in

Zo fotografeer je in het donker!

Fotograferen in de avond en de nacht is nog niet zo makkelijk, al helemaal niet met lampen of lantaarnpalen. Benieuwd hoe je toch goed kunt fotograferen in het donker? In dit artikel geven we je een aantal tips!

De tips in het kort:

  • Gebruik een lichtsterk objectief
  • Zet je camera op een statief
  • Stel een lange sluitertijd in
  • Gebruik de zelftimer
  • Fotografeer tegen overbelichting aan
  • Stel scherp op een lichtpuntje
  • Gebruik een zonnekap

1. Gebruik een lichtsterk objectief

Wanneer je vanuit de hand werkt, heeft een lichtsterk objectief als extra voordeel dat je langer met snellere sluitertijden kunt blijven werken, waarbij je bewegingsonscherpte voorkomt en mensen of bewegende objecten alsnog scherp vastlegt.

Ongeacht wat je fotografeert; met een lichtsterk objectief ben je altijd in het voordeel. Dat komt omdat het je nu eenmaal veel extra mogelijkheden biedt. Daarnaast werkt een lichtsterke lens een stuk comfortabeler. Zelfs als je het maximale diafragma van bijvoorbeeld F 1,4 of F 2,8 in de praktijk helemaal nooit gebruikt!

Een lichtsterk objectief laat namelijk aanzienlijk meer licht door dan een lichtarmer objectief van bijvoorbeeld F 4 of F 5,6, waardoor de omgeving veel en veel duidelijker zichtbaar is door de zoeker en op het scherm. Je ziet dus beter wat je doet, kunt de compositie makkelijker perfectioneren en stelt nauwkeuriger scherp op precies het juiste punt. In zeer lichtarme situaties zie je met een objectief van F 4 bijvoorbeeld amper nog iets, terwijl een prime met F 1,4 dan nog vrij aardig de omgeving toont.

Wil je meer leren over welke objectieven geschikt zijn voor het fotograferen in het donker? In dit artikel geven we tips en leggen we uit wat de verschillen zijn!

Foto: ric4rdography · ISO 100 · ƒ/7.1 · 1 3/5s · 16mm

2. Zet je camera op een statief

Een statief gebruiken zorgt er tijdens donkere momenten voor dat je toch goed belicht scherp beeld kunt maken. Daarmee lost het gebruik van een statief tegelijk een aantal problemen tegelijk op. Lange sluitertijden, kleine diafragma’s en lage iso-waardes zijn opeens geen enkel probleem meer. Hoewel het niet altijd handig is en soms ronduit vervelend, is het meenemen van een statief daarmee wel een heel aantrekkelijk idee. Gelukkig zijn er ook kleine en of lichte statieven te vinden, die gemakkelijk mee te nemen zijn tijdens al je foto-avonturen in de avond.

Foto: niels_dam · ISO 100 · ƒ/8 · 30s · 26mm

3. Stel een lange sluitertijd in

Hoe korter de sluitertijd is, hoe minder licht er op de sensor van je camera zal vallen. Voor een goed belicht beeld heb je vaak een flinke portie licht nodig, waardoor het logisch klinkt om met een langere sluitertijd te werken. Dat klinkt logisch en dat is het ook. Hoe langer de sluiter open is, hoe meer licht er naar binnen kan vallen om je belichting kloppend te krijgen. Als je fotografeert op een statief zou het gebruiken van een lange sluitertijd geen probleem moeten zijn.

Hoe verder je diafragma open staat, hoe meer licht er naar binnen kan vallen. Gebruik daarom bij voorkeur een groot diafragma (een klein f-getal). f/2.8 is bijvoorbeeld een prima te gebruiken diafragma in de avond. Wees wel voorbereid op snel weglopende scherpte als je een groot diafragma gebruikt. Een klein diafragma zorgt voor meer scherpte. bijvoorbeeld van voor tot achter, maar vereist veel meer licht en zorgt daarom voor lange sluitertijden. Als je graag je onderwerp van voor tot achter scherp wil hebben, fotografeer dan op tussen f/7.1 en f/11, en stel een langere sluitertijd in.

In vooral stedelijke en industriële omgevingen kunnen er prachtige sterretjes rondom puntlichtbronnen verschijnen als je een klein diafragma (hoge F-waarde) gebruikt. Hoe deze eruitzien, hangt sterk af van het objectief dat je gebruikt. Sowieso worden ze met een prime mooier en scherper dan bij een zoomlens. Daarnaast varieert het nogal per fabrikant en per objectief. Objectieven waarbij het diafragma veel lamellen heeft die mooi zijn afgerond, geven het allerbeste resultaat.

Wil je meer leren over de beste camera-instellingen in het donker? Lees dan dit artikel met tips!

Foto: MalefijtFotografie · EXIF onbekend

4. Gebruik de zelftimer

Om zo veel mogelijk bewegingsonscherpte te voorkomen in je foto, is het het beste om je camera op zelfontspanner in te stellen voor het maken van de foto. Zet de timer bijvoorbeeld op 5 seconden, zodat je de camera zelf niet aan hoeft te raken op het moment dat de foto gemaakt wordt. Zo voorkom je weer trillingen die je foto onscherp kan maken. Daarnaast kun je natuurlijk ook gebruik maken van een afstandsbediening of draadontspanner. 

Foto: Henk.Meijer.Photography · EXIF onbekend

5. Fotografeer tegen overbelichting aan

Een techniek die veel fotografen omarmen, is het ‘op rechts belichten’: ‘expose to the right’ of afgekort ETTR. Hiermee ga je een klein stapje de overbelichting in als dat enigszins kan. Ook weer niet te veel, want uitgebeten delen zijn nooit meer te repareren. Maar één à anderhalve stop overbelichten is vaak prima. Het gevolg hiervan is dat schaduwen goed belicht zijn en niet verder gecorrigeerd hoeven te worden, dus onnodige ruis blijft uit. Door de foto in de nabewerking weer wat donkerder te maken, haal je zelfs nog ruis weg, waarbij de details in hun volle glorie overblijven. Een lichte foto donkerder maken verwijdert dus ruis. Andersom veroorzaakt een donkere foto lichter maken juist ruis.

Meer leren over ruis? In dit artikel leggen we uit wat ruis is en wat je ermee kunt doen!

Foto: Thespank · ISO 200 · ƒ/10 · 8s · 61mm

6. Stel scherp op een lichtpuntje

Een voor de hand liggende optie is handmatig scherpstellen. Dit kan een uitstekende oplossing zijn als je een twijfelend of weigerend autofocussysteem hebt. Handmatig scherpstellen doe je door middel van de scherpstelring op je objectief. Je kunt in het donker het beste scherpstellen op een lichtpuntje in de verte. Handig is om bij het scherpstellen je camera op live-view te zetten. Bij de meeste camera’s is het in de live-viewstand mogelijk om in te zoomen op het scherm. Op deze manier kun je erg nauwkeurig bepalen waar je precies op wil scherpstellen.

Je kunt bij grote contrasten ook je camera automatisch laten scherpstellen, en eventueel je camera een handje helpen met het kiezen van een focuspunt op een contrastrijk deel van je beeld.

Systeemcamera’s (en dslr’s in live-view) hebben daarnaast een handig hulpmiddel ingebouwd: focus peaking. Focus peaking is een techniek waarbij je via gekleurde contouren of lijntjes te zien krijgt waar in het beeld de scherpte zich bevindt. Zo kunt je precies zien wat er scherp is.

Wil je hier meer tips over? In dit artikel gaan we nog dieper in op het scherpstellen in het donker.

Foto: Fack-photography · ISO 80 · ƒ/7.1 · 10s · 34mm

7. Gebruik een zonnekap

Bij het fotograferen in de avond/nacht is het ook belangrijk dat er een zonnekap bij het objectief zit. Heb je die niet bij het objectief dat je wilt gebruiken, schaf er dan alsnog eentje aan. Want ook al is de zon allang onder, met name in omgeving met veel kunstlicht kan zoiets als een lantaarnpaal of gevellamp die zich schuin naast je bevindt, de meest nare lensflare veroorzaken. Gebruik daarom ook na zonsondergang altijd een zonnekap! Je beschermt er meteen ook het voorste lenselement mee; in het donker stoot je nu eenmaal makkelijker ergens tegenaan.

Wil je graag in het donker op pad maar weet je nog niet helemaal wat je kunt fotograferen? In dit artikel geven we 11 onderwerpen om te fotograferen in het donker!

Meer tips voor het fotograferen in het donker? Bekijk deze video: 


Mis niks met de wekelijkse Zoom.nl nieuwsbrief!

E-mailadres

Krachtige composities: zo krijg je meer diepte in je foto’s

De mooiste fotolocaties om bloemen fotograferen in Nederland en België