niet te fotograferen, anders schieten we allemaal een kant op.

Er is een mozaïek van paden aangelegd om ons in de natuur te brengen, zonder er te veel schade aan toe te brengen. Het komt dan ook geen moment in ons op om het pad te verlaten. “Hadden wij maar zo’n tuin”, klinkt er vanuit achteraan de groep.

“De aanwezigheid van spinrag wordt verklikt door de ochtenddauw.”

De eerste kikkers

We worden losgelaten. Iedereen schiet een richting op. Direct wordt duidelijk waarom de groep is gekleed in deze kleuren. De helft van de groep verdwijnt in het struikgewas. Sommigen weten waar ze het moeten zoeken; aan de noordkant van het natuurterrein. Want, weet Edo met smaak te vertellen, de zon schijnt vanaf het zuiden pal op deze bramenstruiken. En al dat verdampende water vinden de boomkikkers heerlijk!

“Dat verdampende water vinden de kikkers heerlijk!”

Edo’s werkveld van de biologie geeft smaak en sjeu aan de middag. Er wordt je niets opgedrongen, maar als je openstaat voor informatie over de leefwijze en benamingen voor de onderwerpen voor jouw lens, dan is daar alle mogelijkheid toe. Regelmatig loop ik met Edo mee naar de vier windstreken van het natuurterrein. Strategisch geplaatste dakpannen, matten en hopen maaisel zijn het huis voor een heel scala aan soorten. Niet alleen dieren om met de macrolens te fotograferen, maar ook reeën, dassen en enkele tientallen bijzondere vogels keren regelmatig terug naar deze rijke biotoop.

Daarom heeft Edo ook een vogel hut neergezet, compleet met spiegelend glas. Binnen de groep zijn er een drietal fotografen die zich dat niet twee keer laten zeggen. Nog geen vijf minuten later, zitten ze in de hut met objectieven van krap een meter lang te turen naar de vogels die niets vermoedend aan de andere kant van het glas neer dalen.

“Nog geen vijf minuten later, zitten ze in de hut met objectieven van krap een meter lang te turen naar de vogels die niets vermoedend aan de andere kant van het glas neer dalen.”

Brand?

Plots ruikt het naar vuur. Ik volg direct mijn neus en ben in staat om mijn veldfles leeg te gooien in een beginnende brand. Hoe dichter ik bij de geur kom, des te meer een andere geur de overhand neemt. En ja hoor; het is tijd voor de lunch. Edo is er heimelijk vandoor gegaan om genoeg soep voor de hele groep boven het vuur te verwarmen. Verzorgd met drankjes en stokbrood, is dit een heerlijke manier om de motor de rest van de dag op gang te houden.

Edo bereidt genoeg soep voor de hele groep, waar we smakelijk van eten.

Hagedissen

Na de lunch wordt het merkbaar warmer. Als de zon door het wolkendek breekt, zijn we niet de enigen die onze ster verwelkomen. Tussen de kieren van rotsblokken en keien die Edo bewust heeft neergelegd, komen allerlei soorten hagedissen vandaan. Eerst voorzichtig; alleen het kopje. Dan, als de stenen lekker zijn opgewarmd, liggen ze in vol ornaat te zonnen. En: de macrolens verraadt het genot in hun ogen.

“Eerst voorzichtig; alleen het kopje.”

“Als de stenen lekker zijn opgewarmd, liggen ze in vol ornaat te zonnen.”

Techniek op de heide

“Hier zitten ze ook!” klinkt het vol verbazing tussen de magenta-kleurige dopheide. Een mede-cursist heeft een boomkikker ontdekt die zich schuil houdt in een kleur dat wel erg contrasteert met zijn felgroene huid. Voorzichtig naderen we één voor één de kikker. Gelukkig blijft deze rustig zitten. De paarsige onscherpte op de voorgrond maakt een vleiende plaat van de kikker in de heide.


“De paarsige onscherpte op de voorgrond maakt een vleiende plaat van de kikker in de heide. “

Het wordt technischer als we met een paar cursisten ook bijzondere paddenstoelen en planten ontdekken. Om heel selectief ons onderwerp scherp te krijgen, maken we gebruik van een techniek bekend als ¬focus-stacking. Er zijn verschillende manieren om dit te doen. Zo verschijnt er een macro rail uit de tas van een mede-cursist. Maar ook apps als Helicon Remote zijn bijzonder geschikt om een scherpe plaat te schieten. Zonder de camera aan te raken.

De heilige graal

De boomkikkers zitten doorgaans verscholen in de bramenstruiken. Voor de kijker is het dan leuk om te zien hoe groot de kikkers ongeveer zijn. Een goede maat is een stekel van een bramenstruik. Maar er gaat niets boven het visuele vergelijk van de kikker met een braam; de vrucht. Eigenlijk zijn we de hele dag op zoek naar dat ene shot. Als conclusie van deze middag, zou dit het summum zijn; de heilige graal van het fotograferen van boomkikkers.


“Direct wordt duidelijk waarom de groep is gekleed in deze kleuren. De helft van de groep verdwijnt in het struikgewas.”

Het is half vijf en het begint te spetteren. We hebben de hele dag waanzinnig weer gehad; zowel warm als droog. Een perfect nazomer dag. Het beetje water dat nu valt, voegt iets toe aan de foto’s. Het contrast wordt verhoogt en de kikkers lijken te glimlachen wanneer de bladeren onder hun pootjes nat worden. Edo’s stem schalt nogmaals door zijn tuin: “Er zit er een op een braam!” En alles gebeurde tegelijk: 13 fotografen kwamen tegelijk uit 13 verschillende bosjes, verspreid over de tuin. Hier stond iemand op, wie we al een uur kwijt waren. Daarginds kwam iemand aangesneld wie compleet onder de klei en modder zat en verderop kwam iemand aangelopen met een slordige 30.000 euro om zijn nek aan objectieven. Eén voor één krijgen we de mogelijkheid om de boomkikker op de braam te fotograferen. Met respect voor elkaar en een engelengeduld geven we elkaar de kans om deze mogelijkheid creatief te portretteren.


“Eén voor één krijgen we de mogelijkheid om de boomkikker op de braam te fotograferen.”

Afsluiting

De dag vliegt voorbij. We zijn nog volop bezig om de boomkikker op de braam te fotograferen, terwijl cursusleider Edo de tafel had gedekt met heerlijke sapjes, drankjes en zoutjes. Om kwart over vijf sluit ik mij aan bij de lange tafel. We bespreken de geweldige zaterdagmiddag en er ontstaat ruimte om Edo te bedanken voor zijn kennis en gastvrijheid.

Heb je ook fantastische platen van boomkikkers geschoten? Onze boomkikker collectie bevat het beste werk dat Zoomers online zetten.

(Foto: jp48m)

Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

Review: Nikon AF-S DX 16-80mm F2.8-4E ED VR

5 tips voor het vastleggen van de ‘Dutch Big Five’